Phê-rơ-năng Trung Thành và Phê-rơ-năng Bất Trung

Ngày xưa có hai vợ chồng nọ, hồi còn giàu có thì chẳng có đứa con nào. Tới khi sa sút nghèo khó, họ lại sinh được một cậu con trai. Nhưng họ chẳng tìm đâu ra người chịu làm cha đỡ đầu cho đứa bé. Người chồng bảo vợ, anh sẽ sang làng bên xem có tìm được ai không.

Anh đang đi thì gặp một người ăn mày nghèo khổ. Người ấy hỏi anh định đi đâu. Anh đáp anh đi tìm người làm cha đỡ đầu cho con, vì nhà anh nghèo nên chẳng ai chịu nhận.

— Ồ, — người ăn mày nói, — anh nghèo, tôi cũng nghèo, tôi sẽ làm cha đỡ đầu cho con anh. Nhưng tôi nghèo lắm, chẳng có gì cho đứa bé đâu. Anh về bảo bà đỡ cứ bế đứa bé tới nhà thờ.

Khi mọi người cùng tới nhà thờ, người ăn mày đã có mặt ở đó từ trước. Ông đặt tên cho đứa bé là Phê-rơ-năng Trung Thành.

Ra khỏi nhà thờ, người ăn mày nói:

— Giờ các người cứ về nhà đi. Tôi chẳng có gì cho các người, mà các người cũng đừng cho tôi gì cả.

Nhưng ông trao cho bà đỡ một chiếc chìa khoá, dặn khi về tới nhà thì đưa cho người cha, bảo ông cất giữ cho tới khi đứa bé lên mười bốn tuổi. Khi ấy đứa bé hãy ra cánh đồng hoang, ở đó có một toà lâu đài, chiếc chìa khoá này mở được cửa lâu đài ấy, và mọi thứ bên trong sẽ thuộc về nó.

Khi đứa bé lên bảy, đã lớn khoẻ, một hôm nó đi chơi với đám trẻ khác. Đứa này khoe được cha đỡ đầu cho cái này, đứa kia khoe được cha đỡ đầu cho cái kia nhiều hơn, chỉ có nó là chẳng có gì để khoe. Nó khóc, chạy về nhà hỏi cha:

— Thế con chẳng được cha đỡ đầu cho gì sao?

— Có chứ, — người cha nói. — Con được cho một chiếc chìa khoá. Nếu trên cánh đồng hoang có một toà lâu đài, thì con cứ tới đó mà mở cửa.

Cậu bé đi tới đó, nhưng chẳng nghe thấy, chẳng nhìn thấy lâu đài nào cả. Bảy năm sau, khi đã mười bốn tuổi, cậu lại tới đó lần nữa, và lần này trên cánh đồng có một toà lâu đài thật. Cậu mở cửa ra, trong đó chẳng có gì ngoài một con ngựa, một con ngựa trắng. Cậu mừng quá vì có được con ngựa, nhảy ngay lên lưng phi về chỗ cha.

— Giờ con cũng có ngựa trắng rồi, — cậu nói, — giờ con cũng đi chu du đây.

Thế là cậu lên đường. Đang đi, cậu thấy một chiếc bút lông ngỗng nằm trên đường. Cậu định nhặt lên, nhưng rồi lại nghĩ bụng: "Thôi, cứ để đấy cũng được. Đến đâu mà cần bút thì kiểu gì chẳng kiếm được một cái."

Cậu vừa đi qua thì có tiếng gọi sau lưng:

— Phê-rơ-năng Trung Thành, mang nó theo đi!

Cậu ngoái lại nhưng chẳng thấy ai. Cậu bèn quay lại nhặt chiếc bút.

Cưỡi ngựa thêm một quãng, cậu đi ngang một con sông. Trên bờ có một con cá nằm đớp đớp, há miệng thở hổn hển. Cậu nói:

— Khoan đã, cá yêu ơi, để ta giúp ngươi xuống nước.

Cậu túm đuôi con cá, ném nó xuống sông. Con cá thò đầu lên khỏi mặt nước, nói:

— Anh đã kéo tôi ra khỏi chỗ bùn lầy, giờ tôi tặng anh một cây sáo. Khi nào gặp nạn, anh cứ thổi sáo, tôi sẽ tới giúp. Lúc nào anh đánh rơi thứ gì xuống nước, cứ thổi sáo, tôi sẽ mang lên trả anh.

Cậu lại cưỡi ngựa đi tiếp. Có một người đi tới, hỏi cậu định đi đâu.

— Ồ, tôi tới làng gần nhất.

Người kia hỏi cậu tên gì.

— Phê-rơ-năng Trung Thành.

