Buổi sáng sinh nhật

Chương 1: Buổi sáng sinh nhật

Hôm ấy là sinh nhật của Công chúa nhỏ. Nàng vừa tròn mười hai tuổi, và nắng đang rực rỡ trong những khu vườn của cung điện.

Dù là một nàng công chúa thật sự, là Công chúa của cả nước Tây Ban Nha, mỗi năm nàng cũng chỉ có một ngày sinh nhật, y như con cái nhà nghèo. Thế nên dĩ nhiên cả nước rất coi trọng chuyện hôm ấy phải là một ngày đẹp trời thật sự. Và quả thật đó là một ngày đẹp trời. Những bông uất kim hương sọc cao đứng thẳng trên cuống như những hàng lính dài, nhìn ngang qua bãi cỏ sang những khóm hồng với vẻ thách thức, nói: "Giờ thì chúng tôi lộng lẫy chẳng kém gì các chị." Những con bướm tím chập chờn bay, cánh rắc bụi vàng, lần lượt ghé từng bông hoa. Những con thằn lằn nhỏ bò ra khỏi kẽ tường, nằm sưởi dưới ánh nắng trắng loá. Những trái lựu nứt toác ra vì nóng, để lộ lòng đỏ như rỉ máu. Cả những quả chanh vàng nhạt treo lủng lẳng trên giàn mục và dọc những dãy hành lang vòm mờ tối cũng như thắm màu hơn dưới ánh nắng tuyệt diệu. Những cây mộc lan nở những đoá hoa to tròn như những quả cầu bằng ngà cuộn lại, toả ngát một mùi thơm ngọt và nồng.

Chính Công chúa nhỏ đi đi lại lại trên sân thượng với các bạn, chơi trốn tìm quanh những chiếc chậu đá và những pho tượng cổ phủ rêu. Ngày thường, nàng chỉ được chơi với những đứa trẻ cùng đẳng cấp, nên lúc nào cũng phải chơi một mình. Nhưng sinh nhật thì khác, nhà vua đã ra lệnh cho nàng được mời bất cứ người bạn nhỏ nào nàng thích đến vui chơi với mình. Những đứa trẻ Tây Ban Nha mảnh mai ấy lướt đi với một vẻ duyên dáng đường bệ. Các cậu đội mũ cắm lông chim to, khoác áo choàng ngắn phấp phới. Các cô nâng vạt áo gấm dài, che nắng cho mắt bằng những chiếc quạt to màu đen và bạc. Nhưng Công chúa là người duyên dáng nhất, ăn mặc trang nhã nhất, theo cái mốt hơi nặng nề thời ấy. Áo nàng bằng sa tanh xám, váy và đôi tay áo phồng rộng thêu bạc dày đặc, chiếc áo nịt cứng đính những hàng ngọc trai quý. Khi nàng bước đi, đôi hài xinh xíu đính nơ hồng to ló ra dưới gấu váy. Chiếc quạt the lớn của nàng màu hồng và màu ngọc trai. Mái tóc nàng xoè cứng quanh khuôn mặt nhỏ xanh xao như một vầng hào quang vàng nhạt, trên tóc cài một bông hồng trắng tuyệt đẹp.

