Bộ lạc đầu tiên

Chương 1: Bộ lạc đầu tiên

"Ngụ ngôn chẳng nói dối, nhưng kẻ nói dối thì hay mượn ngụ ngôn." Lời của Vua Môi Mép.

Lão Râu Dài ngừng kể, liếm những ngón tay dính mỡ, rồi chùi lên hai bên sườn trần trụi, chỗ tấm da gấu rách duy nhất của lão không che tới. Ngồi xổm quanh lão là ba chàng trai trẻ, cháu nội của lão: Đuổi Hươu, Đầu Vàng và Sợ Bóng Tối. Trông họ khá giống nhau. Da thú hoang che một phần thân thể họ. Họ gầy gò, mảnh khảnh, hông hẹp, chân cong queo, nhưng đồng thời ngực sâu, tay nặng nề, bàn tay to tướng. Ngực và vai họ đầy lông, mặt ngoài tay chân cũng vậy. Đầu họ bù xù tóc chưa từng cắt, những lọn dài thường xoà xuống trước mắt, đôi mắt ti hí, đen, sáng lấp lánh như mắt chim. Khoảng cách giữa hai mắt hẹp, khoảng cách giữa hai gò má rộng, còn hàm dưới thì nhô ra, to bè.

Đó là một đêm trời đầy sao trong vắt. Bên dưới họ, trải xa tít tắp, là hết dãy này tới dãy khác những ngọn đồi phủ rừng. Đằng xa, bầu trời đỏ rực ánh một ngọn núi lửa. Sau lưng họ há ra cái miệng đen ngòm của một hang đá, thỉnh thoảng lại phả ra những luồng gió lùa. Ngay trước mặt họ, một đống lửa cháy rực. Ở một bên là xác một con gấu đã bị ăn dở, và quanh nó, ở một khoảng cách đáng nể, là mấy con chó to lớn, lông bờm xờm, trông như sói. Bên cạnh mỗi người là cung tên và một cây chuỳ khổng lồ. Ở miệng hang, mấy ngọn giáo thô sơ dựng tựa vào vách đá.

— Thế đấy, ta đã dọn từ hang lên cây như thế đấy, lão Râu Dài nói.

Họ cười ầm ĩ như những đứa trẻ to xác, vì lời lão gợi nhớ lại một câu chuyện trước đó. Râu Dài cũng cười, cây kim xương dài hơn một gang tay xuyên ngang sụn mũi lão nhảy nhót, rung rinh, khiến vẻ mặt lão càng thêm dữ tợn. Thật ra lão không nói đúng những lời ghi lại đây, mà phát ra từ miệng những âm thanh như của loài thú, mang cùng ý nghĩa ấy.

— Và đó là điều đầu tiên ta nhớ về Thung Lũng Biển, Râu Dài nói tiếp. Hồi ấy bọn ta ngu lắm. Bọn ta không biết bí mật của sức mạnh. Này nhé, mỗi gia đình sống riêng một mình, tự lo lấy thân. Có ba mươi gia đình, nhưng bọn ta chẳng nhờ được sức mạnh của nhau. Lúc nào bọn ta cũng sợ nhau. Chẳng ai đi thăm ai bao giờ. Trên ngọn cây nhà ta, bọn ta dựng một túp lều cỏ, và ngoài sàn có một đống đá, dành cho đầu bất cứ kẻ nào lỡ định tới thăm. Bọn ta còn có giáo, có tên nữa. Bọn ta cũng chẳng bao giờ đi dưới gốc cây của những nhà khác. Có lần anh ta đi, dưới gốc cây của lão Bu-úc, và bị vỡ đầu, thế là hết đời.

— Lão Bu-úc khoẻ lắm. Người ta bảo lão có thể giật phăng đầu một người đàn ông trưởng thành. Ta chưa nghe lão làm thế bao giờ, vì chẳng ai cho lão cơ hội. Cha ta cũng không. Một hôm, khi cha ta đang ở dưới bãi biển, Bu-úc đuổi theo mẹ ta. Bà không chạy nhanh được, vì hôm trước lên núi hái quả bà bị gấu cào vào chân. Thế là Bu-úc bắt được bà, mang lên cây nhà lão. Cha ta không bao giờ lấy lại được bà. Ông sợ. Lão Bu-úc nhăn mặt chế nhạo ông.

