Món quà Giáng sinh trên đồng cỏ

Cái nguyên do sâu xa của mọi rắc rối đã mất chừng hai mươi năm để lớn lên. Lớn tới chừng ấy thì nó cũng thật đáng công.

Nếu anh sống ở bất cứ đâu trong vòng năm mươi dặm quanh trại Hoàng Hôn, hẳn anh đã nghe nói tới nó. Nó có một mái tóc đen nhánh, một đôi mắt nâu thẳm nhìn người ta thật thà hết mực, và một tiếng cười lăn tăn khắp đồng cỏ như tiếng một con suối giấu mình. Tên nó là Rô-xi-ta Mắc-Mu-len, con gái lão Mắc-Mu-len chủ trại cừu Hoàng Hôn.

Có hai chàng trai cưỡi ngựa tới hỏi han. Một người là Ma-đi-xơn Lên, người kia là Gã Nhóc Phri-ô. Có điều hồi ấy người ta chưa gọi gã là Gã Nhóc Phri-ô, vì gã chưa làm gì để đáng được một cái tên riêng như thế. Tên gã khi ấy chỉ đơn giản là Giô-ni Mắc-Roi.

Đừng tưởng chỉ có hai người ấy mê cô Rô-xi-ta dễ thương. Ngựa của cả chục chàng khác cũng từng gặm hàm thiếc bên dãy cọc buộc ngựa dài của trại Hoàng Hôn. Trên những đồng cỏ ấy, biết bao ánh mắt đắm đuối đã được ném về phía cô. Nhưng trong mọi kỵ sĩ, Ma-đi-xơn Lên và Giô-ni Mắc-Roi phi xa nhất, nên câu chuyện này kể về họ.

Ma-đi-xơn Lên, một anh chủ bò trẻ ở vùng sông Nu-ê-xơ, thắng cuộc đua. Anh và Rô-xi-ta cưới nhau vào một ngày Giáng sinh. Dân chăn bò và dân chăn cừu, vốn ghét nhau từ đời cha ông, hôm ấy gác thù hằn lại, cùng kéo tới mừng đám cưới, ai cũng đeo súng, ai cũng cười nói ầm ĩ, rộng rãi hào phóng. Trại Hoàng Hôn vang rền tiếng pha trò lẫn tiếng súng lục, lấp lánh khoá thắt lưng và những đôi mắt sáng, rộn ràng lời chúc mừng thẳng thắn của những tay chăn bò.

Nhưng giữa lúc tiệc cưới đang vui nhất thì Giô-ni Mắc-Roi ập tới, lòng ghen cắn xé như người bị ma ám.

— Tao tặng chúng mày một món quà Giáng sinh đây! — Gã rít lên ngay ngưỡng cửa, khẩu súng bốn lăm cầm sẵn trong tay. Ngay từ hồi ấy gã đã có tiếng là bắn nhanh mà trúng.

Viên đạn đầu tiên khoét một vết gọn ghẽ dưới vành tai phải của Ma-đi-xơn Lên. Nòng súng nhích đi một phân. Phát thứ hai lẽ ra đã dành cho cô dâu, nếu không có Các-xơn, một anh chăn cừu đầu óc nhanh nhạy như cò súng vừa tra dầu. Lúc ngồi vào bàn, khách khứa đã treo súng cả thắt lưng lên đinh trên tường, cho ra vẻ lịch sự. Nhưng Các-xơn nhanh như chớp, vớ ngay đĩa thịt nai quay với đậu đỏ ném thẳng vào Mắc-Roi, làm gã bắn trật. Thế là viên đạn thứ hai chỉ làm vỡ tung mấy cánh hoa trắng của một cành hoa ngọc giá treo cách đầu Rô-xi-ta chừng hai gang tay.

Khách khứa đạp ghế, nhảy tới chỗ treo súng. Ở vùng này, bắn cô dâu chú rể ngay giữa đám cưới bị xem là chuyện chẳng ra gì. Chỉ chừng sáu giây sau đã có cả hai chục viên đạn sắp sửa rít về phía ông Mắc-Roi.

