Liêu Trai: Lục Áp Quan

Ông Triệu là người Vũ Lăng, đất Hồ Quảng, làm quan tới chức Cung chiêm sự, rồi về hưu.

Có một chàng trai trẻ tới chờ ở cửa, xin làm chân thư ký. Ông cho gọi vào, thấy người ấy thanh nhã, bèn hỏi tên họ. Chàng tự xưng là Lục Áp Quan, lại không đòi tiền công.

Ông giữ lại. Chàng lanh lợi hơn hẳn những gia nhân khác. Thư từ, sớ tấu qua lại, chàng tuỳ ý thảo đáp, không bài nào không hay. Chủ nhà đánh cờ với khách, chàng đứng ngoài liếc xem, chỉ bảo nước nào là thắng nước ấy. Ông Triệu càng thêm quý trọng.

Đám gia nhân thấy chàng được chủ để mắt tới, đùa đòi chàng phải khao. Chàng nhận lời, hỏi:

— Anh em cả thảy bao nhiêu người?

Đúng lúc những người coi sổ sách ở các trang trại khác cũng về đủ, chừng hơn ba mươi người. Họ cố ý nói đủ số ra để làm khó chàng. Chàng nói:

— Dễ thôi. Có điều khách đông, vội quá không kịp sửa soạn. Ra quán là được.

Rồi chàng mời hết anh em tới một quán rượu bên đường. Mọi người ngồi xuống. Rượu vừa rót, có người giữ bình rượu đứng dậy nói:

— Các anh khoan hãy uống. Xin hỏi hôm nay ai là chủ khao? Phải bỏ tiền ra làm tin trước, rồi mới thả sức mà ăn uống. Không thì một bữa tốn mấy nghìn đồng, rồi ai nấy bỏ về, biết đòi ai trả?

Mọi người đều nhìn Lục. Chàng cười:

— Các anh cho là tôi không có tiền ư? Tôi có tiền đấy.

Nói rồi chàng đứng dậy, tới cái chậu, bốc một nắm bột ướt to bằng nắm tay, ngắt vụn ra đặt lên bàn. Chàng ném tới đâu, bột hoá thành chuột tới đó, chạy nhung nhúc khắp bàn.

Chàng tóm bừa một con, xé ra. Con chuột kêu chít một tiếng, bụng vỡ, bên trong có một mẩu vàng nhỏ. Tóm con khác, cũng vậy. Chốc lát chuột đã hết, vàng vụn bày đầy trước mặt. Chàng bảo mọi người:

— Thế này không đủ trả tiền rượu sao?

Mọi người lấy làm lạ, bèn cùng nhau uống thả cửa. Uống xong, tính tiền hết hơn ba lạng. Đem vàng ra cân, vừa khớp đúng số.

Có người xin một mẩu bỏ túi mang về, kể chuyện lạ với ông Triệu. Ông bảo lấy vàng ra xem, lục túi thì vàng đã mất. Sai người quay ra hỏi chủ quán, thì số vàng đã trả đều hoá thành quả tật lê gai góc cả.

Người ấy về báo lại. Ông Triệu gặng hỏi Lục. Chàng thưa:

— Anh em ép đòi khao rượu, túi con rỗng không. Hồi nhỏ con có học làm mấy trò vặt, nên thử chơi vậy thôi.

Mọi người lại đòi chàng phải đền tiền rượu. Chàng nói:

— Tôi đâu phải hạng lừa ăn lừa uống. Ở làng kia, trong đống rơm lúa mì, sàng sảy lại một lượt, sẽ được hai thạch lúa mì, trả tiền rượu còn thừa.

Rồi chàng nhờ một người cùng đi. Người coi sổ ở làng ấy đang sắp về, bèn đi cùng. Tới nơi, đã thấy mấy hộc lúa mì sạch chất sẵn giữa sân. Từ đó mọi người càng thấy chàng kỳ lạ.

Một hôm, ông Triệu đi dự tiệc ở nhà một người bạn. Giữa sảnh có một chậu lan rất tươi tốt. Ông ưng lắm, về nhà vẫn còn khen mãi. Lục nói:

— Nếu ông thật thích chậu lan ấy, lấy về cũng chẳng khó gì.

Ông Triệu không tin. Sáng sớm hôm sau ông vào thư phòng, bỗng ngửi thấy hương thơm ngào ngạt. Thì ra có một chậu lan, số cánh, số lá, giống hệt chậu ông đã thấy.

Ông ngờ Lục đi trộm, bèn tra hỏi. Lục thưa:

— Nhà con trồng lan không dưới nghìn chậu, việc gì phải đi trộm?

Ông Triệu không tin. Vừa lúc người bạn kia tới, thấy chậu lan, kinh ngạc nói:

— Sao giống hệt chậu lan nhà tôi thế!

Ông Triệu nói:

— Tôi vừa mua về, cũng không biết từ đâu tới. Lúc bác ra khỏi nhà, có thấy chậu lan còn ở đó không?

Người bạn đáp:

— Thật tôi chẳng vào thư phòng, có hay không thì không biết được. Nhưng sao nó lại tới đây?

Ông Triệu nhìn Lục. Lục nói:

— Việc này dễ phân biệt thôi. Chậu nhà ngài có chỗ vỡ đã vá lại. Chậu này không có.

Xem lại, quả vậy, ông mới tin.

Đêm ấy, Lục thưa với chủ:

— Hôm trước con nói nhà con có nhiều hoa cỏ. Nay xin ông hạ cố, nhân trăng sáng tới xem. Có điều không được cho ai theo, chỉ có A Áp là không sao.

A Áp là đứa tiểu đồng hầu ông. Ông Triệu nhận lời.

Ông ra ngoài, đã thấy bốn người khiêng kiệu phủ phục bên đường chờ sẵn. Ông Triệu lên kiệu, kiệu đi nhanh hơn ngựa phi. Chốc lát đã vào núi, chỉ ngửi thấy hương lạ thấm tận xương.

Tới một động tiên, thấy nhà cửa rực rỡ, khác hẳn cõi người. Chỗ nào cũng bày hoa, bày đá. Chậu quý, cây hiếm, toả sáng, ngát hương. Riêng lan đã có tới mấy chục chậu, chậu nào cũng tươi tốt.

Xem xong, ông lại lên kiệu trở về như lúc đi.

Lục Áp Quan theo hầu ông Triệu hơn mười năm. Về sau ông Triệu không bệnh mà mất. Lục bèn cùng A Áp ra đi, không biết đi đâu.

— Hết —