Liêu Trai: Thụy Vân

Thụy Vân là một kỹ nữ nổi danh ở Hàng Châu, nhan sắc và tài nghệ đều không ai sánh kịp.

Tới lúc nàng đến tuổi ra mắt, mụ chủ nhà là bà Thái định cho nàng ra tiếp khách. Thụy Vân thưa:

— Đây là bước khởi đầu của cả cuộc đời con, không thể làm qua loa. Giá cả do mẹ định, còn khách thì để con tự chọn.

Mụ nói:

— Được.

Mụ bèn định giá mười lăm lạng bạc, rồi ngày ngày cho nàng ra gặp khách.

Ai muốn gặp nàng đều phải mang lễ ra mắt. Lễ hậu thì được nàng đánh cùng một ván cờ, vẽ tặng một bức tranh. Lễ mỏng thì chỉ được mời một chén trà mà thôi.

Tiếng tăm Thụy Vân đã vang dội từ lâu, nên từ đó các nhà buôn giàu, các cậu con nhà quyền quý ngày nào cũng nườm nượp tới cửa.

Ở Dư Hàng có chàng Hạ, tài danh nổi tiếng từ sớm, nhưng gia cảnh chỉ vào hàng bậc trung. Chàng vốn ngưỡng mộ Thụy Vân, chẳng dám mơ chuyện chăn gối, chỉ dốc hết chút lễ mọn, mong được nhìn mặt người đẹp một lần.

Chàng thầm lo nàng đã gặp quá nhiều người, chẳng để mắt tới một gã học trò nghèo. Thế nhưng khi gặp nhau trò chuyện, nàng lại tiếp đãi chàng hết sức ân cần. Hai người ngồi nói chuyện rất lâu, ánh mắt nàng chan chứa tình ý.

Nàng làm một bài thơ tặng chàng, đại ý rằng:

"Cớ chi kẻ khát tìm nguồn,
Sớm mai gõ cửa Lam Kiều làm chi?
Chày ngọc ai muốn tìm đi,
Có lòng thì ở nhân gian đây rồi."

Chàng được thơ, mừng như phát cuồng, còn muốn nói thêm, thì bỗng có a hoàn nhỏ vào báo có khách tới. Chàng vội vàng từ biệt.

Về nhà, chàng ngâm đi ngâm lại bài thơ, giấc mơ nào cũng vương vấn bóng nàng.

Qua một hai ngày, không nén nổi lòng mình, chàng lại sửa lễ tới thăm. Thụy Vân tiếp chàng rất vui. Nàng dời chỗ ngồi lại gần, khẽ hỏi:

— Chàng có thể lo được một đêm sum họp không?

Chàng đáp:

— Kẻ sĩ nghèo túng như tôi, chỉ có một tấm lòng si dại để dâng người tri kỷ. Chút lễ mọn này đã là dốc hết sức rồi. Được gần dung nhan nàng, lòng tôi đã mãn nguyện. Còn chuyện chăn gối, tôi đâu dám mơ tưởng tới.

Thụy Vân nghe vậy buồn rầu không vui. Hai người ngồi nhìn nhau, không ai nói thêm lời nào.

Chàng ngồi mãi không chịu về. Mụ chủ mấy lần gọi Thụy Vân để giục, chàng mới đứng dậy ra về.

Lòng chàng buồn bực vô cùng. Chàng nghĩ, hay là bán sạch gia sản để đổi lấy một đêm vui. Nhưng rồi trời sáng lại phải chia tay, nỗi lòng ấy làm sao mà chịu nổi? Nghĩ tới đó, bao nhiêu nhiệt tình đều nguội lạnh. Từ đấy chàng bặt tin luôn.

Thụy Vân chọn chồng mấy tháng trời, không gặp được ai vừa ý. Mụ chủ rất bực, toan ép nàng phải tiếp khách theo ý mụ, nhưng chưa ra tay.

Một hôm, có một tú tài mang lễ tới. Ngồi nói chuyện được một lúc, người ấy đứng dậy, lấy một ngón tay ấn lên trán nàng, nói:

— Tiếc thay, tiếc thay!

Rồi đi luôn.

Thụy Vân tiễn khách quay vào, mọi người nhìn lên trán nàng, thấy có một dấu ngón tay đen như mực. Rửa thì vết càng rõ thêm.

Qua mấy ngày, vết mực loang rộng dần. Hơn một năm sau, nó đã lan khắp hai gò má, xuống tận sống mũi.