— Lần sau tao sẽ bắn trúng hơn! — Giô-ni hét. — Và sẽ có lần sau!

Gã lùi vội ra khỏi cửa.

Các-xơn, anh chăn cừu, được cú ném đĩa thành công làm cho hăng máu, là người đầu tiên lao tới cửa. Một viên đạn của Mắc-Roi từ trong bóng tối bay ra quật anh ngã xuống.

Đám chăn bò ùa ra đuổi theo, gào đòi trả thù. Giết một anh chăn cừu không phải lúc nào cũng bị coi là tội lớn, nhưng lần này thì quá lắm. Các-xơn vô tội. Anh chẳng dính dáng gì tới chuyện cưới xin, cũng chẳng ai nghe anh nói câu gì chọc tức ai. Nhưng cuộc truy đuổi không trả được thù. Mắc-Roi đã lên ngựa phóng đi, vừa phi vừa ngoái lại chửi rủa đe doạ, rồi mất hút vào bụi rậm.

Đêm ấy là đêm Gã Nhóc Phri-ô ra đời. Gã thành tay anh chị khét tiếng nhất vùng ấy của bang. Cô Mắc-Mu-len chối từ gã, và gã hoá thành một kẻ nguy hiểm. Khi cảnh sát đi bắt gã vì tội bắn Các-xơn, gã giết luôn hai người trong số họ, rồi bước hẳn vào đời sống ngoài vòng pháp luật. Gã bắn giỏi tới mức kỳ lạ, tay phải tay trái đều như nhau. Gã hay bất chợt xuất hiện ở thị trấn này, khu dân cư kia, kiếm cớ gây sự vì chuyện cỏn con nhất, hạ gục đối thủ rồi cười vào mặt nhà chức trách. Gã lạnh lùng, chết chóc, nhanh nhẹn, khát máu tới mức không còn tính người, nên người ta chỉ dám bắt gã cho có lệ. Tới khi cuối cùng gã bị bắn chết bởi một anh người Mễ cụt tay nhỏ thó, chính anh ta cũng sợ gần chết ngất, thì trên đầu Gã Nhóc Phri-ô đã có mười tám mạng người. Chừng một nửa số ấy chết trong những cuộc đấu tay đôi sòng phẳng, ai rút súng nhanh hơn thì sống. Nửa kia là những người bị gã giết lén chỉ vì ngông cuồng và độc ác.

Dọc vùng biên giới người ta còn kể nhiều chuyện về cái gan lì trơ tráo của gã. Nhưng gã không thuộc loại cướp có những lúc rộng lượng, thậm chí mềm lòng. Người ta bảo gã chưa từng tha cho ai đã chọc giận gã. Thế nhưng vào dịp Giáng sinh này, cũng như mọi dịp Giáng sinh khác, ta nên ghi công cho mỗi người, nếu có thể, vì chút tốt lành nào đó họ từng có. Nếu Gã Nhóc Phri-ô từng làm một việc tử tế, hay từng thấy lòng mình rung lên một nhịp rộng lượng, thì đó là một lần vào đúng dịp ấy, mùa ấy, và chuyện xảy ra như thế này.

Kẻ đã lỡ dở tình duyên thì đừng bao giờ hít hương hoa của cây ra-ta-ma. Nó khơi dậy kỷ niệm tới mức nguy hiểm.

Năm ấy, vào một tháng Chạp ở vùng sông Phri-ô, có một cây ra-ta-ma nở rộ hoa, vì mùa đông ấm áp như mùa xuân. Gã Nhóc Phri-ô cùng tên tay chân kiêm đồng bọn giết người là Phrăng Mễ cưỡi ngựa đi ngang qua đó. Gã Nhóc ghìm cương con ngựa hoang, ngồi trên yên, trầm ngâm, mặt lầm lì, đôi mắt nheo lại đầy nguy hiểm. Hương hoa nồng ngọt chạm vào một chỗ nào đó nằm sâu dưới lớp băng và sắt trong lòng gã.