Từ một ô cửa sổ trong cung, nhà vua u sầu đứng nhìn bọn trẻ. Đứng sau ngài là em trai ngài, ông Đôn Pê-đrô xứ A-ra-gông, người mà ngài căm ghét. Ngồi bên cạnh ngài là cha giải tội của ngài, vị Đại pháp quan Toà dị giáo thành Gra-na-đa. Hôm nay nhà vua còn buồn hơn thường lệ. Nhìn Công chúa nghiêm trang như trẻ con khi cúi chào các triều thần đang tụ họp, hay nấp sau quạt mà cười bà công tước An-bu-kéc-kê cau có luôn theo kèm nàng, ngài lại nhớ đến vị hoàng hậu trẻ, mẹ nàng. Với ngài, dường như mới hôm nào nàng từ nước Pháp tươi vui sang đây, rồi héo hon dần giữa vẻ huy hoàng u ám của triều đình Tây Ban Nha. Nàng mất đúng sáu tháng sau khi sinh con, chưa kịp thấy cây hạnh trong vườn nở hoa lần thứ hai, chưa kịp hái lứa quả năm thứ hai trên cây vả già cằn cỗi giữa khoảnh sân giờ đã cỏ mọc um tùm. Ngài yêu nàng đến nỗi không chịu để cả nấm mồ che khuất nàng khỏi mắt mình. Một thầy thuốc người Ma-rốc đã ướp xác nàng. Đổi lại, ông được tha mạng, cái mạng mà người ta bảo đã bị Toà dị giáo kết án vì tội theo tà đạo và bị nghi làm phép phù thuỷ. Thi hài nàng vẫn nằm trên chiếc giường phủ thảm trong nhà nguyện bằng đá cẩm thạch đen của cung điện, y như lúc các thầy tu khiêng nàng vào trong cái ngày tháng Ba lộng gió gần mười hai năm trước. Mỗi tháng một lần, nhà vua quấn mình trong áo choàng sẫm màu, tay cầm chiếc đèn lồng che kín, bước vào quỳ bên nàng, gọi: "Hoàng hậu của ta! Hoàng hậu của ta!" Đôi khi ngài phá bỏ cả những lễ nghi khắt khe ở xứ Tây Ban Nha vốn quy định từng cử chỉ trong đời, đặt giới hạn cả cho nỗi đau của một ông vua, mà nắm chặt đôi bàn tay nhợt nhạt đeo ngọc của nàng trong cơn đau đớn cuồng loạn, cố đánh thức khuôn mặt lạnh lẽo tô son phấn ấy bằng những nụ hôn điên dại.

Hôm nay ngài như lại thấy nàng, như lần đầu tiên ngài thấy nàng ở lâu đài Phông-ten-nơ-blô, khi ngài mới mười lăm tuổi, còn nàng thì nhỏ hơn nữa. Hôm ấy sứ thần của Giáo hoàng đã chính thức làm lễ đính hôn cho hai người trước mặt vua Pháp và cả triều đình. Ngài trở về cung Ét-cu-ri-an, mang theo một lọn tóc vàng nhỏ, và kỷ niệm về đôi môi trẻ thơ cúi xuống hôn tay ngài khi ngài bước lên xe. Sau đó là lễ cưới, cử hành vội vã ở Buốc-gốt, một thị trấn nhỏ nằm trên biên giới hai nước, rồi cuộc tiến vào kinh thành Ma-đrít long trọng, có lễ mi-xa trọng thể theo lệ ở nhà thờ La A-tô-cha, và một phiên xử dị giáo trang nghiêm khác thường, trong đó gần ba trăm kẻ bị coi là theo tà đạo, nhiều người là người Anh, bị giao cho quan quyền thiêu sống.