— Ơ kìa, thế thì tên chúng ta gần giống nhau. Tôi tên là Phê-rơ-năng Bất Trung.

Thế là hai người cùng tới làng gần nhất, vào một quán trọ.

Điều tệ hại là Phê-rơ-năng Bất Trung biết hết người khác đang nghĩ gì, định làm gì. Hắn biết được nhờ đủ thứ tà thuật.

Trong quán trọ có một cô gái hiền lành, mặt mũi sáng sủa, dáng dấp xinh xắn. Cô đem lòng yêu Phê-rơ-năng Trung Thành, vì chàng là một chàng trai khôi ngô. Cô hỏi chàng định đi đâu.

— Ồ, tôi đi đây đi đó vậy thôi.

Cô bảo chàng hãy ở lại đây. Xứ này có một ông vua đang muốn tìm một người hầu hoặc một người cưỡi ngựa đi tiền trạm, chàng hãy vào cung làm việc. Chàng đáp mình chẳng biết làm sao mà tự tới tận nơi xin việc được.

— Ồ, — cô gái nói, — thế thì để em lo.

Cô đi thẳng tới gặp nhà vua, tâu rằng cô biết một người hầu rất khá. Nhà vua bằng lòng, cho gọi chàng tới, định cho chàng làm người hầu. Nhưng chàng lại muốn làm người cưỡi ngựa tiền trạm hơn, vì ngựa của chàng ở đâu thì chàng phải ở đó. Nhà vua bèn cho chàng làm người cưỡi ngựa tiền trạm.

Phê-rơ-năng Bất Trung biết chuyện, bảo cô gái:

— Này, cô giúp hắn mà không giúp tôi à?

— Ồ, — cô gái nói, — tôi cũng sẽ giúp anh.

Cô nghĩ thầm: "Gã này phải giữ làm bạn mới được, vì hắn không đáng tin." Thế là cô lại tới trước mặt vua, tiến cử hắn làm người hầu. Nhà vua bằng lòng.

Từ đó, sáng nào Phê-rơ-năng Bất Trung hầu vua mặc áo, nhà vua cũng than thở:

— Ôi, giá mà người yêu của ta đang ở bên ta.

Phê-rơ-năng Bất Trung thì lúc nào cũng muốn hại Phê-rơ-năng Trung Thành. Một lần nhà vua lại than như thế, hắn bèn tâu:

— Bệ hạ có người cưỡi ngựa tiền trạm đấy thôi. Bệ hạ cứ sai hắn đi, bắt hắn phải đưa nàng về. Nếu hắn không làm được, thì bắt hắn nộp đầu dưới chân bệ hạ.

Nhà vua cho gọi Phê-rơ-năng Trung Thành tới, bảo rằng ngài có một người yêu ở nơi nọ nơi kia, chàng phải đưa nàng về cho ngài. Nếu không làm được, chàng sẽ phải chết.

Phê-rơ-năng Trung Thành ra chuồng ngựa, tới bên con ngựa trắng mà khóc lóc than thở:

— Ôi, sao ta lại là một kẻ khốn khổ đến thế này.

Bỗng có tiếng ai gọi sau lưng:

— Phê-rơ-năng Trung Thành, sao anh khóc?

Chàng ngoái lại, chẳng thấy ai, lại cứ thế than tiếp:

— Ôi ngựa trắng yêu dấu của ta, giờ ta phải xa mi rồi, ta sắp phải chết.

Tiếng kia lại gọi:

— Phê-rơ-năng Trung Thành, sao anh khóc?

Lúc ấy chàng mới nhận ra chính con ngựa trắng của mình đang hỏi.

— Là mi đấy ư, ngựa trắng của ta? Mi biết nói ư?

Rồi chàng kể:

— Ta phải tới nơi nọ nơi kia đón cô dâu về. Mi có biết ta phải làm thế nào không?

Con ngựa trắng đáp:

— Anh hãy tới gặp vua, nói rằng nếu vua cho anh những thứ anh cần thì anh sẽ đưa nàng về. Nếu vua cho anh một thuyền đầy thịt và một thuyền đầy bánh mì, thì việc sẽ thành. Trên mặt nước có những gã khổng lồ to lớn, nếu anh không mang thịt cho chúng thì chúng sẽ xé xác anh. Lại có những con chim to lớn, nếu anh không có bánh mì cho chúng, chúng sẽ mổ mắt anh.