— Nhưng cha ta chẳng bận lòng. Tay Khoẻ là một người khoẻ khác. Ông là một trong những người đánh cá giỏi nhất. Nhưng một hôm, đang leo tìm trứng hải âu, ông ngã từ vách đá xuống. Từ đó ông không khoẻ nữa. Ông ho nhiều, hai vai cứ khuỳnh lại gần nhau. Thế là cha ta lấy vợ của Tay Khoẻ. Khi ông ấy tới ho dưới gốc cây nhà ta, cha ta cười nhạo và ném đá vào ông ấy. Hồi ấy cách sống của bọn ta là thế. Bọn ta không biết cách cộng sức với nhau để thành mạnh.

— Anh em ruột mà cũng lấy vợ của nhau à? Đuổi Hươu hỏi.

— Phải, nếu người kia đã sang sống riêng một cây khác.

— Nhưng bây giờ bọn cháu đâu có làm thế, Sợ Bóng Tối phản đối.

— Ấy là vì ta đã dạy cha các cháu biết điều hơn.

Râu Dài thọc bàn tay lông lá vào thịt gấu, bốc ra một nắm mỡ, mút với vẻ trầm ngâm. Lão lại chùi tay vào hai bên sườn trần, rồi kể tiếp:

— Chuyện ta đang kể xảy ra từ thuở xa xưa, trước khi bọn ta biết điều.

— Ông với mọi người hẳn là ngu lắm mới không biết điều, Đuổi Hươu nhận xét, và Đầu Vàng ừ hữ tán thành.

— Bọn ta ngu thật, nhưng rồi bọn ta còn ngu hơn nữa, rồi các cháu sẽ thấy. Dù sao, bọn ta cũng đã học được điều hay hơn, và chuyện là thế này. Bọn ta, Dân Ăn Cá, chưa học được cách cộng sức với nhau cho tới khi sức mạnh của mỗi người là sức mạnh của tất cả. Nhưng Dân Ăn Thịt, sống bên kia đường phân thuỷ, ở Thung Lũng Lớn, thì sát cánh bên nhau, cùng săn bắt, cùng đánh cá, cùng chiến đấu. Một hôm họ sang thung lũng bọn ta. Nhà nào nhà nấy chui vào hang, trèo lên cây của mình. Dân Ăn Thịt chỉ có mười người, nhưng họ cùng nhau chiến đấu, còn bọn ta thì mỗi nhà chiến đấu một mình.

Râu Dài bối rối đếm rất lâu trên đầu ngón tay.

— Bọn ta có sáu mươi người đàn ông, lão cố nói ra được, vừa bằng ngón tay vừa bằng môi. Và bọn ta rất mạnh, có điều bọn ta không biết thế. Vì vậy bọn ta đứng nhìn mười người kia tấn công cây của Bu-úc. Lão đánh rất cừ, nhưng lão chẳng có cơ hội nào. Bọn ta đứng nhìn. Khi vài người Ăn Thịt tìm cách trèo lên cây, Bu-úc phải ló mình ra để ném đá xuống đầu họ, thế là những người Ăn Thịt khác, đang chờ đúng lúc ấy, bắn tên vào lão chi chít. Thế là hết đời Bu-úc.

— Tiếp đó, Dân Ăn Thịt bắt Một Mắt và cả nhà lão trong hang. Họ đốt lửa ở miệng hang, hun khói lão ra, như bọn ta hun khói con gấu kia hôm nay vậy. Rồi họ đuổi theo Sáu Ngón, lên tận cây lão, và trong lúc họ giết lão với đứa con trai lớn của lão, những người còn lại trong bọn ta bỏ chạy. Họ bắt được mấy người đàn bà của bọn ta, giết hai ông già không chạy nhanh được và mấy đứa trẻ con. Đám đàn bà thì họ mang về Thung Lũng Lớn.

