Liêu Trai: Hồ Tứ tướng công

Ở Lai Vu có ông Trương Hư Nhất, là anh thứ của quan Học chính Trương Đạo Nhất. Ông tính tình hào phóng, phóng túng, muốn gì làm nấy.

Nghe nói trong huyện có một toà nhà bị hồ ly chiếm ở, ông bèn kính cẩn cầm danh thiếp tới xin yết kiến, mong được gặp mặt một lần.

Ông nhét tấm danh thiếp vào khe cửa. Một lúc sau, cánh cửa tự mở ra. Người đầy tớ đi theo sợ quá, quay đầu bỏ chạy. Trương sửa sang áo mũ, kính cẩn bước vào. Thấy trong nhà bàn ghế giường phản bày biện đâu ra đấy, mà vắng lặng không một bóng người. Ông vái mà khấn:

— Tiểu sinh đã giữ mình trai giới rồi mới tới đây. Tiên nhân đã không đuổi tiểu sinh ngoài cửa, sao không cho tiểu sinh được thấy dung nhan?

Bỗng nghe trong không trung có tiếng người nói:

— Làm phiền ông hạ cố tới chơi. Thật như nơi hoang vắng bỗng nghe tiếng bước chân người. Xin mời ngồi chỉ giáo cho.

Liền thấy hai chiếc ghế tự dịch lại, quay mặt vào nhau. Vừa ngồi xuống, đã có một chiếc mâm sơn son chạm trổ, đặt hai chén trà, lơ lửng ngay trước mặt. Mỗi bên cầm một chén, ngồi đối ẩm. Nghe rõ cả tiếng hớp trà xì xụp, mà rốt cuộc chẳng thấy người đâu.

Uống trà xong, lại tới rượu. Trương hỏi kỹ về dòng dõi, chức tước. Giọng kia đáp:

— Tôi họ Hồ, thứ tư. Còn chữ "tướng công" là do người hầu kẻ hạ gọi thế thôi.

Thế rồi hai bên mời rượu, đàm luận, rất hợp ý nhau. Có món ba ba, có thịt nai khô, lại thêm các thứ rau thơm. Kẻ rót rượu, người dâng thịt nướng, nghe chừng có rất nhiều người nhỏ tuổi. Uống rượu xong, Trương muốn uống trà. Ý vừa nghĩ tới, chén trà thơm đã đặt sẵn trên bàn. Hễ nghĩ tới thứ gì, thứ ấy liền tới ngay.

Trương mừng lắm, uống say mèm mới về. Từ đó, cứ dăm ba ngày ông lại tới một lần. Họ Hồ cũng thỉnh thoảng sang nhà Trương. Hai bên đi lại với nhau đúng lễ chủ khách.

Một hôm, Trương hỏi họ Hồ:

— Ở thành nam có một mụ đồng, ngày ngày mượn danh thần hồ ly để kiếm lời. Chẳng hay ông có biết vị hồ ly nhà mụ không?

Họ Hồ đáp:

— Bịa đặt cả đấy. Thật ra nhà mụ chẳng có hồ ly nào.

Một lát sau, Trương đứng dậy đi tiểu, nghe có tiếng nói nho nhỏ bên tai:

— Mụ đồng hồ ly ở thành nam mà ông vừa nhắc, chẳng biết là người thế nào. Tiểu nhân muốn theo ông tới xem thử, phiền ông nói giúp với chủ nhân một tiếng.

Trương biết đó là một con hồ ly nhỏ, bèn đáp:

— Được.

Quay về bàn tiệc, ông nói với họ Hồ:

— Tôi muốn mượn một hai người hầu của ông, đi dò xem mụ đồng hồ ly kia. Kính xin ông cho phép.

Họ Hồ một mực bảo không cần. Trương nói đi nói lại mấy lần, họ Hồ mới bằng lòng.

Lúc Trương ra về, con ngựa của ông tự đi tới, như có người dắt. Ông lên ngựa đi, thì nghe lũ hồ ly nói với nhau trên đường:

— Từ nay về sau, hễ ông đi đường mà thấy có cát mịn rơi lác đác trên vạt áo, thì ấy là bọn tôi đang theo hầu.

Vừa nói chuyện, đã vào tới thành, tới nhà mụ đồng. Mụ thấy Trương, tươi cười ra đón:

— Quý nhân sao bỗng dưng lại hạ cố tới đây?

Trương nói:

— Nghe nói con hồ ly nhà bà linh ứng lắm, có thật không?

Mụ đồng sầm mặt lại:

— Câu ăn nói xấc xược ấy, quý nhân không nên thốt ra! Sao lại gọi là con hồ ly? Chỉ sợ chị Hoa nhà tôi không vui đâu!

Mụ còn chưa nói dứt lời, thì từ trên không một nửa viên gạch bay tới, trúng cánh tay mụ. Mụ lảo đảo suýt ngã. Mụ hoảng hốt nói với Trương:

— Ông quan sao lại ném gạch vào thân già này?

Trương cười:

— Mụ mù rồi chắc! Đã bao giờ thấy ai trán mình bị vỡ, mà lại đi vu oan cho người đứng khoanh tay chưa?