Hẳn là ngài đã yêu nàng điên cuồng, và theo nhiều người, yêu đến mức làm khánh kiệt đất nước, khi ấy đang đánh nhau với nước Anh để giành đế chế Tân Thế giới. Ngài hầu như không bao giờ để nàng rời khỏi tầm mắt. Vì nàng, ngài quên, hay có vẻ đã quên, mọi việc hệ trọng của quốc gia. Và với cái mù quáng khủng khiếp mà đam mê vẫn trùm lên những kẻ tôi tớ của nó, ngài không nhận ra rằng những nghi lễ cầu kỳ ngài bày ra để làm vui lòng nàng chỉ khiến căn bệnh lạ của nàng thêm trầm trọng. Khi nàng mất, có một thời gian ngài như người mất trí. Chắc chắn ngài đã chính thức thoái vị và lui về tu viện lớn dòng Tráp ở Gra-na-đa, nơi ngài vốn đã mang danh viện phụ, nếu ngài không sợ để Công chúa nhỏ lại trong tay người em trai. Sự độc ác của ông ta ngay cả ở Tây Ban Nha cũng khét tiếng, và nhiều người nghi chính ông ta đã gây ra cái chết của hoàng hậu bằng một đôi găng tay tẩm độc, tặng nàng hôm nàng đến thăm lâu đài của ông ở A-ra-gông. Ngay cả khi đã hết ba năm quốc tang ngài ban chiếu bắt khắp vương quốc phải giữ, ngài vẫn không bao giờ cho các quan nhắc đến chuyện kết thân mới. Khi chính Hoàng đế phái sứ giả đến, ngỏ ý gả cho ngài cháu gái mình là nàng Nữ đại công tước xứ Bô-hêm xinh đẹp, ngài bảo sứ giả về tâu với chủ rằng vua Tây Ban Nha đã kết hôn với Nỗi Sầu, và dù Nỗi Sầu chỉ là một cô dâu không con, ngài vẫn yêu nàng hơn Cái Đẹp. Câu trả lời ấy làm vương quốc của ngài mất những tỉnh giàu có của xứ Hà Lan, vì chẳng bao lâu sau, do Hoàng đế xúi giục, các tỉnh ấy đã nổi dậy chống lại ngài.

Hôm nay, nhìn Công chúa nhỏ chơi đùa trên sân thượng, cả cuộc hôn nhân của ngài, với những niềm vui mãnh liệt rực màu lửa và nỗi đau khủng khiếp khi nó đột ngột kết thúc, như ùa về trong ngài. Nàng có đủ cái vẻ hờn dỗi đáng yêu của hoàng hậu, cùng một kiểu hất đầu bướng bỉnh, cùng một khuôn miệng cong cong kiêu hãnh và xinh đẹp, cùng một nụ cười tuyệt diệu, đúng là nụ cười của nước Pháp, khi thỉnh thoảng nàng ngước nhìn lên cửa sổ, hay chìa bàn tay nhỏ cho các quý ông Tây Ban Nha đường bệ hôn. Nhưng tiếng cười lanh lảnh của bọn trẻ làm ngài chói tai, ánh nắng rực rỡ tàn nhẫn như chế giễu nỗi buồn của ngài, và một mùi hương liệu lạ, thứ hương liệu người ta dùng để ướp xác, dường như vương vấn làm vẩn đục bầu không khí trong trẻo buổi sáng, hay đó chỉ là ngài tưởng tượng? Ngài vùi mặt vào hai bàn tay. Khi Công chúa nhỏ ngước lên lần nữa, rèm đã khép, nhà vua đã lui vào.

Nàng bĩu môi thất vọng, nhún vai. Lẽ ra cha phải ở với nàng trong ngày sinh nhật chứ. Mấy việc triều chính ngớ ngẩn ấy thì có gì quan trọng? Hay cha lại vào cái nhà nguyện u ám nơi nến lúc nào cũng cháy, nơi nàng không bao giờ được bước vào? Thật là ngốc, trong khi trời nắng đẹp thế này, ai cũng vui vẻ thế này! Vả lại, cha sẽ bỏ lỡ trận đấu bò giả mà kèn đã thổi báo hiệu rồi, chưa kể màn múa rối và bao nhiêu trò tuyệt diệu khác. Ông chú Đôn Pê-đrô của nàng và vị Đại pháp quan biết điều hơn nhiều. Họ đã ra sân thượng, nói với nàng những lời khen dễ nghe. Thế là nàng hất mái đầu xinh, nắm tay ông Đôn Pê-đrô, chậm rãi bước xuống bậc thềm, đi về phía một chiếc trướng dài bằng lụa tím dựng ở cuối vườn. Những đứa trẻ khác theo sau đúng thứ bậc nghiêm ngặt, ai có tên dài nhất thì đi trước.

— Hết chương 1 —