— Chẳng hiểu tao nghĩ gì mà quên khuấy mất, Mễ ạ, — gã nói bằng cái giọng kéo dài nhỏ nhẹ quen thuộc, — tao còn một món quà Giáng sinh phải tặng. Tối mai tao sẽ cưỡi ngựa sang bắn Ma-đi-xơn Lên ngay trong nhà nó. Nó cướp mất người yêu của tao. Rô-xi-ta đã lấy tao rồi nếu nó không chen ngang. Lạ thật, sao tới giờ tao mới nhớ ra nhỉ?

— Thôi đi, Nhóc, — Phrăng Mễ nói. — Đừng nói chuyện dở hơi. Mày biết thừa tối mai mày không thể lại gần nhà thằng Lên trong vòng một dặm. Hôm kia tao gặp lão An-len, lão bảo thằng Lên sắp mở tiệc Giáng sinh ở nhà. Mày còn nhớ hồi nó cưới vợ, mày bắn tan tành bữa tiệc, rồi đe doạ những gì không? Mày tưởng thằng Lên không để mắt canh chừng một ông Nhóc nào đó à? Mày nói mấy câu ấy làm tao mệt hết cả người.

— Tao sẽ đi, — Gã Nhóc Phri-ô nhắc lại, chẳng nóng nảy gì. — Tao sẽ tới bữa tiệc Giáng sinh của Ma-đi-xơn Lên và giết nó. Lẽ ra tao phải làm từ lâu rồi. Mày biết không, Mễ, mới hai tuần trước tao nằm mơ thấy tao với Rô-xi-ta lấy nhau chứ không phải nó với cô ấy. Hai đứa tao sống trong một ngôi nhà, tao thấy cô ấy mỉm cười với tao, và... Trời đất ơi, Mễ, nó cướp được cô ấy, thì tao sẽ hạ nó. Phải, nó cướp cô ấy vào đêm Giáng sinh, thì đêm Giáng sinh tao sẽ hạ nó.

— Muốn tự tử thì có khối cách khác, — Phrăng Mễ khuyên. — Sao mày không đi nộp mình cho cảnh sát trưởng luôn cho rồi?

— Tao sẽ hạ nó, — Gã Nhóc nói.

Đêm Giáng sinh tới, êm dịu như tháng Tư. Có lẽ trong không khí thoáng chút hơi lạnh từ xa, nhưng nó chỉ làm da người ta râm ran dễ chịu, thoang thoảng mùi hoa đồng cỏ muộn và mùi cỏ mét-xơ-kít.

Khi trời tối, năm sáu gian phòng trong ngôi nhà ở trại đều sáng đèn rực rỡ. Trong một phòng có cây thông Nô-en, vì nhà Lên có một thằng con trai lên ba, và họ đang chờ chừng chục người khách hay hơn nữa từ các trại gần đó tới.

Lúc chạng vạng, Ma-đi-xơn Lên gọi riêng Gim Ben-chơ và ba tay chăn bò khác làm cho trại mình ra một chỗ.

— Này các cậu, — Lên nói, — để mắt cho kỹ nhé. Đi vòng quanh nhà, canh đường cho cẩn thận. Các cậu đều biết cái thằng bây giờ người ta gọi là Gã Nhóc Phri-ô rồi đấy. Nếu thấy nó thì cứ nổ súng, khỏi hỏi han gì. Tôi thì chẳng sợ nó mò tới, nhưng Rô-xi-ta sợ. Từ ngày cưới tới giờ, Giáng sinh nào cô ấy cũng sợ nó xông vào nhà.

Khách khứa tới bằng xe ngựa nhẹ và trên lưng ngựa, vào trong nhà ngồi thoải mái.

