Liêu Trai: Người khách họ Đồng

Anh Đổng là người Từ Châu, thích múa kiếm, thường khảng khái tự phụ.

Một lần đi đường, anh gặp một người khách cưỡi con lừa què, đi cùng một quãng. Nói chuyện với nhau, thấy người ấy ăn nói hào sảng. Anh hỏi tên họ, người ấy đáp:

— Tôi họ Đồng, người Liêu Dương.

Anh hỏi:

— Ông đi đâu?

Người ấy đáp:

— Tôi xa nhà hai mươi năm, vừa từ ngoài biển về.

Đổng nói:

— Ông ngao du bốn biển, gặp người đã nhiều, có từng gặp dị nhân nào không?

Người khách hỏi lại:

— Dị nhân là người thế nào?

Đổng bèn kể về sở thích của mình, than tiếc chưa được dị nhân truyền dạy. Người khách nói:

— Dị nhân thì đâu mà chẳng có. Có điều phải là bậc trung thần, con hiếu, mới được truyền thuật.

Đổng lại hăng hái tự nhận mình là người như thế. Anh rút ngay thanh kiếm đeo bên người ra, búng vào lưỡi kiếm mà hát. Rồi anh chém đứt một cây nhỏ bên đường, để khoe kiếm sắc.

Người khách vuốt râu mỉm cười, xin mượn xem. Đổng trao cho. Ông xem qua một lượt, rồi nói:

— Kiếm này đúc bằng sắt làm áo giáp, lại bị hơi mồ hôi hun ám, là hạng kém nhất. Tôi tuy chưa từng nghe nói về kiếm thuật, nhưng có một thanh, cũng dùng được.

Nói rồi ông rút từ trong áo ra một con dao ngắn chừng một thước, đem gọt vào kiếm của Đổng. Thanh kiếm giòn như quả dưa, quả bầu, theo tay mà đứt xiên, vết cắt như móng ngựa.

Đổng kinh hãi vô cùng, cũng xin cầm thử. Anh lau đi lau lại mấy lượt rồi mới trả. Anh mời khách về nhà, cố giữ ở lại hai đêm.

Anh hỏi về kiếm pháp, khách từ chối, nói không biết. Đổng chống tay lên gối, hùng hồn bàn luận. Ông khách chỉ cung kính lắng nghe.

Đêm đã khuya, bỗng nghe bên kia sân có tiếng huyên náo. Sân bên ấy là chỗ cha Đổng ở. Đổng hoảng hốt, nghi ngại, áp tai vào tường lắng nghe. Chỉ nghe có người quát lên giận dữ:

— Bảo thằng con mày ra đây chịu tội ngay, thì tha cho mày!

Lát sau, hình như có tiếng đánh đập, tiếng rên rỉ không dứt. Đúng là tiếng của cha anh.

Đổng vớ lấy ngọn giáo định chạy sang. Ông khách ngăn lại:

— Đi lần này e không còn đường sống. Nên tính cho vẹn toàn.

Đổng cuống cuồng xin chỉ bảo. Ông khách nói:

— Bọn cướp gọi đích danh mà đòi anh, ắt là phải giết được anh mới hả. Anh không còn ruột thịt nào khác, nên vào dặn dò hậu sự với vợ con. Tôi sẽ mở cửa, đánh thức gia nhân cho anh.

Đổng vâng lời, vào nhà báo với vợ. Vợ níu áo anh mà khóc. Chí khí hăng hái của Đổng bỗng tiêu tan sạch. Thế là hai vợ chồng cùng leo lên lầu, tìm cung, kiếm tên, để phòng bọn cướp đánh lên.

Còn đang cuống quýt, thì nghe tiếng ông khách ở trên mái hiên lầu cười nói:

— May quá, cướp đi rồi.

Soi đèn lên, thì ông khách đã biến mất.

Đổng ngập ngừng bước ra. Thấy cha mình đi uống rượu ở nhà hàng xóm, đang xách đèn lồng trở về. Chỉ có trước sân là còn nhiều tro của những bó cỏ tranh đã cháy.

Bấy giờ Đổng mới biết ông khách họ Đồng chính là dị nhân.

— Hết —