Nhà vua bèn sai tất cả đồ tể trong nước mổ thịt, tất cả thợ bánh trong nước nướng bánh, cho tới khi đầy cả hai thuyền. Thuyền đã đầy, con ngựa trắng bảo Phê-rơ-năng Trung Thành:

— Giờ anh ngồi lên lưng tôi, cùng tôi xuống thuyền. Khi những gã khổng lồ tới, anh hãy nói:

"Im nào, im nào, các bác khổng lồ thân yêu,
ta đã nghĩ tới các bác đây,
ta mang quà cho các bác đây."

Còn khi lũ chim tới, anh lại nói:

"Im nào, im nào, các chú chim thân yêu,
ta đã nghĩ tới các chú đây,
ta mang quà cho các chú đây."

Thế là chúng sẽ chẳng làm gì anh. Rồi khi tới lâu đài, những gã khổng lồ sẽ giúp anh. Anh hãy lên lâu đài, mang theo mấy gã khổng lồ. Nàng công chúa đang nằm ngủ ở đó. Anh không được đánh thức nàng, mà phải để những gã khổng lồ khiêng nàng cùng cả chiếc giường xuống thuyền.

Mọi việc diễn ra đúng như con ngựa trắng đã nói. Phê-rơ-năng Trung Thành đưa cho những gã khổng lồ và lũ chim những thứ chàng mang tới cho chúng. Nhờ vậy những gã khổng lồ vui lòng giúp chàng, khiêng nàng công chúa nằm nguyên trên giường về tới chỗ nhà vua.

Nhưng tới nơi, nàng công chúa nói nàng không sống nổi nếu không có những giấy tờ của nàng, chúng vẫn còn nằm lại trong lâu đài. Phê-rơ-năng Bất Trung lại xúi giục, nên Phê-rơ-năng Trung Thành lại bị gọi tới. Nhà vua bảo chàng phải tới lâu đài lấy giấy tờ về, bằng không chàng sẽ phải chết.

Chàng lại ra chuồng ngựa, khóc mà nói:

— Ôi ngựa trắng yêu dấu của ta, giờ ta lại phải đi lần nữa. Chúng ta biết làm sao đây?

Con ngựa trắng bảo cứ chất đầy hai thuyền như lần trước. Mọi chuyện lại diễn ra y như lần trước: những gã khổng lồ và lũ chim được ăn thịt ăn bánh no nê, hiền lành trở lại. Khi tới lâu đài, con ngựa trắng bảo chàng cứ đi vào phòng ngủ của công chúa, giấy tờ nằm trên bàn ấy. Phê-rơ-năng Trung Thành vào lấy được giấy tờ.

Lúc đang ở trên mặt nước, chàng đánh rơi chiếc bút lông xuống sông. Con ngựa trắng nói:

— Việc này thì tôi không giúp anh được.

Chàng chợt nhớ tới cây sáo, bèn đưa lên thổi. Con cá liền bơi tới, ngậm chiếc bút trong miệng, đưa trả cho chàng.

Chàng mang giấy tờ về lâu đài, nơi người ta đang chuẩn bị lễ cưới.

Nhưng nàng công chúa, giờ đã là hoàng hậu, chẳng ưa gì nhà vua, vì ông ta không có mũi. Nàng lại rất ưa Phê-rơ-năng Trung Thành.

Một hôm, khi các quan trong triều tụ họp đông đủ, hoàng hậu nói nàng cũng biết làm phép lạ: nàng chặt được đầu một người rồi lắp lại như cũ, cứ ai muốn thì thử xem. Nhưng chẳng ai muốn làm người đầu tiên. Lại do Phê-rơ-năng Bất Trung xúi giục, Phê-rơ-năng Trung Thành phải ra thử. Nàng chặt đầu chàng, rồi lắp lại. Vết thương liền ngay tức khắc, chỉ còn trông như có một sợi chỉ đỏ quấn quanh cổ.

Nhà vua hỏi nàng:

— Nàng ơi, nàng học phép ấy ở đâu thế?

— Vâng, — nàng đáp, — thiếp biết phép ấy. Thiếp thử cả với bệ hạ một lần nhé?

— Ồ, được chứ, — vua nói.

Thế là nàng chặt đầu nhà vua, nhưng không lắp lại nữa. Nàng làm như thể lắp mãi không vào, như thể cái đầu không chịu dính. Thế là nhà vua được đem chôn, còn nàng thì lấy Phê-rơ-năng Trung Thành làm chồng.

Chàng vẫn luôn cưỡi con ngựa trắng của mình. Một hôm, khi chàng đang ngồi trên lưng ngựa, con ngựa bảo chàng hãy đưa nó tới một cánh đồng hoang khác mà nó chỉ cho, rồi phi nước đại vòng quanh ở đó ba lần. Chàng làm xong, con ngựa trắng liền đứng thẳng trên hai chân sau, hoá thành một chàng hoàng tử.

— Hết —