Buổi tối trôi qua vui vẻ. Khách ăn bữa tối ngon lành của Rô-xi-ta và hết lời khen ngợi. Sau đó đàn ông tản ra từng nhóm trong các phòng hay ngoài hiên rộng, hút thuốc, chuyện trò.

Cây thông Nô-en dĩ nhiên làm lũ trẻ mê tít, và chúng mừng nhất là khi chính ông già Nô-en hiện ra, bộ râu trắng lộng lẫy, áo lông khoác ngoài, bắt đầu phát đồ chơi.

— Bố cháu đấy, — bé Bi-li Xam-xơn sáu tuổi tuyên bố. — Cháu thấy bố mặc bộ ấy rồi.

Bơ-cli, một chủ trại cừu, bạn cũ của Lên, đang ngồi hút thuốc ngoài hiên, gọi Rô-xi-ta lại khi chị đi ngang qua.

— Thế nào, chị Lên, — ông nói, — chắc tới Giáng sinh năm nay thì chị hết sợ cái thằng Mắc-Roi ấy rồi chứ? Tôi với Ma-đi-xơn có nói chuyện ấy, chị biết đấy.

— Cũng gần hết rồi, — Rô-xi-ta mỉm cười, — nhưng thỉnh thoảng em vẫn còn thấy run. Em sẽ không bao giờ quên cái lần khủng khiếp ấy, khi hắn suýt giết cả hai vợ chồng em.

— Nó là thằng ác ôn máu lạnh nhất đời, — Bơ-cli nói. — Dân dọc vùng biên giới phải kéo nhau đi săn nó như săn chó sói mới phải.

— Hắn đã gây những tội ác khủng khiếp, — Rô-xi-ta nói, — nhưng... em... không biết nữa. Em nghĩ trong ai cũng có một chỗ tốt nào đó. Hắn không phải lúc nào cũng xấu, điều đó thì em biết.

Rô-xi-ta rẽ vào hành lang nối các phòng. Ông già Nô-en, râu ria trùm kín mặt, áo lông kín người, vừa đi ra đúng chỗ ấy.

— Tôi nghe chị nói qua cửa sổ rồi, chị Lên, — ông bảo. — Tôi vừa định thò tay vào túi lấy một món quà Giáng sinh cho chồng chị. Nhưng thay vào đó, tôi đã để lại một món quà cho chị. Nó ở trong căn phòng bên tay phải chị đấy.

— Ôi, cảm ơn ông già Nô-en tốt bụng, — Rô-xi-ta tươi tắn nói.

Rô-xi-ta bước vào phòng, còn ông già Nô-en bước ra ngoài sân, nơi không khí mát hơn.

Trong phòng chị chẳng thấy ai ngoài Ma-đi-xơn.

— Món quà ông già Nô-en bảo để lại cho em trong này đâu anh? — Chị hỏi.

— Anh chẳng thấy món quà nào cả, — chồng chị cười, — trừ phi ông ấy muốn nói tới anh.

Hôm sau, Ga-bri-en Rát, quản đốc trại Ích Ô, ghé vào bưu điện ở Lô-ma An-ta.

— Thế là Gã Nhóc Phri-ô cuối cùng cũng ăn đạn rồi, — anh ta bảo ông trưởng bưu cục.

— Thật à? Chuyện thế nào?

— Một anh chăn cừu người Mễ của lão Xan-chê bắn đấy! Nghĩ mà xem, Gã Nhóc Phri-ô chết dưới tay một anh chăn cừu! Khoảng mười hai giờ đêm qua, anh ta thấy gã cưỡi ngựa đi ngang lán mình, sợ quá, vớ khẩu súng trường bắn luôn. Buồn cười nhất là Gã Nhóc ăn mặc chỉnh tề, râu trắng bằng lông dê, nguyên một bộ ông già Nô-en từ đầu tới chân. Thử nghĩ xem, Gã Nhóc Phri-ô mà lại đóng vai ông già Nô-en!

— Hết —