Nàng Ma-len

Ngày xưa có một ông vua có một chàng hoàng tử. Chàng hỏi cưới con gái của một ông vua hùng mạnh, nàng tên là Ma-len, đẹp tuyệt trần. Nhưng cha nàng muốn gả nàng cho người khác, nên khước từ chàng. Hai người yêu nhau tha thiết, không muốn rời xa nhau. Nàng Ma-len thưa với vua cha:

— Con không thể, mà con cũng không muốn lấy ai khác làm chồng.

Vua cha nổi giận, cho xây một ngọn tháp tối om, không một tia nắng tia trăng nào lọt vào được. Xây xong, vua nói:

— Mày sẽ ngồi trong ấy bảy năm. Rồi ta sẽ tới xem tính bướng bỉnh của mày đã chịu gãy chưa.

Người ta mang vào tháp đủ đồ ăn thức uống cho bảy năm, rồi đưa nàng cùng cô thị nữ vào, xây tường bịt kín lại. Thế là hai người cách biệt hẳn với trời đất. Họ ngồi trong bóng tối, chẳng biết lúc nào ngày tới, lúc nào đêm xuống. Chàng hoàng tử thường đi vòng quanh tháp, gọi tên nàng, nhưng chẳng tiếng nào từ ngoài lọt qua được những bức tường dày. Hai người còn biết làm gì ngoài than khóc?

Thời gian cứ thế trôi. Nhìn đồ ăn thức uống vơi dần, họ biết bảy năm đã sắp hết. Họ nghĩ giờ phút được giải thoát đã tới. Nhưng chẳng nghe tiếng búa nào, chẳng viên đá nào rơi khỏi tường. Hình như cha nàng đã quên họ rồi. Khi đồ ăn chỉ còn đủ ít ngày nữa, thấy trước một cái chết thảm thương, nàng Ma-len nói:

— Chúng ta phải thử cách cuối cùng, xem có đục thủng được tường không.

Nàng cầm con dao cắt bánh mì, đào, khoét lớp vữa quanh một viên đá. Khi nàng mệt, cô thị nữ thay nàng. Làm việc rất lâu, họ mới gỡ được một viên đá ra, rồi viên thứ hai, viên thứ ba. Sau ba ngày, tia sáng đầu tiên lọt vào bóng tối của họ. Cuối cùng lỗ hổng đủ rộng để họ nhìn ra ngoài.

Trời xanh, gió mát thổi vào mặt họ. Nhưng mọi thứ xung quanh trông mới thê lương làm sao. Lâu đài của cha nàng đổ nát, thành phố và làng mạc, xa tới tận chân trời, đều bị đốt cháy, đồng ruộng khắp nơi tan hoang, chẳng thấy một bóng người.

Khi lỗ hổng trên tường đủ rộng để chui qua, cô thị nữ nhảy xuống trước, rồi nàng Ma-len theo sau. Nhưng họ biết đi về đâu? Quân thù đã tàn phá cả vương quốc, đánh đuổi nhà vua, giết sạch dân chúng. Họ ra đi tìm một xứ khác, nhưng chẳng nơi nào cho họ trú chân, chẳng ai cho họ một mẩu bánh. Họ khốn cùng tới mức phải ăn lá tầm ma cho đỡ đói.

Lang thang rất lâu, họ tới một xứ khác. Đi tới đâu họ cũng xin làm thuê, nhưng gõ cửa nhà nào cũng bị đuổi đi, chẳng ai thương xót họ. Cuối cùng họ tới một thành phố lớn, vào cung vua. Ở đó người ta cũng bảo họ đi chỗ khác, mãi tới khi ông đầu bếp bảo họ có thể ở lại trong bếp, làm cô bé lem luốc rửa nồi quét tro.

Thế mà con trai ông vua xứ này lại chính là người đã đính hôn với nàng Ma-len. Cha chàng đã chọn cho chàng một cô dâu khác, mặt mũi xấu xí bao nhiêu thì lòng dạ độc ác bấy nhiêu. Ngày cưới đã định, cô dâu đã tới. Vì xấu quá, cô ta không chịu để ai trông thấy, cứ đóng cửa ở lì trong phòng. Nàng Ma-len phải mang thức ăn từ bếp lên cho cô ta.

Tới ngày cô dâu phải cùng chú rể tới nhà thờ, cô ta xấu hổ vì cái xấu của mình, sợ ra đường sẽ bị người ta chế giễu, cười cợt. Cô ta bảo nàng Ma-len:

— Mày sắp gặp may lớn rồi đấy. Tao bị trẹo chân, không đi ngoài phố được. Mày hãy mặc áo cưới của tao, thay tao đi lễ. Mày chẳng thể được vinh dự nào lớn hơn thế đâu.