— Sau đó những người còn lại trong bọn ta lần mò trở về, và chẳng hiểu sao, có lẽ vì sợ hãi và thấy cần có nhau, bọn ta bàn bạc với nhau về chuyện ấy. Đó là hội đồng đầu tiên của bọn ta, hội đồng thật sự đầu tiên. Và trong hội đồng ấy bọn ta lập ra bộ lạc đầu tiên. Vì bọn ta đã học được bài học. Trong mười người Ăn Thịt, mỗi người có sức mạnh của mười người, vì cả mười đã chiến đấu như một. Họ đã cộng sức của mình lại. Còn ba mươi gia đình và sáu mươi người đàn ông của bọn ta chỉ có sức mạnh của một người, vì mỗi người chiến đấu một mình.

— Bọn ta đã bàn bạc rất lâu, mà bàn rất khó, vì hồi ấy bọn ta chưa có đủ từ ngữ để nói như bây giờ. Con Bọ đặt ra một số từ, mãi về sau, và những người khác trong bọn ta thỉnh thoảng cũng đặt ra từ mới. Nhưng cuối cùng bọn ta đồng ý cộng sức với nhau, và hợp lại như một người khi Dân Ăn Thịt vượt đường phân thuỷ sang cướp đàn bà của bọn ta. Thế là có bộ lạc.

— Bọn ta đặt hai người canh trên đường phân thuỷ, một người ban ngày, một người ban đêm, để trông chừng Dân Ăn Thịt có kéo tới không. Đó là đôi mắt của bộ lạc. Rồi, cả ngày lẫn đêm, phải có mười người thức, tay cầm chuỳ, giáo và tên, sẵn sàng chiến đấu. Trước kia, khi một người đi bắt cá, đào sò hay nhặt trứng hải âu, anh ta phải mang theo vũ khí, nửa thời gian kiếm ăn, nửa thời gian canh chừng vì sợ có kẻ khác hại mình. Giờ thì khác hẳn. Đàn ông ra đi không mang vũ khí, dồn hết thời gian vào việc kiếm ăn. Cũng vậy, khi đàn bà lên núi đào rễ hái quả, năm trong mười người kia đi theo bảo vệ họ. Còn suốt ngày đêm, đôi mắt của bộ lạc trông chừng từ đỉnh đường phân thuỷ.

— Nhưng rồi rắc rối tới. Như mọi khi, lại là chuyện đàn bà. Những người không có vợ muốn vợ của người khác, và đàn ông đánh nhau rất nhiều, thỉnh thoảng lại có người vỡ đầu hay bị giáo đâm xuyên người. Trong khi một người canh đang ở trên đỉnh đường phân thuỷ, một kẻ khác đã cướp vợ anh ta, thế là anh ta xuống núi đánh nhau. Rồi người canh kia sợ có kẻ cướp vợ mình, cũng xuống núi nốt. Rồi trong mười người lúc nào cũng mang vũ khí cũng có rắc rối, họ đánh nhau năm chọi năm, cho tới khi vài người chạy trốn xuống dọc bờ biển và những người khác đuổi theo.

— Thế là bộ lạc bị bỏ lại không mắt, không người canh giữ. Bọn ta không còn sức mạnh của sáu mươi người nữa. Bọn ta chẳng còn chút sức mạnh nào. Vì thế bọn ta họp hội đồng và đặt ra những luật lệ đầu tiên. Hồi ấy ta mới chỉ là một thằng nhóc, nhưng ta còn nhớ. Bọn ta bảo rằng, muốn mạnh thì không được đánh nhau, và đặt ra luật: kẻ nào giết người thì bộ lạc sẽ giết kẻ ấy. Bọn ta đặt thêm một luật nữa: kẻ nào cướp vợ người khác thì bộ lạc sẽ giết kẻ ấy. Bọn ta bảo rằng kẻ nào có sức mạnh quá lớn, và dùng sức mạnh ấy làm hại anh em trong bộ lạc, thì bọn ta sẽ giết kẻ ấy, để sức mạnh của hắn không còn làm hại ai nữa. Vì nếu để sức mạnh của hắn làm hại người, anh em sẽ đâm ra sợ hãi, bộ lạc sẽ tan rã, và bọn ta sẽ lại yếu ớt như hồi Dân Ăn Thịt mới tràn tới giết Bu-úc.

