Nước trường sinh

Ngày xưa có một ông vua lâm bệnh nặng, chẳng ai tin ông còn qua khỏi. Ông có ba người con trai. Các con buồn rầu, đi xuống vườn thượng uyển mà khóc.

Bỗng có một ông lão đi tới, hỏi vì sao các chàng buồn. Họ kể rằng cha họ ốm nặng lắm, chắc là sắp chết, vì thuốc gì cũng chẳng ăn thua. Ông lão nói:

— Ta còn biết một cách. Đó là Nước Trường Sinh. Uống nước ấy vào thì nhà vua sẽ khỏi bệnh. Nhưng tìm được nó thì khó lắm.

Người con cả nói:

— Tôi nhất định sẽ tìm ra.

Chàng tới bên giường vua cha, xin cha cho mình lên đường tìm Nước Trường Sinh, vì chỉ có thứ nước ấy mới chữa khỏi cho cha.

— Không được. Hiểm nguy lắm. Thà ta chết còn hơn.

Nhưng chàng cứ nài mãi, tới khi nhà vua bằng lòng. Trong bụng hoàng tử nghĩ: "Mình mang được nước về thì cha sẽ thương mình nhất, và mình sẽ được nối ngôi."

Chàng lên đường. Cưỡi ngựa đi được một quãng, chàng thấy một chú lùn đứng giữa đường, gọi chàng lại:

— Đi đâu mà vội thế?

Hoàng tử kiêu ngạo đáp:

— Đồ lùn ngu ngốc, mày chẳng cần biết.

Rồi chàng phi ngựa đi tiếp. Chú lùn tí hon nổi giận, buông một lời nguyền độc.

Ít lâu sau, hoàng tử lạc vào một hẻm núi. Càng đi, núi càng khép lại, cuối cùng lối đi hẹp tới mức chàng không tiến thêm được bước nào. Quay ngựa lại không được, xuống ngựa cũng không được, chàng ngồi đó như bị giam.

Nhà vua đang ốm chờ chàng rất lâu mà chẳng thấy về. Người con thứ hai bèn nói:

— Thưa cha, cha cho con đi tìm nước.

Trong bụng chàng nghĩ: "Nếu anh mình chết rồi thì ngôi vua về tay mình."

Thoạt đầu nhà vua cũng không cho đi, nhưng cuối cùng cũng chiều. Hoàng tử đi theo đúng con đường người anh đã đi, cũng gặp chú lùn. Chú lùn chặn chàng lại, hỏi chàng đi đâu mà vội thế.

— Đồ lùn tí hon, mày chẳng cần biết.

Chàng phi ngựa đi, chẳng thèm ngoái lại. Nhưng chú lùn nguyền rủa chàng, và chàng cũng như anh mình, lạc vào một hẻm núi, chẳng tiến được mà cũng chẳng lùi được. Kẻ kiêu ngạo thì phải chịu như thế.

Người con thứ hai cũng không về, người con út xin đi lấy nước, và cuối cùng nhà vua cũng phải để chàng đi.

Gặp chú lùn, nghe chú hỏi đi đâu mà vội thế, chàng dừng ngựa lại, trò chuyện tử tế, đáp:

— Tôi đi tìm Nước Trường Sinh, vì cha tôi đang ốm sắp chết.

— Thế cậu có biết tìm nó ở đâu không?

— Không.

— Vì cậu cư xử đúng mực, không kiêu ngạo như hai người anh xảo trá của cậu, ta sẽ chỉ bảo cho cậu cách tới được chỗ Nước Trường Sinh. Nước ấy phun lên từ một cái giếng trong sân một toà lâu đài bị phù phép. Nhưng cậu không vào được, nếu ta không cho cậu một chiếc gậy sắt và hai ổ bánh mì nhỏ. Cậu lấy gậy gõ ba lần vào cánh cổng sắt của lâu đài, cổng sẽ bật mở. Bên trong có hai con sư tử nằm, há mõm ra. Cậu ném vào miệng mỗi con một ổ bánh, chúng sẽ nằm im. Rồi cậu nhanh chân múc Nước Trường Sinh trước khi đồng hồ điểm mười hai giờ. Không thì cổng sẽ đóng sập lại, cậu bị nhốt luôn ở trong.

Hoàng tử cảm ơn chú, cầm chiếc gậy và bánh mì, lên đường.

Tới nơi, mọi thứ đúng như chú lùn đã nói. Gõ tới nhát thứ ba thì cổng bật mở. Chàng ném bánh cho hai con sư tử, chúng nằm im, rồi chàng bước vào lâu đài, tới một đại sảnh lớn, rất đẹp. Trong đó có mấy vị hoàng tử bị phù phép đang ngồi. Chàng tháo những chiếc nhẫn trên tay họ. Ở đó còn có một thanh gươm và một ổ bánh mì, chàng cũng cầm lấy.

