Số phận những đứa con của vua Lia

Chuyện kể rằng một lần, năm vị vua của xứ Ai-len họp nhau lại để chọn ra người làm vua đứng đầu cả năm vua. Vua Lia ở Đồi Cánh Đồng Trắng đinh ninh chắc chắn mình sẽ được chọn. Nhưng khi các vị quý tộc vào bàn bạc với nhau, họ chọn Đa-rắc, con trai của Đác-đa, làm vua đứng đầu, vì cha ông là một thầy pháp lớn, mà ông lại là con trưởng.

Vua Lia bỏ hội nghị các vua mà về Đồi Cánh Đồng Trắng. Các vị vua khác muốn đuổi theo, đâm chém vua Lia vì tội không chịu thần phục người mà họ đã tôn làm vua đứng đầu. Nhưng vua Đa-rắc gạt đi, phán rằng:

"Thà ta buộc ông ấy lại với chúng ta bằng tình thân thích, để đất nước được thái bình. Hãy gửi sang cho ông ấy một người trong ba thiếu nữ có dung mạo đẹp nhất, tiếng thơm nhất xứ Ê-rin, để ông ấy chọn làm vợ. Đó là ba cô con gái của Ô-i-len xứ A-ran, ba đứa con nuôi ta thương như ruột thịt."

Sứ giả mang tin tới vua Lia, rằng vua Đa-rắc sẽ gả cho ông một trong những người con nuôi của mình. Vua Lia thấy thế là hay, hôm sau liền lên đường với năm mươi cỗ xe từ Đồi Cánh Đồng Trắng. Ông tới Hồ Mắt Đỏ, gần Ki-la-lu. Khi vua Lia gặp ba cô con gái của Ô-i-len, vua Đa-rắc bảo ông:

"Hãy chọn lấy một trong các nàng, Lia."

"Tôi chẳng biết nàng nào là tốt nhất," vua Lia nói. "Nhưng nàng lớn tuổi nhất là nàng cao quý nhất, tôi nên lấy nàng ấy."

"Vậy thì," vua Đa-rắc nói, "Ô-vơ là chị cả, nàng sẽ được gả cho ông, nếu ông muốn."

Thế là vua Lia và nàng Ô-vơ cưới nhau, rồi cùng về Đồi Cánh Đồng Trắng.

Sau đó, họ có được một cặp sinh đôi, một trai một gái, đặt tên là Phin-gu-la và Ét. Rồi họ có thêm hai người con trai nữa, là Phi-a-cra và Côn. Hai đứa con sau vừa chào đời thì nàng Ô-vơ mất. Vua Lia khóc thương vợ thảm thiết, giá không vì quá thương các con, có lẽ ông đã chết vì đau buồn.

Vua Đa-rắc cũng buồn cho vua Lia, bèn sai người sang nói:

"Chúng ta thương tiếc Ô-vơ, và thương cả ông nữa. Nhưng để tình thân giữa chúng ta không bị rạn vỡ, ta sẽ gả cho ông em gái nàng, là Oi-pha, làm vợ."

Vua Lia bằng lòng, hai người kết duyên, và ông đưa nàng về nhà mình. Lúc đầu, Oi-pha cũng yêu quý, trọng vọng những đứa con của vua Lia và của chị mình. Mà thật ra, ai đã thấy bốn đứa trẻ ấy rồi cũng không thể không đem cả tấm lòng mà yêu thương chúng.

Vua Lia cưng chiều các con hết mực. Bọn trẻ bao giờ cũng ngủ trên những chiếc giường kê ngay trước giường cha, và sáng nào vua cũng dậy từ lúc rạng đông để tới nằm giữa các con.

Nhưng chính vì thế mà mũi tên ghen tuông cắm vào lòng Oi-pha, và nàng bắt đầu nhìn những đứa trẻ bằng con mắt căm ghét, thù hằn.

Một hôm, nàng sai thắng ngựa vào xe, rồi đưa bốn đứa con của vua Lia đi cùng. Phin-gu-la không muốn đi, vì đêm trước cô bé nằm mơ thấy điềm báo phải cẩn thận với Oi-pha. Nhưng cô bé không tránh được số phận của mình.