— Đốt Xương là một người khoẻ, rất khoẻ, mà không biết luật. Hắn chỉ biết sức mạnh của mình, và cậy sức mạnh tràn trề ấy, hắn tới cướp vợ của Ba Con Sò. Ba Con Sò định đánh lại, nhưng Đốt Xương nện vỡ óc anh ta. Thế nhưng Đốt Xương đã quên rằng tất cả đàn ông bọn ta đã cộng sức lại để giữ luật, và bọn ta giết hắn ngay dưới gốc cây của hắn, treo xác hắn lên cành làm gương, để biết luật mạnh hơn bất cứ người nào. Vì bọn ta là luật, tất cả bọn ta, và không ai lớn hơn luật.

— Rồi còn những rắc rối khác. Vì các cháu nên biết, Đuổi Hươu, Đầu Vàng và Sợ Bóng Tối ạ, lập nên một bộ lạc chẳng dễ dàng gì. Có nhiều việc, những việc nhỏ, mà gọi hết đàn ông tới họp hội đồng thì phiền lắm. Bọn ta họp hội đồng sáng, trưa, tối, và cả nửa đêm. Bọn ta chẳng còn mấy thời gian để đi kiếm ăn, vì họp hành, vì lúc nào cũng có việc nhỏ nào đó cần giải quyết, như cử hai người canh mới lên đồi thay người cũ, hay quy định bao nhiêu thức ăn phải chia cho những người lúc nào cũng cầm vũ khí trong tay mà không tự kiếm ăn được.

— Bọn ta cần một người đứng đầu làm những việc ấy, người sẽ là tiếng nói của hội đồng, và phải giải trình với hội đồng những việc mình làm. Thế là bọn ta cử Phít-Phít làm người đứng đầu. Ông ta cũng là người khoẻ, lại rất ranh mãnh, và khi nổi giận ông ta phát ra những tiếng y như thế này, phít phít, như con mèo rừng.

— Mười người canh giữ bộ lạc được giao việc xây một bức tường đá chắn ngang chỗ hẹp của thung lũng. Đàn bà và trẻ con lớn phụ giúp, những người đàn ông khác cũng vậy, cho tới khi bức tường vững chắc. Sau đó, mọi gia đình rời hang rời cây xuống núi, dựng lều cỏ sau chỗ che chắn của bức tường. Những túp lều ấy rộng rãi, tốt hơn hang và cây nhiều, và ai cũng sống dễ chịu hơn vì đàn ông đã cộng sức lại thành một bộ lạc. Nhờ có tường, có người canh giữ và người trông chừng, nên có nhiều thời gian hơn để săn bắt, đánh cá, đào rễ hái quả. Có nhiều thức ăn hơn, thức ăn ngon hơn, và chẳng ai phải đói. Và Ba Chân, tên thế vì hồi bé hai chân bị dập nát, phải chống gậy mà đi, Ba Chân kiếm được hạt ngô dại, gieo xuống đất trong thung lũng gần nhà. Ông còn thử trồng cả những củ béo và những thứ khác tìm được trong các thung lũng trên núi.

— Vì Thung Lũng Biển an toàn, nhờ có tường, có người trông chừng, người canh giữ, và vì có đủ thức ăn cho tất cả mà chẳng phải tranh giành, nên nhiều gia đình kéo tới, từ các thung lũng ven biển hai bên, và từ những dãy núi cao phía sau, nơi họ sống giống thú hoang hơn giống người. Và chẳng bao lâu Thung Lũng Biển đã đông kín, trong đó có vô số gia đình. Nhưng trước khi chuyện ấy xảy ra, đất đai, vốn trước kia tự do cho tất cả và thuộc về tất cả, đã bị chia ra. Ba Chân khởi đầu chuyện ấy khi ông trồng ngô. Nhưng phần lớn bọn ta chẳng quan tâm tới đất. Bọn ta cho việc dựng tường đá đánh dấu ranh giới là chuyện ngớ ngẩn. Bọn ta có đủ ăn rồi, còn muốn gì nữa? Ta nhớ cha ta với ta đã xây tường đá cho Ba Chân, và được trả công bằng ngô.

