Ông hoàng và bà hoàng

Bi-pin Ki-xo sinh ra đã ngậm thìa vàng, vì thế anh biết cách phung phí tiền giỏi gấp đôi cách kiếm ra tiền. Kết quả tự nhiên là anh không thể sống lâu trong ngôi nhà nơi mình sinh ra.

Anh là một chàng trai mảnh khảnh, dáng dấp ưa nhìn, giỏi âm nhạc, dốt chuyện làm ăn, chẳng hợp với cuộc đua của đời người. Anh lăn trên đường đời như bánh cỗ xe của thần Gia-gan-nát, cứ lăn mãi chẳng biết dừng. Chẳng bao lâu anh không còn giữ nổi lối sống xa hoa quen thuộc.

Nhưng may sao, đúng lúc ấy ông hoàng Chít-ta-ran-gian vừa lấy lại được điền sản từ tay Toà Giám hộ, đang hăm hở lập một gánh hát nghiệp dư. Say mê vẻ ngoài dễ mến và tài âm nhạc của Bi-pin Ki-xo, ông hoàng vui vẻ nhận anh vào gánh.

Ông hoàng Chít-ta-ran-gian có bằng cử nhân. Ông chẳng ham mê thú vui quá độ nào. Tuy là con nhà giàu, ông ăn ngủ đúng giờ, thậm chí đúng chỗ. Vậy mà ông bỗng mê Bi-pin như người ta mê rượu. Thường thì cơm nguội, đêm khuya, mà ông vẫn ngồi nghe Bi-pin hát, cùng anh bàn luận cái hay cái dở của những khúc ca kịch. Viên quản gia nhận xét rằng vết nhơ duy nhất trong tính cách vốn hoàn hảo của chủ mình là cái lòng quý mến quá mức dành cho Bi-pin Ki-xo.

Bà hoàng Ba-xan-ta Ku-ma-ri thì nổi xung với chồng, bảo ông đang phí hoài mình vào một con khỉ đầu chó xui xẻo. Đuổi được hắn đi càng sớm, bà càng thấy dễ chịu.

Ông hoàng thầm khoái chí lắm vì cái vẻ ghen tuông của người vợ trẻ. Ông mỉm cười, nghĩ rằng đàn bà trên đời chỉ biết có một người đàn ông, là người họ yêu, chẳng bao giờ nghĩ tới tài cán của người khác. Rằng có thể có nhiều người đáng được trọng vì tài đức, điều ấy không hề được ghi trong kinh sách của đàn bà. Người tốt duy nhất, đối tượng ân sủng duy nhất của người đàn bà, là kẻ đã lải nhải vào tai nàng mấy câu thần chú hôn lễ. Bữa cơm của chồng chỉ chậm hơn giờ thường lệ một chút là cả một trời lo âu, nhưng những kẻ ăn nhờ ở đậu nhà chồng có được miếng cơm hay không thì nàng chẳng mảy may bận tâm. Có thể chê trách cái lối thiên vị thiếu suy xét ấy của phái yếu, nhưng với ông hoàng Chít-ta-ran-gian thì nó chẳng có gì khó chịu. Vì thế trước mặt vợ, ông hay khen Bi-pin lên tận mây xanh, chỉ để khiêu khích cho bà trút ra những tràng mắng mỏ đáng yêu.

Nhưng cái trò đùa của đôi vợ chồng "vương giả" lại là cái chết của anh chàng Bi-pin tội nghiệp. Đám gia nhân trong nhà, theo thói thường, thấy bà hoàng cố tình hờ hững bỏ mặc kẻ ăn bám khốn khổ, liền noi theo, còn hờ hững bỏ mặc hơn nữa. Họ khéo quên lo cho anh những tiện nghi tối thiểu, khiến Bi-pin buồn bực vô cùng, khổ sở không kể xiết.

Có lần bà hoàng mắng tên đầy tớ Pu-tê:

— Mày lúc nào cũng trốn việc, cả ngày mày làm gì?

Tên đầy tớ tội nghiệp lắp bắp:

— Bẩm bà, cả ngày con phải hầu hạ cậu Bi-pin theo lệnh đức ông ạ.

Bà hoàng vặc lại:

— Cậu Bi-pin của mày là ông lớn đấy hả?

Thế là đủ cho Pu-tê. Hắn hiểu ý. Ngay từ hôm sau, hắn để nguyên đống bát đĩa thừa của cậu Bi-pin đấy, có lúc quên cả đậy cơm cho cậu. Bi-pin thường phải tự tay lóng ngóng rửa bát đĩa, và cũng chẳng hiếm lần nhịn đói. Nhưng bản tính anh không phải là người rên rỉ, chạy đi mách ông hoàng. Bản tính anh không phải là người hạ mình cãi cọ vặt vãnh với đám đầy tớ. Anh chẳng để tâm, việc gì cũng vui vẻ chịu. Và thế là ân sủng của ông hoàng càng tăng, thì sự ghét bỏ của bà hoàng càng gay gắt, cuối cùng không còn bờ bến nào nữa.