Khi xe tới Hồ Sồi, Oi-pha bảo đám người hầu:

"Giết bốn đứa con của Lia đi, ta sẽ thưởng cho các ngươi bất cứ thứ gì trên đời."

Nhưng họ từ chối, bảo rằng đó là một ý nghĩ độc ác. Nàng toan tự mình vung gươm giết bọn trẻ, nhưng tấm lòng đàn bà và sự yếu đuối của nàng đã ngăn nàng lại. Thế là nàng bắt bọn trẻ xuống hồ tắm, và chúng làm theo lời Oi-pha. Bọn trẻ vừa xuống tới mặt hồ, nàng liền gõ vào chúng một cây đũa phép của thầy pháp, và biến chúng thành bốn con thiên nga xinh đẹp, trắng muốt. Rồi nàng hát lên bài hát này:

"Ra ngoài sóng dữ đi, hỡi những đứa con của vua!
Từ nay tiếng kêu của các ngươi sẽ lẫn cùng đàn chim."

Phin-gu-la đáp lại:

"Mụ phù thuỷ! Bọn ta biết rõ tên thật của mụ!
Mụ có thể xua bọn ta từ con sóng này sang con sóng khác,
Nhưng đôi khi bọn ta sẽ được nghỉ trên những mỏm đất.
Bọn ta sẽ được giải thoát, còn mụ thì bị trừng phạt.
Dù thân xác bọn ta có ở trên mặt hồ,
Thì ít ra lòng bọn ta vẫn bay về nhà."

Rồi cô lại nói: "Hãy định cho một ngày kết thúc cảnh tai ương khốn khổ mà mụ đã gieo cho chúng ta."

Oi-pha cười, nói:

"Các ngươi sẽ không bao giờ được tự do, cho tới khi người đàn bà phương nam kết duyên với người đàn ông phương bắc, cho tới khi Lác-nen xứ Cô-nốt cưới Đê-ốc xứ Mân-xtơ. Cũng chẳng ai có phép gì đưa các ngươi ra khỏi lốt này được. Chín trăm năm các ngươi sẽ phải lang thang trên sông hồ của xứ Ê-rin. Ta chỉ ban cho các ngươi điều này: các ngươi vẫn giữ được tiếng nói của mình, và trên đời sẽ không có thứ âm nhạc nào sánh được với âm nhạc của các ngươi, thứ âm nhạc ai oán mà các ngươi sẽ hát."

Nàng nói thế vì lòng đã bắt đầu ân hận về điều ác mình đã làm.

Rồi nàng hát bài ca này:

"Hãy đi khỏi ta, hỡi những đứa con của Lia,
Từ nay làm trò đùa cho gió hoang,
Cho tới khi Lác-nen và Đê-ốc gặp nhau,
Cho tới khi các ngươi tới miền tây bắc xứ Ê-rin.

Một lưỡi gươm phản bội đã đâm thấu tim Lia,
Tim của Lia, vị dũng tướng hùng mạnh,
Nhưng dù chính ta đã đâm lưỡi gươm ấy,
Chiến thắng của ta lại cứa vào tim ta."

Rồi nàng quay ngựa, đi tiếp tới cung điện của vua Đa-rắc. Các vị quý tộc trong triều hỏi nàng những đứa con của vua Lia đâu, Oi-pha nói:

"Lia không yên tâm giao chúng cho vua Đa-rắc."

Nhưng vua Đa-rắc nghĩ bụng chắc nàng đã giở trò phản trắc gì với bọn trẻ, bèn sai sứ giả tới Đồi Cánh Đồng Trắng.

Vua Lia hỏi các sứ giả: "Các ngươi tới đây làm gì?"

"Để đón các con của ngài, thưa vua Lia," họ đáp.

"Chẳng phải chúng đã tới chỗ các ngươi cùng Oi-pha rồi sao?" vua Lia hỏi.

"Chưa ạ," các sứ giả đáp, "mà Oi-pha lại nói chính ngài không cho bọn trẻ đi cùng nàng."

Nghe vậy, vua Lia buồn rầu, đau đớn trong lòng, vì ông biết Oi-pha đã làm điều ác với các con mình. Ông lên đường tới Hồ Mắt Đỏ. Khi những đứa con của vua Lia thấy cha tới, Phin-gu-la cất tiếng hát:

"Chào đón đoàn ngựa xe
Đang tiến về Hồ Mắt Đỏ,
Một đoàn người uy nghi, huyền bí,
Chắc chắn đang đi tìm chúng ta.

