Món hồi môn

Chẳng ai ngạc nhiên về đám cưới của ông chưởng khế Xi-mông Lơ-bri-măng với cô Gian-nơ Coóc-đi-ê. Ông Lơ-bri-măng vừa mua lại văn phòng chưởng khế của ông Pa-pi-dông. Dĩ nhiên phải có tiền mới trả được, mà cô Gian-nơ Coóc-đi-ê thì có ba trăm nghìn quan tiền mặt, bằng giấy bạc ngân hàng và chứng khoán vô danh.

Ông Lơ-bri-măng là một chàng trai đẹp, có phong cách, cái phong cách của một ông chưởng khế, phong cách tỉnh lẻ, nhưng dù sao cũng là có phong cách, điều hiếm có ở Bu-ti-nhi.

Cô Coóc-đi-ê duyên dáng và tươi tắn, duyên dáng hơi vụng về và tươi tắn hơi quê mùa, nhưng tóm lại là một cô gái đẹp, đáng mơ ước và đáng được cưng chiều.

Lễ cưới làm cả Bu-ti-nhi đảo lộn.

Người ta hết lời khen đôi tân hôn, họ về giấu hạnh phúc của mình trong tổ ấm vợ chồng, vì đã định chỉ làm một chuyến đi nho nhỏ lên Pa-ri sau vài ngày riêng tư.

Mấy ngày riêng tư ấy thật là đẹp, vì ông Lơ-bri-măng đã biết mang vào những ngày đầu bên vợ một sự khéo léo, tế nhị và đúng lúc đáng nể. Ông lấy làm châm ngôn câu: "Ai biết chờ thì mọi sự đều đến đúng lúc." Ông biết vừa kiên nhẫn vừa quyết đoán. Thành công đến nhanh chóng và trọn vẹn.

Được bốn ngày, bà Lơ-bri-măng đã tôn thờ chồng. Bà không thể xa ông được nữa. Bà phải có ông bên cạnh suốt ngày để vuốt ve, ôm hôn, mân mê tay ông, râu ông, mũi ông. Bà ngồi lên đùi ông, nắm hai tai ông mà nói: "Há miệng ra, nhắm mắt lại." Ông tin tưởng há miệng, nhắm mắt hờ, và nhận được một nụ hôn thật âu yếm, thật dài, làm ông rùng mình từng chặp dọc sống lưng. Và đến lượt ông, ông thấy chẳng đủ vuốt ve, chẳng đủ môi, chẳng đủ tay, chẳng đủ cả con người mình để chiều chuộng vợ từ sáng tới tối và từ tối tới sáng.

Tuần đầu tiên vừa qua, ông bảo người bạn đời trẻ:

"Nếu em muốn, thứ ba tới ta đi Pa-ri. Ta sẽ làm như những đôi tình nhân chưa cưới, ta sẽ đi nhà hàng, đi nhà hát, đi quán ca nhạc, đi khắp nơi, khắp nơi."

Bà nhảy cẫng lên vì sung sướng.

"Ôi, vâng! Ôi, vâng, ta đi càng sớm càng tốt."

Ông nói tiếp:

"Với lại, vì chẳng được quên việc gì, em báo bố chuẩn bị sẵn món hồi môn của em. Anh sẽ mang theo, và nhân thể trả tiền cho ông Pa-pi-dông luôn."

Bà nói:

"Sáng mai em sẽ bảo bố."

Và ông ôm chầm lấy bà để bắt đầu lại trò âu yếm mà bà thích lắm, từ tám ngày nay.

Thứ ba tuần sau, ông bố vợ và bà mẹ vợ tiễn con gái và con rể ra ga lên thủ đô.

Ông bố vợ nói:

"Bố nói thật với con, mang ngần ấy tiền trong cặp thì liều lĩnh lắm."

Và ông chưởng khế trẻ mỉm cười.

"Bố đừng lo gì cả. Con quen những chuyện này rồi. Bố hiểu cho, trong nghề của con, đôi khi con mang trên người gần một triệu. Làm thế này ít ra cũng tránh được cả đống thủ tục và cả đống chậm trễ. Bố đừng lo gì cả."

Người nhân viên nhà ga hô:

"Hành khách đi Pa-ri, lên tàu."

Họ vội lao vào một toa có hai bà già.

Lơ-bri-măng thì thầm vào tai vợ:

"Phiền thật, anh không hút thuốc được."

Bà khẽ đáp:

"Em cũng thấy phiền lắm, nhưng chẳng phải vì điếu xì gà của anh."

Tàu rúc còi rồi chạy. Chuyến đi kéo dài một tiếng, suốt thời gian ấy họ chẳng nói gì nhiều, vì hai bà già không hề ngủ.

Vừa tới sân ga Xanh-La-da, ông Lơ-bri-măng bảo vợ:

"Nếu em muốn, em yêu, trước hết ta đi ăn trưa ở đại lộ, rồi thong thả quay lại lấy cái rương mang về khách sạn."