Rồi vở ca kịch "Cướp nàng Xu-bát-đra" tập luyện xong xuôi. Sân khấu dựng ở sân trong cung. Ông hoàng đóng vai thần Krít-na, còn Bi-pin đóng vai hoàng tử Ác-giu-na. Ôi, anh hát mới ngọt ngào làm sao! Trông anh mới đẹp làm sao! Khán giả vỗ tay như điên như dại.

Vở diễn xong, ông hoàng tới hỏi bà hoàng thấy thế nào. Bà hoàng đáp:

— Đúng là Bi-pin đóng vai Ác-giu-na tuyệt quá! Trông anh ta đúng là dòng dõi nhà quyền quý. Giọng hát thì hiếm có!

Ông hoàng nói đùa:

— Thế còn tôi thì sao? Tôi không đẹp à? Giọng tôi không ngọt à?

Bà hoàng bảo:

— Ôi, mình thì khác chứ!

Rồi bà lại quay sang ca tụng tài diễn xuất của Bi-pin Ki-xo.

Giờ thì thế cờ đảo ngược. Người hay khen bây giờ bắt đầu chê. Ông hoàng xưa nay không biết mỏi khi tán dương Bi-pin hết lời trước mặt vợ, nay bỗng ngẫm ra rằng, nói cho cùng, đám người không biết suy nghĩ đã thổi phồng tài cán thật của Bi-pin quá đáng. Dáng dấp hay giọng hát của hắn có gì là phi thường? Mới cách đây chẳng bao lâu, chính ông cũng là một người không biết suy nghĩ trong đám ấy, nhưng rồi bỗng dưng, một cách bí ẩn, ông phát lộ những triệu chứng của sự suy nghĩ chín chắn!

Ngay hôm sau, bữa ăn của Bi-pin được lo liệu chu đáo đủ đường. Bà hoàng bảo ông hoàng:

— Để cậu Bi-pin ở chung với đám nha lại vặt ở dinh làm việc thì không phải chút nào. Bây giờ cậu ấy thế này, chứ ngày trước cũng là người có của.

Ông hoàng cộc lốc buông một tiếng:

— Hừ!

Rồi lảng sang chuyện khác. Bà hoàng đề nghị nhân lễ ăn cơm lần đầu của cậu ấm con "vương giả" thì cho diễn thêm một buổi nữa. Ông hoàng nghe đấy mà như chẳng nghe.

Có lần bị ông hoàng mắng vì bày khăn bàn không cẩn thận, tên đầy tớ Pu-tê đáp:

— Con biết làm sao được ạ? Theo lệnh bà, con phải trông nom cậu Bi-pin, hầu hạ cậu suốt ngày.

Ông hoàng nổi giận, cáu kỉnh kêu lên:

— Xì! Cậu Bi-pin đúng là ông lớn thật đấy nhỉ! Hắn không tự rửa bát đĩa của hắn được à?

Tên đầy tớ, như lần trước, lại hiểu ý, và Bi-pin lại rơi vào cảnh khốn khổ như cũ.

Bà hoàng thích tiếng hát của Bi-pin. Tiếng hát ngọt ngào, ai mà cãi được. Mỗi tối, khi chồng ngồi với Bi-pin trong những buổi thưởng nhạc như thường lệ, bà lại ngồi nghe sau tấm bình phong ở phòng bên. Chẳng bao lâu sau, ông hoàng lại trở về với thói quen ăn ngủ đúng giờ như xưa. Tiếng nhạc dứt. Những buổi tối của Bi-pin không còn cần tới nữa.

Ông hoàng Chít-ta-ran-gian thường lo việc điền trang vào buổi trưa. Một hôm ông vào khu nội cung sớm hơn mọi khi, thấy vợ đang đọc gì đó. Ông hỏi bà đọc gì, bà hoàng hơi lúng túng, nhưng đáp ngay:

— Em đang lẩm nhẩm mấy bài hát trong tập ca của cậu Bi-pin. Từ khi mình đột ngột chán thú âm nhạc, nhà mình chẳng còn được nghe hát hò gì cả.

Tội nghiệp người đàn bà! Chính bà đã bao phen ra sức nhổ tận gốc cái thú ấy khỏi đầu chồng.

Ngày hôm sau, ông hoàng đuổi Bi-pin đi, chẳng thèm nghĩ xem từ nay anh chàng tội nghiệp sẽ kiếm miếng ăn ở đâu, bằng cách nào!

Mà đó cũng chẳng phải điều đáng tiếc duy nhất với Bi-pin. Anh đã gắn bó với ông hoàng bằng sợi dây quyến luyến thân thiết và chân thành nhất. Anh phục vụ ông vì tình cảm nhiều hơn vì đồng lương. Anh quý người bạn của mình hơn món tiền công nhận được. Nghĩ đi nghĩ lại mãi, Bi-pin vẫn không sao hiểu được vì cớ gì ông hoàng bỗng ghẻ lạnh với mình. Bi-pin tự nhủ:

— Số phận! Tất cả là số phận!

Rồi lặng lẽ và can đảm, anh thở dài một tiếng thật sâu, nhặt cây đàn cũ cất vào hộp, đưa hai đồng xu cuối cùng trong túi cho Pu-tê làm tiền thưởng từ biệt, và bước ra thế gian rộng lớn mênh mông, nơi anh không có lấy một người để gọi là bạn.

— Hết —