Ta hãy bơi vào bờ đi, Ét ơi,
Phi-a-cra, và Côn khôi ngô,
Đoàn kỵ mã ấy chẳng thể là ai khác dưới gầm trời,
Ngoài vua Lia cùng đoàn tuỳ tùng hùng mạnh."

Cô vừa hát xong thì vua Lia đã tới bờ hồ, và nghe thấy những con thiên nga nói bằng tiếng người. Ông hỏi những con thiên nga là ai. Phin-gu-la đáp:

"Chúng con là con của cha đây, bị vợ cha, em gái của mẹ chúng con, hại thành ra thế này, vì lòng dạ độc ác và ghen tuông của dì."

"Bùa phép này sẽ đeo đẳng các con bao lâu?" vua Lia hỏi.

"Không ai giải thoát được chúng con, cho tới khi người đàn bà phương nam và người đàn ông phương bắc gặp nhau, cho tới khi Lác-nen xứ Cô-nốt cưới Đê-ốc xứ Mân-xtơ."

Vua Lia và đoàn người cất tiếng kêu khóc, than vãn, rồi ở lại bên bờ hồ, nghe khúc nhạc hoang dại của bầy thiên nga, cho tới khi chúng bay đi. Rồi vua Lia đi tiếp tới cung điện của vua Đa-rắc, kể cho vua nghe những gì Oi-pha đã làm với các con mình.

Vua Đa-rắc dùng quyền phép của mình với Oi-pha, bắt nàng nói xem trên đời, nàng cho rằng hình dạng nào là đáng sợ nhất. Nàng nói đó là hình dạng một con quỷ gió.

"Vậy ta sẽ biến ngươi thành chính hình dạng ấy," vua Đa-rắc nói.

Vua gõ vào nàng cây đũa phép của thầy pháp, biến nàng thành một con quỷ gió. Nàng bay vụt đi ngay, và cho tới giờ nàng vẫn là một con quỷ gió, mãi mãi là như thế.

Còn những đứa con của vua Lia thì vẫn tiếp tục làm say lòng người dân xứ Ê-rin bằng khúc nhạc tiên ngọt ngào trong những bài hát của chúng. Khắp xứ Ê-rin chưa bao giờ nghe thấy niềm vui nào sánh được với âm nhạc của chúng, cho tới khi đến hạn phải rời Hồ Mắt Đỏ.

Phin-gu-la bèn hát khúc chia tay này:

"Vĩnh biệt người, hỡi vua Đa-rắc,
Bậc thầy của mọi phép thuật!
Vĩnh biệt cha, người cha yêu dấu,
Vua Lia của Đồi Cánh Đồng Trắng!

Chúng con đi cho hết hạn định
Xa cách chốn người đời qua lại,
Trên dòng nước biển Moi-lơ,
Áo của chúng con sẽ đắng chát và mặn chát,

Cho tới khi Đê-ốc gặp Lác-nen.
Đi thôi, các em trai, má từng ửng hồng,
Ta hãy rời khỏi Hồ Mắt Đỏ này,
Ta hãy buồn bã chia tay những người đã thương yêu ta."

Rồi chúng cất cánh, bay cao, bay nhẹ, bay giữa không trung, cho tới khi tới biển Moi-lơ, nằm giữa xứ Ê-rin và xứ An-ban.

Người dân xứ Ê-rin buồn rầu khi chúng ra đi, và khắp xứ Ê-rin truyền lệnh rằng từ nay không ai được giết thiên nga.

Rồi chúng ở đó cô đơn, lẻ loi, đầy giá lạnh, buồn thương và tiếc nuối. Cho tới một hôm, một cơn bão lớn ập tới, Phin-gu-la nói:

"Các em ơi, ta hãy hẹn nhau một chỗ để gặp lại, nếu sức gió làm chúng ta lạc nhau."

Các em nói: "Chị ơi, ta hẹn gặp nhau ở Mỏm Đá Hải Cẩu."