Nhưng nàng Ma-len từ chối:

— Tôi không cần thứ vinh dự không phải của mình.

Cô dâu đưa vàng ra dụ, cũng vô ích. Cuối cùng cô ta giận dữ nói:

— Mày mà không nghe lời tao thì mất mạng. Tao chỉ cần nói một tiếng là đầu mày lăn xuống chân mày ngay.

Thế là nàng phải nghe theo, mặc bộ áo cưới lộng lẫy cùng đồ trang sức của cô dâu. Khi nàng bước vào đại sảnh, ai nấy đều sững sờ trước vẻ đẹp của nàng. Nhà vua bảo con trai:

— Đây là cô dâu cha đã chọn cho con, con hãy đưa nàng tới nhà thờ.

Chàng rể sửng sốt, nghĩ thầm: “Nàng giống hệt Ma-len của ta, ta tưởng chính là nàng, nhưng Ma-len đã bị nhốt trong tháp từ lâu, hay đã chết rồi.”

Chàng nắm tay nàng, dẫn tới nhà thờ. Bên đường có một bụi tầm ma, nàng nói:

“Tầm ma ơi, tầm ma nhỏ,
sao đứng đây lẻ loi?
Ta từng có một thời
ăn ngươi không luộc nấu,
ăn ngươi chẳng nướng thui.”

— Nàng nói gì thế? hoàng tử hỏi.

— Không có gì, nàng đáp, em chỉ nghĩ tới nàng Ma-len.

Chàng ngạc nhiên vì nàng biết Ma-len, nhưng im lặng. Khi họ tới cây cầu ván trước sân nhà thờ, nàng nói:

“Ván cầu ơi, chớ gãy,
dâu thật chẳng phải ta.”

— Nàng nói gì thế? hoàng tử hỏi.

— Không có gì, nàng đáp, em chỉ nghĩ tới nàng Ma-len.

— Nàng biết nàng Ma-len à?

— Không, nàng đáp, sao em biết nàng ấy được, em chỉ nghe nói về nàng thôi.

Khi họ tới cửa nhà thờ, nàng lại nói:

“Cửa nhà thờ, chớ vỡ,
dâu thật chẳng phải ta.”

— Nàng nói gì thế? chàng hỏi.

— Ôi, nàng đáp, em chỉ nghĩ tới nàng Ma-len thôi.

Chàng bèn lấy ra một chuỗi trang sức quý, đeo vào cổ nàng, móc các khoen xích lại với nhau. Rồi hai người bước vào nhà thờ. Trước bàn thờ, vị linh mục đặt tay hai người vào nhau, làm lễ cưới cho họ. Chàng dẫn nàng về, nhưng suốt đường đi nàng không nói một lời.

Về tới lâu đài, nàng vội vào phòng cô dâu, cởi bộ áo lộng lẫy và đồ trang sức, mặc lại chiếc áo vải xám của mình, chỉ giữ lại trên cổ chuỗi trang sức chú rể đã đeo cho.

Đêm xuống, khi cô dâu được đưa vào phòng hoàng tử, cô ta buông tấm khăn voan che mặt để chàng không phát hiện ra trò lừa. Mọi người vừa đi hết, chàng hỏi cô ta:

— Nàng đã nói gì với bụi tầm ma bên đường?

— Bụi tầm ma nào? cô ta hỏi. Em có nói chuyện với bụi tầm ma nào đâu.

— Nếu nàng không nói thì nàng không phải cô dâu thật, chàng nói.

Cô ta bèn chữa thẹn, nói:

“Phải ra hỏi đứa hầu,
nó giữ hộ ý tao.”

Cô ta đi ra, quát nàng Ma-len:

— Con kia, mày đã nói gì với bụi tầm ma?

— Tôi chỉ nói:

“Tầm ma ơi, tầm ma nhỏ,
sao đứng đây lẻ loi?
Ta từng có một thời
ăn ngươi không luộc nấu,
ăn ngươi chẳng nướng thui.”

Cô dâu chạy vào phòng, nói:

— Giờ em nhớ ra em đã nói gì với bụi tầm ma rồi.

Rồi cô ta nhắc lại những lời vừa nghe.

— Nhưng nàng đã nói gì với cây cầu ván trước nhà thờ khi chúng ta đi qua? hoàng tử hỏi.