Đi tiếp, chàng tới một căn phòng, có một thiếu nữ xinh đẹp đứng đó. Thấy chàng, nàng mừng rỡ, hôn chàng, nói chàng đã giải thoát cho nàng, chàng sẽ được cả vương quốc của nàng, và nếu một năm nữa chàng quay lại thì hai người sẽ làm lễ cưới. Nàng còn chỉ cho chàng chỗ cái giếng có Nước Trường Sinh, nhưng dặn chàng phải nhanh lên mà múc nước trước khi đồng hồ điểm mười hai giờ.

Chàng đi tiếp, cuối cùng tới một căn phòng có một chiếc giường đẹp, trải khăn mới tinh. Chàng mệt quá, định nằm nghỉ một chút đã. Thế là chàng nằm xuống và ngủ thiếp đi. Khi tỉnh dậy, đồng hồ đã điểm mười hai giờ kém mười lăm.

Chàng giật mình nhảy dậy, chạy tới giếng, lấy chiếc cốc đặt bên cạnh múc nước, rồi vội vã chạy ra. Chàng vừa bước qua cổng sắt thì đồng hồ điểm mười hai giờ. Cánh cổng đóng sập mạnh tới mức xén mất một miếng gót chân chàng.

Nhưng chàng mừng vì đã có được Nước Trường Sinh. Trên đường về, chàng lại đi qua chỗ chú lùn. Thấy thanh gươm và ổ bánh, chú lùn nói:

— Cậu được của quý lắm đấy. Với thanh gươm này, cậu đánh bại được cả những đạo quân. Còn ổ bánh mì thì không bao giờ ăn hết.

Hoàng tử không muốn về với cha mà không có các anh, bèn nói:

— Chú lùn tốt bụng ơi, chú có biết hai anh tôi đang ở đâu không? Họ đi tìm Nước Trường Sinh trước tôi, mà chẳng thấy về.

— Chúng đang bị kẹt giữa hai ngọn núi. Ta đã nguyền cho chúng ở đó, vì chúng kiêu ngạo quá.

Hoàng tử năn nỉ mãi, chú lùn mới thả hai người ra. Nhưng chú dặn chàng:

— Cậu phải coi chừng chúng. Lòng dạ chúng độc ác lắm.

Hai người anh tới, chàng mừng lắm, kể cho các anh nghe mọi chuyện đã xảy ra: chàng đã tìm được Nước Trường Sinh, đã mang về một cốc đầy, đã giải thoát một nàng công chúa xinh đẹp, nàng sẽ chờ chàng một năm, rồi hai người sẽ làm lễ cưới, và chàng sẽ được một vương quốc lớn.

Rồi ba anh em cùng cưỡi ngựa đi, tới một xứ đang có nạn đói và chiến tranh. Nhà vua xứ ấy tưởng mình sắp tàn đời, cảnh khốn cùng lớn quá. Hoàng tử tới gặp vua, đưa cho vua ổ bánh mì. Vua dùng nó nuôi cả vương quốc, ai cũng no. Rồi hoàng tử đưa cho vua thanh gươm. Vua dùng nó đánh tan quân thù, từ đó sống yên ổn thái bình. Hoàng tử lấy lại ổ bánh và thanh gươm, ba anh em lại lên đường.

Họ còn đi qua hai xứ nữa cũng đang đói kém, chiến tranh. Lần nào hoàng tử cũng đưa ổ bánh và thanh gươm cho vua xứ ấy, thế là chàng đã cứu được ba vương quốc.

Sau đó, ba anh em xuống thuyền vượt biển. Trên đường đi, hai người anh bàn với nhau:

— Thằng út tìm được Nước Trường Sinh, còn mình thì không. Vì thế cha sẽ trao cho nó ngôi vua, cái lẽ ra là của mình. Nó sẽ cướp mất hạnh phúc của mình.

Lòng họ nổi lên ý muốn trả thù, họ bàn nhau hại em. Họ đợi tới khi chàng ngủ say, rót Nước Trường Sinh trong cốc ra lấy cho mình, rồi đổ vào cốc của chàng nước biển mặn chát.

Về tới nhà, người con út mang cốc nước tới cho vua cha đang ốm, để vua uống mà khỏi bệnh. Nhưng vua vừa uống một chút nước biển mặn chát, đã ốm nặng hơn trước. Đang lúc vua kêu than, hai người con lớn tới, tố cáo em út định đầu độc cha, rồi bảo chính họ mới mang về Nước Trường Sinh thật, đưa cho vua uống.

Vua vừa uống, đã thấy bệnh tật tan biến, người khoẻ mạnh, cường tráng như thời trai trẻ.

Sau đó hai người anh tới chỗ em út, chế nhạo:

— Mày tìm được Nước Trường Sinh thật đấy, nhưng mày chịu khó nhọc, còn bọn tao hưởng công. Lẽ ra mày phải khôn hơn, phải mở mắt ra mà canh. Bọn tao lấy nước của mày trong lúc mày ngủ trên biển đấy. Một năm nữa, một trong hai bọn tao sẽ tới cưới nàng công chúa xinh đẹp. Nhưng mày liệu mà đừng hé răng. Đằng nào cha cũng chẳng tin mày. Mày mà nói một lời, mày còn mất mạng nữa. Còn nếu mày im lặng, bọn tao tha cho.