Mụ đồng ngơ ngác, chẳng biết gạch từ đâu ra. Đang lúc hoang mang, lại một hòn đá rơi xuống, trúng mụ, làm mụ ngã lăn ra. Bùn bẩn rơi xuống tới tấp, trát kín mặt mụ, trông như con quỷ. Mụ chỉ còn biết kêu khóc xin tha mạng.

Trương xin tha cho mụ, đá mới ngừng rơi. Mụ đồng vội vàng bò dậy chạy trốn vào buồng, đóng chặt cửa không dám ra. Trương gọi vọng vào:

— Hồ ly của mụ có giống hồ ly của ta không?

Mụ chỉ một mực xin lỗi. Trương gọi mụ ra, lại ngửa mặt nhìn lên không trung, dặn đừng làm hại mụ nữa. Mụ mới run rẩy bước ra. Trương cười, nói cho mụ biết điều, rồi ra về.

Từ đó, mỗi khi đi đường một mình, hễ thấy cát bụi lác đác rơi, ông gọi hồ ly nói chuyện là có tiếng đáp lại ngay, không bao giờ sai. Gặp hổ báo hay bọn cướp dữ, ông cũng cậy có hồ ly mà chẳng sợ.

Như thế hơn một năm, hai người càng thêm thân thiết. Có lần ông hỏi tuổi họ Hồ, họ Hồ không nhớ rõ, chỉ nói:

— Tôi thấy Hoàng Sào làm phản, mà như mới hôm qua.

Một tối hai người ngồi trò chuyện, bỗng đầu tường kêu sột soạt, tiếng rất mạnh. Trương lấy làm lạ. Họ Hồ nói:

— Chắc là anh tôi.

Trương bảo:

— Sao không mời anh vào ngồi cùng?

Họ Hồ đáp:

— Đạo hạnh anh ấy còn nông lắm, chỉ quặp được vài con gà mà ăn là đủ rồi.

Trương nói với họ Hồ:

— Tình bạn tốt như hai ta, có thể nói là không còn gì phải tiếc. Chỉ có điều tới giờ chưa được thấy mặt ông một lần, thật là một mối hận lớn.

Họ Hồ nói:

— Chỉ cần thân nhau là đủ, gặp mặt làm gì?

Một hôm, họ Hồ bày rượu mời Trương tới, lại nói lời từ biệt. Trương hỏi:

— Ông định đi đâu?

Họ Hồ đáp:

— Tôi vốn sinh ở đất Thiểm, nay sắp phải về rồi. Ông vẫn thường tiếc là chưa được thấy mặt tôi. Hôm nay xin cho ông nhận mặt người bạn mấy năm trời, để sau này còn nhận ra nhau.

Trương nhìn khắp bốn phía, chẳng thấy gì. Họ Hồ nói:

— Ông thử mở cửa buồng ngủ ra, tôi ở trong đó.

Trương liền đẩy cửa nhìn vào. Bên trong có một chàng thiếu niên đẹp đẽ, đang nhìn ông mà cười. Áo xống chỉnh tề, mày mắt như vẽ. Chỉ chớp mắt một cái, đã không thấy đâu nữa.

Trương quay người trở ra, liền nghe tiếng giày lẹp xẹp đi theo sau lưng, rồi tiếng nói:

— Hôm nay đã giải được mối hận của ông rồi nhé.

Trương quyến luyến, không nỡ chia tay. Họ Hồ nói:

— Hợp tan vốn có số cả, hà tất phải băn khoăn.

Rồi rót chén lớn mời rượu. Uống tới nửa đêm, họ Hồ mới sai người cầm đèn lồng the soi đường đưa Trương về. Hôm sau ông tới thăm, thì chỉ còn căn nhà trống vắng lạnh lẽo mà thôi.

Về sau, ông Đạo Nhất làm Học chính ở Tây Châu. Trương xin sang đất Tấn thăm em, trong bụng mong mỏi được nhiều. Đến lúc về, chẳng được như ý ban đầu, ông ngồi trên lưng ngựa thở ngắn than dài, thẫn thờ như pho tượng gỗ.

Bỗng có một chàng thiếu niên cưỡi con lừa xanh đi theo sau. Trương ngoảnh lại, thấy áo cừu, yên cương rất sang, dáng dấp cũng phong nhã, bèn bắt chuyện. Chàng thiếu niên thấy Trương không vui, gặng hỏi. Trương kể rõ duyên cớ. Chàng thiếu niên cũng an ủi ông.

Cùng đi được chừng một dặm, tới chỗ ngã ba, thiếu niên chắp tay từ biệt, lại nói:

— Ở quãng đường phía trước có một người, nhờ gửi ông một món đồ của người bạn cũ. Xin ông vui lòng nhận cho.

Trương còn định hỏi thêm, thì chàng đã thúc lừa phóng đi xa. Trương chẳng hiểu đầu đuôi ra sao.

Đi thêm chừng hai ba dặm, thấy một ông lão bộc ôm một chiếc tráp nhỏ, dâng tới trước đầu ngựa, nói:

— Hồ Tứ tướng công kính gửi tiên sinh.

Trương bỗng hiểu ra tất cả. Mở tráp ra xem, thì bạc trắng đầy ắp. Ngoảnh lại tìm ông lão bộc, chẳng biết đã đi đâu mất.

— Hết —