Rồi sóng dâng lên, sấm gầm vang, chớp loé sáng, cơn bão dữ dội quét qua mặt biển, khiến những đứa con của vua Lia bị thổi tản mát khắp biển lớn. Sau cơn bão lớn, biển lại lặng yên, và Phin-gu-la thấy mình chỉ còn một mình. Cô hát khúc ca này:

"Khổ thân tôi còn sống trên đời!
Đôi cánh tôi đông cứng bên mình.
Ôi ba em yêu dấu, ba em yêu dấu,
Những đứa em từng nép dưới lông tôi,
Cho tới khi người chết sống lại với người sống,
Tôi và ba em sẽ chẳng bao giờ gặp lại!"

Rồi cô bay tới Mỏm Đá Hải Cẩu. Chẳng bao lâu cô thấy Côn đang nặng nhọc bơi về phía mình, lông ướt sũng. Rồi cả Phi-a-cra nữa, lạnh cóng, ướt át, lả đi. Cả hai chẳng nói được lời nào, vì lạnh và mệt lả quá. Nhưng cô ôm chúng vào dưới cánh mình, rồi nói:

"Nếu giờ Ét cũng tới được đây thì chúng ta mới thật trọn niềm vui."

Chẳng bao lâu, họ thấy Ét đang tới, đầu khô ráo, lông rỉa gọn gàng. Phin-gu-la đặt Ét dưới lông ngực mình, Phi-a-cra dưới cánh phải, Côn dưới cánh trái. Rồi cả bốn cùng hát khúc ca này:

"Dì ghẻ đối xử tệ với chúng ta,
Dì giở phép thuật với chúng ta,
Đẩy chúng ta lên phương bắc giữa biển khơi,
Trong lốt những con thiên nga huyền bí.

Chỗ tắm của chúng ta trên ngấn bờ
Là bọt sóng mặn của thuỷ triều,
Phần rượu của chúng ta trong bữa tiệc
Là nước mặn của biển xanh sóng bạc."

Một hôm, họ thấy một đoàn kỵ mã lộng lẫy cưỡi những con ngựa trắng tinh đang tiến về phía mình. Khi tới gần, thì ra đó là hai người con trai của vua Đa-rắc, đã đi tìm họ để báo tin về vua Đa-rắc và về vua Lia, cha của bốn chị em.

"Hai vị vua đều khoẻ," họ nói, "và sống với nhau vui vẻ, chỉ buồn mỗi điều là các em không ở bên họ, và không biết các em đã đi đâu từ ngày rời Hồ Mắt Đỏ."

"Chúng em thì chẳng vui gì," Phin-gu-la nói, rồi hát bài này:

"Đêm nay nhà vua Lia vui vầy,
Thịt rượu đầy ê hề.
Còn những đứa con của Lia, phận chúng ra sao?
Chăn đắp của chúng là bộ lông của chúng,
Còn thức ăn và rượu của chúng,
Là cát trắng và nước biển đắng,
Giường của Phi-a-cra, chỗ nằm của Côn,
Là dưới đôi cánh của tôi trên biển Moi-lơ,
Ét có lồng ngực tôi che chở,
Và cứ thế chúng tôi nằm bên nhau."

Thế là hai người con của vua Đa-rắc trở về cung điện vua Lia, kể cho vua nghe cảnh ngộ của các con ngài.

Rồi đến lúc những đứa con của vua Lia phải trải qua phần số tiếp theo. Chúng bay theo dòng nước biển Moi-lơ tới vịnh Ê-rít, ở đó cho tới hết hạn định. Rồi chúng bay về Đồi Cánh Đồng Trắng, nhưng thấy mọi thứ hoang tàn, trống trải, chỉ còn những bờ thành đất xanh rêu không mái che và những rừng tầm ma, không nhà cửa, không bếp lửa, không chỗ ở. Bốn chị em xích lại sát bên nhau, cất ba tiếng kêu than thật to, và Phin-gu-la hát khúc ca này:

"Than ôi! Lòng tôi cay đắng
Khi thấy chốn xưa của cha tôi tiêu điều,
Chẳng còn chó săn, chẳng còn bầy chó,
Chẳng còn đàn bà, chẳng còn những vị vua dũng mãnh.

Chẳng còn sừng uống rượu, chẳng còn chén gỗ,
Chẳng còn tiệc rượu trong những đại sảnh sáng trưng.
Than ôi! Tôi thấy cảnh ngôi nhà này
Thì biết chủ nhân của nó, cha tôi, không còn sống nữa.

