Người khách nuốt tro giấy

Chương 1: Người khách nuốt tro giấy

Đào Thánh Du người đất Bắc Bình là một kẻ sĩ có tiếng. Năm Thuận Trị, chàng lên dự thi hương, thuê nhà trọ ở ngoại thành.

Một hôm ra cửa, chàng thấy một người đeo tráp sách đi thất thểu, dáng như đang tìm chỗ trọ chưa được. Hỏi qua vài câu, người kia liền đặt gánh xuống bên đường, hai bên trò chuyện cởi mở. Lời lẽ người ấy có phong thái danh sĩ. Đào rất mến, mời về ở chung. Người khách mừng, xách túi vào, thế là cùng ở một nhà.

Khách tự nói:

— Tôi người Thuận Thiên, họ Vu, tên chữ là Khứ Ác.

Vì Đào lớn tuổi hơn, Vu gọi Đào bằng anh.

Vu không thích đi chơi ngắm cảnh, thường ngồi một mình trong phòng, mà trên bàn chẳng có cuốn sách nào. Đào không nói chuyện thì Vu chỉ lặng lẽ nằm. Đào lấy làm ngờ, lục xem tráp của khách, thì ngoài bút nghiên ra không có thứ gì khác. Lạ quá, chàng hỏi. Vu cười:

— Chúng ta đọc sách, lẽ nào đợi khát mới đào giếng?

Một hôm, Vu mượn sách của Đào đem về, đóng cửa chép rất nhanh. Suốt ngày chép hơn năm mươi tờ, nhưng chẳng thấy gấp lại thành quyển. Đào nhìn trộm, thì thấy cứ chép xong một bản, Vu lại đốt thành tro mà nuốt.

Đào càng lạ, hỏi vì sao. Vu nói:

— Em làm thế thay cho việc đọc đấy.

Rồi Vu đọc thuộc lòng những sách vừa chép, chốc lát mấy thiên liền, không sai một chữ. Đào thích lắm, muốn được truyền phép ấy, Vu bảo không được. Đào ngờ Vu giấu nghề, lời nói có ý trách móc. Vu nói:

— Anh thật không hiểu cho em chút nào. Muốn không nói, thì lòng em không biết lấy gì bày tỏ. Nói ra đột ngột, lại sợ anh hoảng sợ cho là quái dị. Biết làm sao bây giờ?

Đào một mực bảo:

— Không sao đâu.

Vu nói:

— Em không phải người, em là ma. Nay dưới âm phủ cũng lấy khoa cử mà trao quan chức. Ngày mười bốn tháng bảy có chiếu khảo các quan chấm thi, ngày rằm sĩ tử vào trường, cuối tháng thì yết bảng.

Đào hỏi:

— Khảo các quan chấm thi là thế nào?

Vu đáp:

— Đó là ý thận trọng của Thượng đế. Bất kể quan to quan nhỏ, đều phải thi cả. Ai giỏi văn thì được vào trong trường chấm bài, ai không thông thì không được dự. Thần thánh ở cõi âm cũng như quan phủ quan huyện ở cõi dương vậy. Những ông đắc chí trên dương thế, mắt chẳng nhìn tới sách vở kinh điển, chẳng qua lúc trẻ cầm hòn gạch gõ cửa để săn lấy công danh. Cửa mở rồi thì vứt gạch đi. Lại thêm mười mấy năm ngồi coi sổ sách giấy tờ, thì dù có là văn sĩ, trong bụng còn được chữ nào nữa! Trên dương thế sở dĩ kẻ dốt nát may mắn được tiến thân, mà người anh hùng lại thất chí, chỉ vì thiếu mỗi một kỳ khảo này thôi.

Đào cho là rất phải, từ đó càng thêm kính nể.

— Hết chương 1 —