Liêu Trai: Trộm đào trên trời

Hồi còn bé, tôi lên phủ dự kỳ thi, gặp đúng dịp đầu xuân.

Theo lệ cũ, trước tiết lập xuân một ngày, các phường buôn bán đều kết lầu hoa, đánh trống thổi kèn kéo tới dinh quan Bố chính, gọi là hội diễn xuân. Tôi đi theo bạn bè ra xem cho vui.

Hôm ấy người xem đông như bức tường. Trên công đường có bốn vị quan, đều mặc áo đỏ, ngồi quay mặt vào nhau, hai bên đông tây. Bấy giờ tôi còn nhỏ, chẳng biết đó là quan gì. Chỉ nghe tiếng người ồn ào, tiếng trống kèn inh tai.

Bỗng có một gã làm xiếc dẫn theo một đứa bé tóc để xoã, gánh một gánh đồ đi lên, hình như có điều muốn thưa. Muôn tiếng người ầm ầm, chẳng nghe ra hắn nói gì. Chỉ thấy trên công đường có tiếng cười.

Liền đó, một người áo xanh lớn tiếng truyền cho hắn diễn một màn. Người ấy dạ, đứng lên, hỏi:

— Diễn màn gì ạ?

Các quan trên công đường nhìn nhau bàn mấy câu. Một viên lại bước xuống hỏi hắn giỏi món gì. Hắn đáp:

— Tôi làm được cho muôn vật đảo lộn cả bốn mùa.

Viên lại lên thưa với quan. Một lát sau lại xuống, truyền cho hắn đem dâng một quả đào.

Gã làm xiếc dạ một tiếng, cởi áo ra trùm lên cái rương, rồi làm bộ than thở, nói:

— Các quan thật chẳng hiểu chuyện gì cả! Băng giá còn chưa tan, lấy đâu ra đào? Không lấy thì lại sợ quan trên nổi giận. Biết làm sao bây giờ!

Đứa con nói:

— Cha đã dạ rồi, còn chối sao được nữa?

Gã làm xiếc buồn rầu hồi lâu, rồi nói:

— Cha đã tính đi tính lại kỹ lắm rồi. Đầu xuân tuyết còn phủ dày thế này, dưới trần gian chỗ nào mà tìm? Chỉ có vườn của Vương Mẫu trên trời, bốn mùa cây cối không bao giờ tàn, may ra còn có. Phải lên trời mà trộm thì mới được.

Đứa con nói:

— Ơ hay! Trời mà bắc thang trèo lên được sao?

— Có phép đây.

Nói rồi hắn mở rương, lấy ra một cuộn dây thừng dài chừng mấy chục trượng. Hắn gỡ lấy một đầu, ném vút lên không trung. Sợi dây liền đứng thẳng giữa khoảng không, như có cái gì ở trên móc giữ lấy. Hắn cứ thả dây ra, sợi dây càng lúc càng vươn cao, mất hút vào trong mây. Cuộn dây trong tay hắn cũng vừa hết.

Hắn gọi con:

— Lại đây con! Cha già yếu rồi, người nặng nề vụng về, chẳng đi nổi. Phải nhờ con lên một chuyến.

Rồi hắn trao sợi dây cho con, bảo:

— Cứ bám vào đây mà trèo lên.

Đứa bé cầm lấy dây, mặt nhăn lại, ca thán:

— Cha cũng lẩm cẩm lắm rồi! Có một sợi dây mỏng manh thế này, mà bắt con đu vào để leo lên tận trời cao muôn trượng. Lỡ giữa đường dây đứt, thì xương cốt con còn gì nữa!

Người cha lại dỗ dành, vỗ về con, nói:

— Cha lỡ miệng nhận lời rồi, hối cũng không kịp. Phiền con đi một chuyến. Con đừng sợ. Nếu trộm được đào về, thế nào cũng được thưởng trăm lạng vàng, cha sẽ cưới cho con một cô vợ đẹp.

Đứa bé bèn nắm lấy dây, vòng vèo leo lên. Tay chuyển tới đâu, chân theo tới đó, giống hệt con nhện bò theo sợi tơ. Nó lên dần vào tận mây xanh, rồi không trông thấy nữa.

Một hồi lâu, có một quả đào rơi xuống, to bằng cái bát. Gã làm xiếc mừng rỡ, nhặt lấy, đem dâng lên công đường. Các quan chuyền tay nhau xem rất lâu, cũng chẳng biết là thật hay giả.

Bỗng sợi dây rơi tuột xuống đất. Gã làm xiếc kinh hoảng kêu lên:

— Nguy rồi! Trên ấy có người chặt đứt dây của ta, con ta biết bám vào đâu!

Một lát sau, có một vật rơi xuống. Nhìn kỹ, thì là cái đầu của đứa con. Hắn ôm lấy mà khóc:

— Chắc nó trộm đào bị người canh vườn bắt gặp rồi. Con ta thế là hết!

Lại một lát sau, một cái chân rơi xuống. Chẳng bao lâu, tay chân mình mẩy rơi lả tả, không còn sót mảnh nào.

Gã làm xiếc đau đớn vô cùng, nhặt từng mảnh một bỏ vào rương, rồi đậy nắp lại, nói:

— Lão già này chỉ có mỗi một đứa con ấy, ngày ngày theo lão rong ruổi nam bắc. Nay vâng lệnh nghiêm của quan trên, nào ngờ nó lại chết thảm thế này! Lão phải cõng nó về mà chôn thôi.

Rồi hắn bước lên công đường, quỳ xuống nói:

— Vì quả đào mà con tôi chết rồi! Nếu các quan thương kẻ hèn này mà giúp cho ít tiền chôn cất, thì dù có chết đi, tôi cũng xin kết cỏ ngậm vành mà báo đáp.

Các quan ngồi trên vừa sợ vừa lạ, ai nấy đều ban cho ít vàng. Gã làm xiếc nhận lấy, buộc cả vào thắt lưng. Rồi hắn gõ lên nắp rương, gọi:

— Bát Bát ơi! Không ra tạ ơn các quan, còn đợi gì nữa?

Bỗng một đứa bé đầu tóc bù xù đội nắp rương chui ra, quay mặt về hướng bắc rập đầu lạy tạ. Chính là đứa con của hắn.

Vì phép thuật ấy kỳ lạ quá, nên tới nay tôi vẫn còn nhớ. Về sau nghe nói người theo đạo Bạch Liên làm được phép này. Có lẽ gã làm xiếc ấy là dòng dõi của họ chăng.

— Hết —