— Thế là chỉ vài người nắm hết đất, và Ba Chân nắm phần lớn. Những người khác đã chiếm đất cũng đem đất trao cho số ít người giữ được đất ấy, đổi lấy ngô, củ béo, da gấu, và cá mà những người trồng trọt đổi ngô với những người đánh cá mà có. Và chưa kịp biết chuyện gì, đất đã hết sạch.

— Khoảng thời gian ấy Phít-Phít chết, và Răng Chó, con trai ông ta, được lên làm người đứng đầu. Đằng nào hắn cũng đòi được làm người đứng đầu, vì cha hắn đã làm trước hắn. Hắn còn cho mình là người đứng đầu vĩ đại hơn cha. Lúc đầu hắn là người đứng đầu tốt, làm việc chăm chỉ, nên hội đồng càng lúc càng ít việc. Rồi trong Thung Lũng Biển nổi lên một tiếng nói mới. Đó là Môi Méo. Bọn ta chưa bao giờ coi hắn ra gì, cho tới khi hắn bắt đầu nói chuyện với hồn người chết. Về sau bọn ta gọi hắn là Bụng Bự, vì hắn ăn quá nhiều, không làm gì, nên tròn trĩnh to béo. Một hôm Bụng Bự bảo bọn ta rằng những bí mật của người chết là của hắn, và hắn là tiếng nói của Thần. Hắn kết thân với Răng Chó, và Răng Chó ra lệnh bọn ta phải dựng cho Bụng Bự một túp lều cỏ. Bụng Bự đặt những điều cấm kỵ khắp quanh túp lều ấy, và giữ Thần ở bên trong.

— Răng Chó càng ngày càng lớn hơn hội đồng, và khi hội đồng càu nhàu, bảo sẽ cử một người đứng đầu mới, thì Bụng Bự nói bằng tiếng nói của Thần, bảo không được. Ba Chân và những người nắm đất khác cũng đứng sau lưng Răng Chó. Hơn nữa, người khoẻ nhất trong hội đồng là Sư Tử Biển, và những người có đất đã lén cho hắn đất, cùng với nhiều da gấu và nhiều giỏ ngô. Thế là Sư Tử Biển bảo tiếng nói của Bụng Bự đúng là tiếng nói của Thần, phải vâng theo. Và ít lâu sau Sư Tử Biển được cử làm tiếng nói của Răng Chó, nói thay hắn phần lớn mọi chuyện.

— Rồi còn có Bụng Lép, một người nhỏ thó, eo thon tới mức trông như chưa bao giờ được ăn no. Ở bên trong cửa sông, nơi bãi cát đã chải bớt sức mạnh của sóng, hắn xây một cái đăng bắt cá lớn. Chưa ai từng thấy hay mơ tới một cái đăng bắt cá trước đó. Hắn làm nó hàng tuần liền, cùng vợ và con trai, trong khi bọn ta cười nhạo công sức của họ. Nhưng khi nó làm xong, ngay ngày đầu hắn đã bắt được nhiều cá hơn cả bộ lạc bắt trong một tuần, và mọi người mừng vui khôn xiết. Trên sông chỉ còn một chỗ khác làm được đăng bắt cá. Nhưng khi cha ta với ta và chục người đàn ông khác bắt đầu làm một cái đăng thật lớn, thì đám người canh giữ từ túp lều cỏ lớn mà bọn ta đã dựng cho Răng Chó kéo tới. Đám người canh giữ lấy giáo chọc bọn ta, bảo cút đi, vì chính Bụng Lép sẽ làm đăng ở đó, theo lời Sư Tử Biển, tiếng nói của Răng Chó.