Bà đồng ý ngay.

"Ồ, vâng, ta đi ăn trưa ở nhà hàng. Có xa không anh?"

Ông đáp:

"Có, hơi xa, nhưng ta sẽ đi xe ngựa chở khách."

Bà ngạc nhiên:

"Sao ta không đi xe ngựa thuê?"

Ông mỉm cười mắng yêu:

"Em tiết kiệm thế đấy à, xe ngựa thuê cho năm phút đường, mỗi phút sáu xu, em chẳng chịu nhịn thứ gì."

"Đúng thật," bà nói, hơi ngượng.

Một chiếc xe ngựa chở khách to tướng đi qua, ba con ngựa chạy nước kiệu. Lơ-bri-măng gọi to:

"Bác xà ích! Này, bác xà ích!"

Cỗ xe nặng nề dừng lại. Và ông chưởng khế trẻ đẩy vợ lên, nói thật nhanh:

"Em vào trong ngồi, còn anh leo lên nóc xe để ít ra cũng hút một điếu thuốc trước bữa trưa."

Bà không kịp trả lời. Người soát vé đã nắm tay bà đỡ bà leo bậc xe, đẩy bà vào trong, và bà ngã ngồi xuống một chiếc ghế dài, hớt hải, sững sờ nhìn qua ô kính phía sau đôi chân chồng đang leo lên tầng nóc.

Và bà ngồi im giữa một ông béo sặc mùi tẩu thuốc và một bà già sặc mùi chó.

Tất cả những hành khách khác ngồi thẳng hàng, im lặng: một cậu bồi hàng tạp hóa, một cô thợ, một trung sĩ bộ binh, một ông đeo kính gọng vàng đội mũ lụa vành to tướng vểnh lên như hai cái máng xối, hai bà có vẻ quan trọng và khó chịu, như muốn nói bằng dáng ngồi của mình: "Chúng tôi ngồi đây, nhưng chúng tôi đáng giá hơn thế", hai bà xơ, một cô gái đầu trần và một người phu đám ma. Họ trông như một bộ sưu tập tranh biếm họa, một viện bảo tàng những hình thù kỳ quặc, một loạt những gương mặt người bị vẽ nhại, giống như những dãy hình nộm ngộ nghĩnh mà người ta ném bóng cho đổ ở các hội chợ.

Những cú xóc của cỗ xe làm đầu họ lắc lư nhè nhẹ, rung rung, làm phần da nhẽo trên má run run. Và tiếng bánh xe rung lắc làm họ đờ đẫn, trông họ ngớ ngẩn và ngái ngủ.

Người vợ trẻ ngồi im không cựa.

"Sao anh ấy không ngồi với mình nhỉ?" bà tự hỏi.

Một nỗi buồn mơ hồ đè nặng lên bà. Thật ra anh ấy cũng có thể nhịn điếu thuốc ấy chứ.

Hai bà xơ ra hiệu dừng xe, rồi lần lượt bước xuống, để lại một mùi nhạt nhẽo của váy cũ.

Xe lại đi, rồi lại dừng. Và một chị đầu bếp bước lên, mặt đỏ gay, thở hổn hển. Chị ngồi xuống, đặt giỏ thức ăn lên đùi. Một mùi nước rửa bát nồng nặc lan khắp xe.

"Xa hơn mình tưởng," Gian-nơ nghĩ.

Người phu đám ma đi xuống, thay vào đó là một bác đánh xe ngựa nồng mùi chuồng. Cô gái đầu trần thì nhường chỗ cho một chú khuân vác có đôi bàn chân bốc lên mùi của bao cuộc chạy việc.

Bà vợ ông chưởng khế thấy khó chịu, buồn nôn, muốn khóc mà chẳng biết vì sao.

Người này xuống, người kia lên. Cỗ xe cứ đi mãi qua những con phố bất tận, dừng ở các trạm, lại lên đường.

"Xa quá!" Gian-nơ tự nhủ. "Miễn là anh ấy đừng đãng trí, đừng ngủ quên! Mấy hôm nay anh ấy mệt lắm rồi."

Dần dần mọi hành khách đều đi hết. Bà còn lại một mình, chỉ một mình. Người soát vé hô:

"Vô-gi-ra!"

Thấy bà không nhúc nhích, ông ta nhắc lại:

"Vô-gi-ra!"

Bà nhìn ông ta, hiểu rằng tiếng ấy là nói với mình, vì chẳng còn ai bên cạnh. Người kia nói lần thứ ba:

"Vô-gi-ra!"

Lúc ấy bà mới hỏi:

"Chúng ta đang ở đâu?"

Ông ta đáp cộc cằn:

"Ở Vô-gi-ra chứ đâu, tôi hô hai mươi lần rồi."

"Có xa đại lộ không ông?" bà hỏi.