Bao năm lang thang chúng tôi đã chịu biết bao khổ ải,
Bị gió vùi dập, bị giá lạnh cóng,
Nay nỗi đau lớn nhất của chúng tôi đã tới,
Chẳng còn ai sống trong ngôi nhà nơi chúng tôi sinh ra
Còn nhận ra chúng tôi nữa."

Thế là những đứa con của vua Lia bay tới Đảo Vinh Quang của thánh Bren-đan, đậu trên Hồ Chim, cho tới khi thánh Pát-trích tới xứ Ê-rin và thánh Mác Hốc tới Đảo Vinh Quang.

Đêm đầu tiên ngài tới đảo, những đứa con của vua Lia nghe tiếng chuông của ngài đổ hồi gọi kinh sáng. Chúng giật mình, nhảy nhót loạn xạ vì sợ hãi khi nghe tiếng chuông ấy, và các em trai bỏ Phin-gu-la lại một mình.

"Có chuyện gì thế, các em yêu dấu?" cô hỏi.

"Chúng em không biết tiếng gì mà nghe yếu ớt, đáng sợ thế."

Phin-gu-la bèn ngâm khúc ca này:

"Hãy lắng nghe tiếng chuông của thầy tu,
Hãy dang đôi cánh mà dâng
Lời tạ ơn Chúa vì ngài đã tới,
Hãy biết ơn vì được nghe tiếng ngài.

Ngài sẽ giải thoát các em khỏi khổ đau,
Đưa các em rời xa ghềnh đá chênh vênh.
Hỡi những đứa con khôi ngô của Lia,
Hãy lắng nghe tiếng chuông của thầy tu."

Thánh Mác Hốc xuống tới mép bờ, hỏi chúng:

"Có phải các con là những đứa con của vua Lia không?"

"Đúng là chúng con," chúng đáp.

"Tạ ơn Chúa!" ngài thánh nói. "Chính vì các con mà ta tới hòn đảo này, chứ không phải bất cứ hòn đảo nào khác ở xứ Ê-rin. Giờ hãy lên bờ đi, và tin cậy ở ta."

Thế là chúng lên bờ. Ngài làm cho chúng những sợi xích bằng bạc trắng sáng, một sợi nối Ét với Phin-gu-la, một sợi nối Côn với Phi-a-cra.

Vào thời ấy, Lác-nen làm hoàng tử xứ Cô-nốt, và chàng sắp cưới Đê-ốc, con gái vua xứ Mân-xtơ. Nàng đã nghe kể về những con chim kia, lòng đầy yêu mến, và nàng bảo nàng sẽ không làm lễ cưới chừng nào chưa có được những con chim kỳ diệu ở Đảo Vinh Quang. Lác-nen sai người tới xin thánh Mác Hốc, nhưng ngài thánh không cho. Thế là cả Lác-nen lẫn Đê-ốc cùng tới Đảo Vinh Quang.

Lác-nen bước tới định giành lấy những con chim từ bên bàn thờ. Nhưng tay chàng vừa chạm vào chúng, bộ lông vũ của chúng liền rơi xuống. Ba người con trai của vua Lia biến thành ba ông già khô héo, gầy trơ xương, còn Phin-gu-la thành một bà già gầy gò, khô héo, chẳng còn chút máu thịt.

Lác-nen giật mình, vội vã bỏ đi. Còn Phin-gu-la thì ngâm khúc ca này:

"Hãy tới làm phép rửa tội cho chúng con, hỡi thầy tu,
Hãy tẩy sạch những vết nhơ của chúng con!
Hôm nay con đã thấy nấm mồ của chúng con,
Phi-a-cra và Côn nằm hai bên,
Còn trong lòng con, giữa đôi tay con,
Xin đặt Ét, người em xinh đẹp của con."

Khúc ca vừa dứt, những đứa con của vua Lia được làm phép rửa tội. Rồi bốn chị em qua đời, và được chôn cất đúng như lời Phin-gu-la đã nói: Phi-a-cra và Côn ở hai bên, còn Ét ở ngay trước mặt cô. Người ta đắp một nấm mộ đá cho họ, trên đó khắc tên họ bằng chữ cổ.

Và đó là số phận của những đứa con của vua Lia.

— Hết —