Ai trông thấy nàng cũng bật cười. Từ đó xe ngựa không còn ai lui tới cửa.

Mụ chủ lột hết đồ trang sức của nàng, bắt nàng làm lụng chung với đám tì nữ. Thụy Vân vốn yếu đuối, không kham nổi việc nặng, ngày càng tiều tụy.

Chàng Hạ nghe tin, tìm tới thăm. Chàng thấy nàng đầu bù tóc rối, ngồi dưới bếp, xấu xí như ma. Thấy chàng, nàng ngẩng đầu lên, rồi quay mặt vào tường để giấu mình.

Chàng thương xót, bèn nói với mụ chủ xin chuộc nàng về làm vợ. Mụ ưng thuận ngay. Chàng bán ruộng, dốc hết của cải, chuộc nàng về.

Vừa vào tới cửa, nàng níu áo chàng mà khóc, không dám nhận mình là vợ, chỉ xin được làm thiếp, để chờ người vợ chính sau này.

Chàng nói:

— Ở đời, điều quý nhất là người tri kỷ. Lúc nàng đang thời rực rỡ còn biết tới ta, lẽ nào ta vì nàng sa sút mà quên nàng sao?

Từ đó chàng không cưới thêm ai nữa. Người ta nghe chuyện đều cười chê, nhưng tình chàng với nàng càng ngày càng mặn nồng.

Hơn một năm sau, chàng có việc tới đất Tô Châu, trọ chung nhà với một người họ Hòa. Người ấy bỗng hỏi:

— Ở Hàng Châu có kỹ nữ nổi danh tên Thụy Vân, gần đây thế nào rồi?

Chàng đáp:

— Đã lấy chồng rồi.

Lại hỏi:

— Lấy ai?

Chàng đáp:

— Người ấy cũng đại khái như tôi đây thôi.

Họ Hòa nói:

— Nếu được như ông, thì cũng gọi là lấy được người xứng đáng. Chẳng hay giá chuộc bao nhiêu?

Chàng đáp:

— Vì nàng mắc một chứng bệnh lạ, nên bán rẻ đó thôi. Bằng không, người như tôi làm sao chuộc nổi một giai nhân chốn lầu xanh?

Họ Hòa lại hỏi:

— Người ấy quả thật được như ông chứ?

Chàng thấy hỏi lạ, bèn hỏi ngược lại. Họ Hòa cười, nói:

— Thật không dám giấu ông. Ngày trước tôi từng được chiêm ngưỡng dung nhan nàng một lần. Tôi rất tiếc một sắc đẹp tuyệt thế như vậy mà lưu lạc không gặp được người xứng đôi. Cho nên tôi dùng chút phép nhỏ, che lấp vẻ sáng của nàng để giữ lại viên ngọc thô, chờ người biết thương tài thật sự nhận ra mà thôi.

Chàng vội hỏi:

— Ông đã điểm được, thì có rửa đi được không?

Họ Hòa cười:

— Sao lại không được? Chỉ cần người ấy thành tâm cầu xin.

Chàng đứng dậy vái lạy, nói:

— Chồng của Thụy Vân chính là tôi đây.

Họ Hòa mừng rỡ:

— Trong thiên hạ, chỉ người tài thật mới đa tình, không vì đẹp xấu mà đổi lòng. Xin theo ông về nhà, tặng ông một giai nhân.

Hai người bèn cùng về.

Về tới nơi, chàng định sai dọn rượu. Họ Hòa ngăn lại, nói:

— Hãy làm phép của tôi trước đã, để người lo việc bếp núc được vui lòng.

Ông bảo lấy chậu rửa mặt đựng nước, chụm hai ngón tay viết vào trong nước, rồi nói:

— Rửa bằng nước này thì sẽ khỏi. Nhưng nàng phải đích thân ra tạ thầy thuốc một tiếng đấy nhé.

Chàng cười, bưng chậu nước đi vào, đứng đợi Thụy Vân tự rửa mặt. Nước vừa chạm tới đâu, da mặt sạch bóng tới đó. Nàng lại xinh đẹp rực rỡ y như năm nào.

Hai vợ chồng cảm kích vô cùng, cùng ra ngoài để lạy tạ. Nhưng người khách đã biến mất. Tìm khắp nơi cũng không thấy đâu. Có lẽ ông ấy là tiên chăng?

— Hết —