Chiếc cuốc nhỏ của đạo sĩ

Chương 1: Chiếc cuốc nhỏ của đạo sĩ

Hoắc Hoàn, tự Khuông Cửu, người đất Tấn. Cha làm chức huyện uý, mất sớm. Hoàn là con út, thông minh hơn người. Mười một tuổi, chàng đã được vào trường huyện với danh thần đồng. Nhưng mẹ thương con quá mức, cấm không cho bước ra khỏi cổng, nên mười ba tuổi rồi mà chàng vẫn chưa phân biệt được đâu là chú, đâu là bác, đâu là cháu, đâu là cậu.

Cùng làng có ông Võ, làm chức bình sự, mê đạo tiên, vào núi rồi không về nữa. Ông có cô con gái tên Thanh Nga, mười bốn tuổi, đẹp khác thường. Hồi nhỏ nàng lén đọc sách của cha, mến cách sống của tiên cô Hà Tiên Cô. Từ khi cha đi ở ẩn, nàng quyết chí không lấy chồng. Mẹ nàng cũng đành chịu.

Một hôm, Hoắc Hoàn đứng ngoài cửa, thoáng trông thấy nàng. Cậu bé tuy chưa biết gì, nhưng chỉ thấy thương vô cùng, mà không biết nói sao. Cậu thưa thẳng với mẹ, xin mẹ mang lễ sang hỏi. Mẹ biết là không được, nên cứ khó dễ. Hoàn buồn rầu chẳng vui. Mẹ sợ trái ý con, bèn nhờ người quen đánh tiếng với nhà họ Võ. Quả nhiên không xong. Hoàn đi cũng nghĩ, ngồi cũng tính, mà chẳng ra kế gì.

Vừa lúc có một đạo sĩ tới trước cửa, tay cầm một cái cuốc nhỏ, dài chừng một thước. Hoàn mượn xem qua, hỏi:

— Cái này để làm gì?

Đạo sĩ đáp:

— Đây là đồ để đào thuốc. Vật tuy nhỏ, nhưng đá cứng mấy cũng đâm vào được.

Hoàn chưa tin lắm. Đạo sĩ liền lấy cuốc bổ vào đá trên tường. Đá rơi theo tay như đất mục. Hoàn lấy làm lạ lắm, cầm ngắm nghía không rời tay. Đạo sĩ cười:

— Công tử thích thì tôi xin tặng.

Hoàn mừng lắm, đưa tiền trả ơn. Đạo sĩ không nhận, bỏ đi.

Hoàn mang về, đem thử với gạch với đá, thấy chẳng có gì cản nổi. Chàng chợt nghĩ: khoét tường thì sẽ được gặp người đẹp. Mà cũng chẳng biết như thế là phạm phép.

Canh khuya, chàng trèo tường ra ngoài, đi thẳng tới nhà họ Võ. Khoét qua hai lớp tường mới vào được giữa sân. Thấy trong gian phòng nhỏ còn ánh đèn, chàng nấp nhìn trộm, thì ra Thanh Nga đang tháo trang sức buổi tối. Một lúc sau đèn tắt, im phăng phắc.

Chàng khoét tường chui vào. Nàng đã ngủ say. Chàng nhẹ nhàng cởi đôi giày, rón rén lên giường. Lại sợ nàng tỉnh dậy, ắt sẽ bị mắng đuổi, nên chàng chỉ nằm im bên cạnh tấm chăn thêu, thoang thoảng ngửi được hơi thở thơm tho của nàng, lòng mong mỏi đã được an ủi phần nào. Nhưng nửa đêm vất vả, chàng mệt lắm, vừa khép mắt một chút đã ngủ lúc nào không hay.

Thanh Nga tỉnh dậy, nghe có tiếng thở phì phò. Mở mắt ra, thấy ánh sáng lọt qua lỗ thủng trên tường. Nàng hoảng sợ, vội dậy, trong bóng tối rút then cửa nhẹ nhàng đi ra, gõ cửa sổ gọi mấy bà vợ người làm. Mọi người cùng đốt đuốc, cầm gậy kéo tới. Thấy một cậu học trò còn để tóc trái đào đang ngủ say trên giường thêu. Nhìn kỹ, thì nhận ra là cậu Hoắc.