Ông vua già giận người con út lắm, tin rằng chàng đã định hại mình. Vua cho triệu tập triều đình, tuyên án chàng phải bị bắn chết một cách bí mật.

Một hôm hoàng tử đi săn, chẳng nghi ngờ điều gì, người thợ săn của nhà vua phải đi theo. Ra tới ngoài, khi chỉ còn hai người trong rừng, thấy người thợ săn có vẻ buồn rầu, hoàng tử hỏi:

— Bác thợ săn, bác có chuyện gì thế?

— Tôi không nói được, mà lại phải nói.

— Bác cứ nói ra là chuyện gì, tôi sẽ tha thứ cho bác.

— Trời ơi, tôi phải bắn chết ngài. Nhà vua ra lệnh cho tôi như thế.

Hoàng tử giật mình, nói:

— Bác thợ săn ơi, bác tha cho tôi sống. Tôi sẽ đưa bác bộ áo hoàng tử của tôi, bác đưa tôi bộ áo tồi tàn của bác.

— Tôi xin vui lòng. Đằng nào tôi cũng chẳng nỡ bắn ngài.

Hai người đổi áo cho nhau. Người thợ săn về nhà, còn hoàng tử thì đi sâu vào rừng.

Một thời gian sau, có ba cỗ xe chở đầy vàng và đá quý tới chỗ ông vua già, dành cho người con út của vua. Đó là quà của ba ông vua đã nhờ thanh gươm của hoàng tử mà đánh thắng quân thù, nhờ ổ bánh của chàng mà nuôi sống dân mình, nay muốn tỏ lòng biết ơn. Ông vua già nghĩ: "Lẽ nào con ta vô tội?" Vua nói với mọi người:

— Giá nó còn sống! Ta hối hận biết bao vì đã cho người giết nó.

Người thợ săn thưa:

— Ngài ấy vẫn còn sống. Con không nỡ lòng làm theo lệnh bệ hạ.

Rồi bác kể cho vua nghe mọi chuyện. Nhà vua như trút được hòn đá đè nặng trong lòng, liền cho loan báo khắp các vương quốc rằng con trai vua được phép trở về, và sẽ được đón tiếp tử tế.

Còn nàng công chúa thì cho làm một con đường trước lâu đài, toàn bằng vàng, sáng lấp lánh. Nàng dặn người hầu, ai cưỡi ngựa đi thẳng giữa con đường ấy tới chỗ nàng thì đó là người thật, phải cho vào. Còn ai cưỡi ngựa đi bên cạnh thì không phải người thật, không được cho vào.

Gần hết một năm, người anh cả nghĩ mình phải nhanh chân tới chỗ công chúa, nhận mình là người đã giải thoát cho nàng, thế là sẽ được cưới nàng, được cả vương quốc. Chàng cưỡi ngựa đi. Tới trước lâu đài, thấy con đường vàng đẹp quá, chàng nghĩ: "Cưỡi ngựa lên đây thì phí lắm." Chàng rẽ ngựa ra, đi men bên phải. Nhưng tới trước cổng, người hầu bảo chàng không phải người thật, bảo chàng đi đi.

Ít lâu sau, người con thứ hai lên đường. Tới con đường vàng, con ngựa vừa đặt một chân lên, chàng đã nghĩ: "Phí lắm, lỡ nó làm mòn mất gì thì sao." Chàng rẽ ngựa ra, đi men bên trái. Nhưng tới trước cổng, người hầu bảo chàng không phải người thật, bảo chàng đi đi.

Khi tròn một năm, người con út muốn rời khu rừng, cưỡi ngựa tới chỗ người yêu, để bên nàng mà quên đi những nỗi buồn. Chàng lên đường, lúc nào cũng nghĩ tới nàng, chỉ mong được ở bên nàng ngay, đến nỗi chẳng hề nhìn thấy con đường vàng. Con ngựa của chàng cứ thế đi thẳng giữa đường. Tới trước cổng, cổng mở ra, công chúa mừng rỡ đón chàng, nói chàng chính là người đã giải thoát cho nàng, là chủ nhân của vương quốc. Lễ cưới được cử hành, vui sướng vô cùng.

Cưới xong, nàng kể cho chàng nghe rằng vua cha đã cho gọi chàng về, và đã tha thứ cho chàng. Chàng cưỡi ngựa về, kể cho cha nghe hết mọi chuyện, các anh đã lừa chàng thế nào, mà chàng vẫn im lặng ra sao. Ông vua già muốn trừng phạt hai người con kia, nhưng họ đã xuống thuyền ra khơi, và suốt đời chẳng bao giờ quay về nữa.

— Hết —