Liêu Trai: Phép của nhà sư

Anh Hoàng là con nhà dòng dõi, tài hoa dồi dào, từ nhỏ đã ôm chí lớn.

Ngoài làng có một ngôi chùa, có một nhà sư ở đó, xưa nay vẫn thân thiết với anh. Rồi nhà sư đi vân du, hơn mười năm mới trở về.

Gặp Hoàng, nhà sư than:

— Tôi cứ ngỡ anh đã làm nên danh phận từ lâu, sao nay vẫn còn mặc áo vải trắng? Chắc là số phúc vốn mỏng. Để tôi đút lót cho vị chủ quản dưới âm phủ giúp anh. Anh có lo được mười nghìn đồng không?

Hoàng đáp:

— Không lo được.

Nhà sư nói:

— Anh cố gắng lo lấy một nửa, phần còn lại tôi cho anh vay. Hẹn ba ngày.

Hoàng nhận lời. Anh cầm cố hết đồ đạc, gom đủ số.

Ba ngày sau, nhà sư quả nhiên mang năm nghìn đồng tới đưa cho Hoàng.

Nhà Hoàng xưa nay có một cái giếng múc nước, sâu không bao giờ cạn. Người ta nói giếng ấy thông ra sông ra biển. Nhà sư bảo Hoàng bó tiền lại, để bên miệng giếng, rồi dặn:

— Ước chừng lúc tôi về tới chùa, thì đẩy tiền xuống giếng. Đợi chừng nửa nồi cơm chín, sẽ có một đồng tiền nổi lên. Anh hãy vái lạy nó.

Nói rồi nhà sư đi.

Hoàng không hiểu đây là phép gì. Lại nghĩ chưa chắc đã hiệu nghiệm, mà mười nghìn đồng thì tiếc quá. Anh bèn giấu đi chín phần, chỉ ném xuống một nghìn đồng.

Một lát sau, một cái bong bóng lớn bỗng trồi lên, vỡ đánh "keng" một tiếng. Lập tức có một đồng tiền nổi lên, to bằng cái bánh xe.

Hoàng kinh hãi. Vái lạy xong, anh lại lấy bốn nghìn đồng ném xuống. Tiền rơi xuống va vào nhau loảng xoảng, bị đồng tiền lớn chắn lại, không chìm xuống được.

Chiều tối, nhà sư tới, trách anh:

— Sao anh không ném hết xuống?

Hoàng nói:

— Tôi ném hết rồi.

Nhà sư nói:

— Sứ giả dưới âm phủ chỉ mang đi có một nghìn đồng. Sao anh còn nói dối?

Hoàng đành nói thật. Nhà sư thở dài:

— Kẻ keo kiệt ắt không làm nên việc lớn. Số anh rồi chỉ dừng ở bậc minh kinh, tức là cống sinh, mà thôi. Bằng không, thì đã đỗ tiến sĩ ngay rồi.

Hoàng hối hận lắm, xin nhà sư cầu khấn lại lần nữa. Nhà sư nhất định từ chối, rồi đi.

Hoàng nhìn xuống giếng, thấy tiền vẫn còn nổi. Anh lấy dây kéo số tiền ấy lên. Bấy giờ đồng tiền lớn mới chìm xuống.

Năm ấy, Hoàng chỉ đỗ phó bảng, được tuyển làm cống sinh. Rốt cuộc đúng như lời nhà sư.

Người chép chuyện có lời bàn: lẽ nào dưới âm phủ cũng mở khoa nộp tiền mua đỗ? Mười nghìn đồng mà được một khoa đỗ, thì giá cũng rẻ thật. Nhưng một nghìn đồng mà chỉ được làm cống sinh, thì vẫn còn là đắt. Bởi cái bậc minh kinh không đỗ đạt gì cao hơn, thì có đáng một đồng nào!

— Hết —