Đẩy mãi cậu mới tỉnh, bật dậy, mắt sáng quắc như sao băng, xem ra cũng chẳng sợ hãi gì lắm, chỉ thẹn thùng không nói một lời. Mọi người chỉ mặt bảo là kẻ trộm, quát nạt doạ dẫm. Cậu mới ứa nước mắt nói:

— Cháu không phải kẻ trộm. Thật ra vì cháu thương cô nương, chỉ mong được gần hơi hương thôi.

Mọi người lại ngờ rằng khoét thủng mấy lớp tường đâu phải việc một đứa trẻ làm nổi. Hoàn lấy cái cuốc ra, kể lại chuyện lạ. Mọi người cùng thử, kinh hãi vô cùng, cho là thần tiên trao cho. Họ định cùng nhau đi báo với phu nhân. Thanh Nga cúi đầu nghĩ ngợi, xem ý không muốn thế.

Mọi người đoán được ý nàng, bèn nói:

— Cậu này danh tiếng, gia thế đều chẳng làm nhục ai. Chi bằng thả cho cậu về, để cậu lại nhờ mối tới hỏi. Sáng mai cứ nói với phu nhân là có trộm, được không?

Thanh Nga không đáp. Mọi người bèn giục Hoàn đi. Hoàn đòi lại cái cuốc. Mọi người cùng cười:

— Thằng bé khờ! Còn chưa quên cái đồ hung khí ấy à?

Hoàn liếc thấy cạnh gối có một chiếc thoa phượng, lén nhét vào tay áo. Đứa hầu gái đã trông thấy, vội nói với nàng. Nàng không nói gì, cũng không giận. Một bà già vỗ vào gáy Hoàn, nói:

— Đừng tưởng nó khờ, ý tứ ranh mãnh lắm đấy.

Rồi kéo Hoàn ra, cho chui lại qua lỗ tường mà về.

Về nhà, Hoàn không dám kể thật với mẹ, chỉ nài mẹ nhờ mối sang hỏi lần nữa. Mẹ không nỡ từ chối thẳng, chỉ nhờ khắp các bà mối, gấp rút tìm cho con một đám khác.

Thanh Nga biết chuyện, trong lòng cuống quýt, lén sai người thân tín bóng gió với mẹ Hoàn. Bà cụ mừng, nhờ mối sang hỏi. Đúng lúc ấy, đứa hầu gái nhỏ lại để lộ chuyện đêm trước. Phu nhân họ Võ thấy nhục, tức giận vô cùng. Bà mối tới, càng chạm vào cơn giận. Phu nhân cầm gậy vạch xuống đất, chửi Hoàn, chửi lây cả mẹ Hoàn. Bà mối sợ, chạy về kể lại hết.

Mẹ Hoàn cũng giận, nói:

— Thằng con hư làm gì, ta đều mù tịt không hay. Sao lại đem lời vô lễ mà sỉ nhục ta! Lúc chúng nằm cạnh nhau, sao không giết luôn cả thằng con hư lẫn đứa con gái lẳng lơ đi?

Từ đó, hễ gặp họ hàng nhà kia, bà lại đem chuyện ra kể lể. Thanh Nga nghe được, thẹn muốn chết. Phu nhân họ Võ rất hối hận, nhưng không sao ngăn được bà cụ đừng nói nữa.

Thanh Nga lén sai người tới nói khéo với mẹ Hoàn, lại thề rằng mình sẽ không lấy ai khác. Lời lẽ bi thiết. Bà cụ cảm động, không nhắc chuyện ấy nữa. Nhưng việc bàn hôn nhân cũng vì thế mà bỏ dở.

Vừa lúc ông Âu người đất Tần tới làm quan huyện. Đọc văn của Hoàn, ông rất quý, thường gọi vào dinh, hết lòng ưu đãi. Một hôm ông hỏi:

— Cậu đã có vợ chưa?

Hoàn thưa:

— Chưa ạ.

Gặng hỏi kỹ, Hoàn thưa:

— Trước kia cháu với con gái ông Võ bình sự quá cố có chút hẹn ước. Sau vì một chút hiềm khích nhỏ mà bỏ dở.

Ông hỏi:

— Cậu còn muốn không?

Hoàn thẹn, không nói. Ông cười:

— Ta sẽ lo cho cậu.

Ông liền sai quan huyện uý và quan giáo dụ mang sính lễ sang nhà họ Võ. Phu nhân mừng lắm, hôn sự được định. Qua năm, Hoàn cưới Thanh Nga về.

— Hết chương 1 —