Lá đơn kiện quan huyện

Chương 1: Lá đơn kiện quan huyện

Trương Hồng Tiệm người đất Vĩnh Bình. Năm mười tám tuổi chàng đã là danh sĩ trong quận.

Bấy giờ quan lệnh huyện Lư Long là một người họ Triệu, tham lam tàn bạo, dân chúng ai cũng khổ. Có anh học trò họ Phạm bị đánh trượng tới chết. Bạn học bất bình vì cái chết oan của anh, định kéo nhau lên tận phủ viện kêu oan. Họ tới nhờ Trương viết đơn kiện, lại hẹn chàng cùng đứng tên. Trương nhận lời.

Vợ chàng là Phương thị, vừa đẹp vừa hiền. Nghe chuyện chồng toan làm, nàng can:

— Phàm việc của đám tú tài, thắng thì cùng hưởng được, chứ thua thì không cùng chịu được. Thắng thì ai cũng muốn giành công về mình. Mà thua một lần thì tan tác như ngói vỡ, chẳng còn tụ lại được nữa. Đời bây giờ là đời của quyền thế, phải trái khó lấy lẽ mà phân. Chàng lại một thân một mình, lỡ có gì trắc trở, lúc nguy cấp ai là người cứu chàng?

Trương phục lời vợ, hối hận, bèn khéo léo từ chối các bạn, chỉ viết giúp lá đơn rồi thôi.

Đơn đưa lên, quan xét qua một lượt, không nói phải cũng chẳng nói trái. Họ Triệu đem vàng bạc thật nhiều đút lót quan lớn. Thế là đám học trò bị khép tội kết bè đảng, bị bắt cả. Quan lại truy tìm kẻ viết đơn.

Trương sợ, bỏ trốn. Chạy tới địa phận Phượng Tường thì tiền lưng cạn sạch. Trời đã tối, chàng lang thang giữa đồng hoang, chẳng biết tá túc nơi đâu. Bỗng thấy một xóm nhỏ, chàng vội rảo bước tới.

Một bà lão vừa ra đóng cổng, thấy chàng thì hỏi muốn gì. Trương kể thật. Bà lão nói:

— Cơm nước giường chiếu đều là chuyện nhỏ. Có điều nhà không có đàn ông, không tiện giữ khách.

Trương nói:

— Tôi cũng chẳng dám mong gì hơn. Chỉ xin cho ngủ nhờ trong cổng, tránh được hổ sói là đủ rồi.

Bà lão bèn cho vào, đóng cổng lại, đưa cho chàng một chiếc chiếu cỏ, dặn:

— Tôi thương khách không có chỗ về, lén cho ngủ lại. Trời chưa sáng thì nên đi sớm, kẻo cô chủ nhỏ nhà tôi biết được lại trách tội.

Bà lão đi rồi, Trương tựa vào vách mà chợp mắt.

Bỗng có ánh đèn lồng sáng loá. Chàng thấy bà lão dẫn một cô gái đi ra. Trương vội lánh vào chỗ tối, khẽ nhìn trộm. Đó là một người đẹp chừng hai mươi tuổi. Tới cổng, nàng thấy chiếc chiếu cỏ thì hỏi bà lão. Bà lão kể thật. Cô gái giận dữ:

— Cả nhà toàn đàn bà yếu ớt, sao lại dám chứa người lạ mặt!

Rồi hỏi ngay:

— Người ấy đâu rồi?

Trương sợ, bước ra phục dưới thềm. Cô gái hỏi kỹ quê quán họ hàng, sắc mặt dịu đi đôi chút, nói:

— May là bậc văn nhân phong nhã, giữ lại cũng chẳng sao. Có điều bà già này lại không báo với ta một tiếng. Cẩu thả thế này, há phải là cách tiếp người quân tử!

Nàng bảo bà lão dẫn khách vào nhà. Chẳng mấy chốc rượu thịt bày ra, món nào cũng tinh khiết sạch sẽ. Rồi lại trải đệm gấm lên giường. Trương cảm kích lắm, lén hỏi bà lão họ tên chủ nhà. Bà lão nói:

— Nhà tôi họ Thi. Ông bà chủ đều đã qua đời, chỉ để lại ba cô con gái. Người cậu vừa gặp là cô cả, tên Thuấn Hoa.

Bà lão đi rồi. Trương thấy trên án có cuốn Nam Hoa kinh có lời chú, bèn lấy ra, nằm sấp trên giường giở đọc. Bỗng Thuấn Hoa đẩy cửa bước vào. Trương bỏ sách, cuống quýt tìm mũ tìm giày. Nàng tới bên giường ấn chàng ngồi xuống, nói:

— Không cần, không cần!

Rồi nàng ngồi sát bên giường, thẹn thùng nói:

— Thiếp thấy chàng là bậc tài hoa phong nhã, muốn đem cả cửa nhà gửi gắm, nên mới không ngại tiếng dưa lê. Chàng có chê bỏ thiếp chăng?

Trương bối rối không biết đáp sao, chỉ nói:

— Chẳng dám giấu, tôi ở nhà vốn đã có vợ rồi.

Nàng cười:

— Như thế càng thấy chàng thật thà. Nhưng cũng chẳng sao. Chàng đã không ghét bỏ, thì mai thiếp sẽ nhờ người làm mối.

Nói xong nàng toan đi. Trương nhổm người níu lại, nàng cũng ở lại luôn.

Trời chưa rạng, nàng đã dậy, đưa vàng cho Trương, nói:

— Chàng cầm lấy mà tiêu khi đi dạo chơi. Chiều tối hãy về muộn một chút, kẻo người ngoài dòm thấy.

Trương làm đúng như lời. Sáng sớm ra đi, tối mịt mới về. Nửa năm như thế đã thành nếp.

— Hết chương 1 —