— Với cây cầu ván à? cô ta đáp. Em có nói chuyện với cây cầu ván nào đâu.

— Vậy nàng cũng không phải cô dâu thật.

Cô ta lại nói:

“Phải ra hỏi đứa hầu,
nó giữ hộ ý tao.”

Rồi chạy ra quát nàng Ma-len:

— Con kia, mày đã nói gì với cây cầu ván?

— Tôi chỉ nói:

“Ván cầu ơi, chớ gãy,
dâu thật chẳng phải ta.”

— Mày sẽ phải trả bằng mạng, cô dâu thét lên.

Nhưng cô ta vội chạy vào phòng, nói:

— Giờ em nhớ ra em đã nói gì với cây cầu ván rồi.

Rồi nhắc lại những lời ấy.

— Nhưng nàng đã nói gì với cửa nhà thờ?

— Với cửa nhà thờ à? cô ta đáp. Em có nói chuyện với cửa nhà thờ nào đâu.

— Vậy nàng cũng không phải cô dâu thật.

Cô ta đi ra, quát nàng Ma-len:

— Con kia, mày đã nói gì với cửa nhà thờ?

— Tôi chỉ nói:

“Cửa nhà thờ, chớ vỡ,
dâu thật chẳng phải ta.”

— Mày sẽ gãy cổ vì chuyện này, cô dâu gào lên, giận điên người.

Nhưng cô ta vội quay vào phòng, nói:

— Giờ em nhớ ra em đã nói gì với cửa nhà thờ rồi.

Rồi nhắc lại những lời ấy.

— Nhưng chuỗi trang sức ta đưa nàng ở cửa nhà thờ đâu?

— Chuỗi trang sức nào? cô ta đáp. Chàng có đưa em chuỗi trang sức nào đâu.

— Chính tay ta đã đeo nó vào cổ nàng, chính tay ta đã móc khoen. Nếu nàng không biết chuyện ấy thì nàng không phải cô dâu thật.

Chàng giật tấm voan khỏi mặt cô ta. Thấy cái xấu xí không đáy của cô ta, chàng hoảng hốt nhảy lùi lại, nói:

— Sao cô lại ở đây? Cô là ai?

— Em là cô dâu đã hứa hôn với chàng. Nhưng vì sợ ra ngoài người ta trông thấy sẽ chế giễu, em đã bắt con bé lem luốc mặc áo của em, thay em đi lễ.

— Cô gái ấy đâu? chàng nói. Ta muốn gặp cô ấy. Cô đi gọi cô ấy tới đây.

Cô ta đi ra, bảo đám gia nhân rằng con bé lem luốc là đồ lừa đảo, phải lôi nó xuống sân chặt đầu. Gia nhân túm lấy nàng định lôi đi, nhưng nàng kêu cứu thật to, đến nỗi hoàng tử nghe được tiếng nàng, từ trong phòng chạy ra, ra lệnh thả cô gái ra ngay. Người ta mang đèn tới, và chàng nhìn thấy trên cổ nàng chuỗi vàng chàng đã đeo cho nàng trước cửa nhà thờ.

— Nàng mới là cô dâu thật, chàng nói, người đã cùng ta tới nhà thờ. Nàng theo ta vào phòng.

Khi chỉ còn hai người, chàng nói:

— Trên đường tới nhà thờ, nàng đã nhắc tới nàng Ma-len, người đã đính hôn với ta. Giá ta nghĩ chuyện ấy là có thể, thì ta đã tin chính nàng ấy đang đứng trước mặt ta. Nàng giống nàng ấy như đúc.

Nàng đáp:

— Em chính là nàng Ma-len, người vì chàng mà bị nhốt bảy năm trong bóng tối, chịu đói chịu khát, sống bao lâu trong khốn khó nghèo nàn. Nhưng hôm nay mặt trời đã lại soi lên em. Em đã cùng chàng làm lễ cưới trong nhà thờ, em là vợ chính thức của chàng.

Hai người hôn nhau, và hạnh phúc suốt đời. Còn cô dâu giả thì bị chém đầu để đền tội.

Ngọn tháp nơi nàng Ma-len từng bị nhốt còn đứng đó rất lâu. Mỗi lần lũ trẻ con đi ngang qua, chúng lại hát:

“Kính coong kính coong,
ai ngồi trong tháp kia?
Có nàng công chúa ngồi trong,
mà ta chẳng được thấy.
Tường kia chẳng chịu đổ,
đá kia chẳng chịu lay.
Hăng áo hoa sặc sỡ,
lại đây theo ta này.”

— Hết —