"Đại lộ nào?"

"Thì đại lộ I-ta-li-en."

"Qua lâu rồi!"

"Ôi! Ông làm ơn báo cho chồng tôi được không?"

"Chồng bà? Ở đâu?"

"Thì trên nóc xe."

"Trên nóc xe! Lâu lắm rồi chẳng còn ai trên ấy."

Bà làm một cử chỉ kinh hoàng.

"Sao lại thế? Không thể nào. Anh ấy lên xe cùng với tôi mà. Ông nhìn kỹ đi, anh ấy phải ở trên ấy chứ!"

Người soát vé bắt đầu thô lỗ:

"Thôi nào, cô em, nói thế đủ rồi. Mất một thằng đàn ông thì kiếm được mười thằng khác. Xuống đi, hết chuyến rồi. Ra đường mà tìm thằng khác."

Nước mắt dâng lên mắt bà. Bà nài nỉ:

"Nhưng thưa ông, ông nhầm rồi, tôi đảm bảo với ông là ông nhầm. Anh ấy kẹp một cái cặp to dưới nách."

Gã nhân viên phá lên cười:

"Một cái cặp to. À phải, ông ta xuống ở nhà thờ Ma-đơ-len rồi. Dù sao thì ông ta cũng bỏ rơi bà ngọt xớt, ha ha ha!..."

Cỗ xe đã dừng. Bà bước xuống, và không cưỡng được, bằng một cử động bản năng của mắt, bà nhìn lên nóc xe. Nó trống trơn.

Thế là bà bật khóc, và nói to lên, chẳng nghĩ rằng người ta đang nghe, đang nhìn mình:

"Rồi tôi sẽ ra sao đây?"

Ông thanh tra của trạm lại gần:

"Có chuyện gì thế?"

Người soát vé đáp giọng giễu cợt:

"Một bà bị chồng bỏ rơi dọc đường."

Ông kia nói:

"Thôi, chẳng có gì đâu, lo việc của anh đi."

Rồi ông ta quay gót.

Thế là bà cứ cắm cúi bước đi, quá hoảng hốt, quá rối trí để hiểu chuyện gì đang xảy ra với mình. Bà sẽ đi đâu? Bà sẽ làm gì? Chuyện gì đã xảy ra với anh ấy? Do đâu mà có sự lầm lẫn như thế, sự quên lãng như thế, sự sơ suất như thế, sự đãng trí khó tin đến thế?

Trong túi bà có hai quan. Biết nhờ ai đây? Và bỗng nhiên bà nhớ tới người anh họ Ba-ran, phó trưởng phòng ở Bộ Hải quân.

Bà có vừa đủ tiền trả một cuốc xe ngựa thuê. Bà bảo xe đưa tới nhà anh. Và bà gặp anh đúng lúc anh sắp tới bộ. Anh cũng như Lơ-bri-măng, kẹp một cái cặp to dưới nách.

Bà lao ra khỏi xe.

"Anh Hăng-ri!" bà kêu lên.

Anh dừng lại, sững sờ:

"Gian-nơ?... Ở đây à?... Có một mình à?... Em làm gì thế, em từ đâu tới?"

Bà lắp bắp, nước mắt đầy tròng:

"Chồng em vừa bị lạc mất."

"Lạc mất, ở đâu?"

"Trên một chiếc xe ngựa chở khách."

"Trên một chiếc xe ngựa chở khách?... Ồ!..."

Và bà vừa khóc vừa kể cho anh nghe câu chuyện của mình.

Anh lắng nghe, ngẫm nghĩ. Anh hỏi:

"Sáng nay đầu óc anh ta có tỉnh táo không?"

"Có ạ."

"Được. Anh ta có mang nhiều tiền trên người không?"

"Có, anh ấy mang món hồi môn của em."

"Món hồi môn của em?... Cả món à?"

"Cả món... để chiều nay trả tiền văn phòng."

"Thế thì, cô em họ thân mến ạ, chồng em giờ này hẳn đang chuồn sang nước Bỉ rồi."

Bà vẫn chưa hiểu. Bà lắp bắp:

"... Chồng em... anh nói sao?..."

"Anh nói là anh ta đã cuỗm sạch... sạch vốn liếng của em... thế thôi."

Bà đứng sững, nghẹt thở, thì thầm:

"Thế ra hắn là... là... là một thằng khốn nạn!..."

Rồi, lả đi vì xúc động, bà ngã vào ngực áo anh họ, khóc nức nở.

Vì người qua đường dừng lại nhìn họ, anh khẽ khàng đẩy bà vào lối vào nhà mình, và đỡ ngang lưng dìu bà lên cầu thang. Rồi khi chị người làm ngẩn người ra mở cửa, anh ra lệnh:

"Xô-phi, chạy ra nhà hàng mang về một bữa trưa cho hai người. Hôm nay tôi không tới bộ."

— Hết —