— Người ta càu nhàu rất nhiều, và cha ta triệu tập hội đồng. Nhưng khi ông đứng lên nói, Sư Tử Biển phóng giáo xuyên qua cổ họng ông, và ông chết. Răng Chó, Bụng Lép, Ba Chân và tất cả những kẻ nắm đất đều bảo thế là tốt. Còn Bụng Bự bảo đó là ý Thần. Và từ đó mọi người đều sợ, không dám đứng lên trong hội đồng nữa, và chẳng còn hội đồng nào nữa.

— Một người khác, Hàm Lợn, bắt đầu nuôi dê. Hắn đã nghe nói Dân Ăn Thịt làm thế, và chẳng bao lâu hắn đã có nhiều đàn dê. Những người khác, không có đất, không có đăng bắt cá, nếu không thì sẽ phải đói, mừng rỡ được làm việc cho Hàm Lợn, chăn dê cho hắn, bảo vệ dê khỏi chó hoang và hổ, lùa dê lên đồng cỏ trên núi. Đổi lại, Hàm Lợn cho họ thịt dê để ăn, da dê để mặc, và đôi khi họ đổi thịt dê lấy cá, ngô và củ béo.

— Chính thời gian ấy tiền ra đời. Sư Tử Biển là người đầu tiên nghĩ ra nó, và hắn bàn với Răng Chó và Bụng Bự. Các cháu thấy đấy, ba kẻ ấy là những kẻ được chia phần mọi thứ trong Thung Lũng Biển. Cứ ba giỏ ngô thì một giỏ là của chúng, ba con cá thì một con, ba con dê thì một con. Đổi lại, chúng nuôi người canh giữ và người trông chừng, còn bao nhiêu thì giữ cho mình. Có khi, gặp mẻ cá lớn, chúng chẳng biết làm gì với phần của mình. Thế là Sư Tử Biển bắt đàn bà làm tiền bằng vỏ sò: những mẩu nhỏ tròn, mỗi mẩu có một lỗ, tất cả đều mài nhẵn mịn. Những mẩu ấy được xâu vào dây, và những xâu ấy gọi là tiền.

— Mỗi xâu đáng giá ba mươi con cá, hay bốn mươi con cá, nhưng đàn bà, mỗi ngày làm một xâu, được trả mỗi người hai con cá. Cá ấy lấy từ phần của Răng Chó, Bụng Bự và Sư Tử Biển, phần mà ba kẻ ấy ăn không hết. Thế là toàn bộ tiền thuộc về chúng. Rồi chúng bảo Ba Chân và những kẻ có đất khác rằng chúng sẽ lấy phần ngô và củ của mình bằng tiền, bảo Bụng Lép chúng sẽ lấy phần cá bằng tiền, bảo Hàm Lợn chúng sẽ lấy phần dê và pho mát bằng tiền. Thế là người không có gì làm việc cho người có của, và được trả bằng tiền. Với số tiền ấy anh ta mua ngô, cá, thịt và pho mát. Còn Ba Chân và mọi kẻ có của nộp phần cho Răng Chó, Sư Tử Biển và Bụng Bự bằng tiền. Và chúng trả cho người canh giữ, người trông chừng bằng tiền, rồi người canh giữ, người trông chừng mua thức ăn bằng tiền ấy. Và vì tiền rẻ, Răng Chó biến thêm rất nhiều người thành người canh giữ. Và vì tiền làm ra dễ, một số người bắt đầu tự làm tiền bằng vỏ sò. Nhưng đám người canh giữ đâm giáo vào họ, bắn tên vào họ chi chít, vì họ đang tìm cách phá tan bộ lạc. Phá tan bộ lạc là xấu, vì như thế Dân Ăn Thịt sẽ vượt đường phân thuỷ sang giết hết mọi người.

— Bụng Bự là tiếng nói của Thần, nhưng hắn lấy Gãy Sườn làm thầy tế, để Gãy Sườn thành tiếng nói của Bụng Bự, nói thay hắn phần lớn mọi chuyện. Và cả hai đều có người khác làm đầy tớ. Bụng Lép, Ba Chân và Hàm Lợn cũng vậy, đều có người nằm phơi nắng quanh lều cỏ, chạy việc đưa tin, truyền lệnh cho chúng. Và càng ngày càng nhiều người bị rút khỏi công việc, khiến những người còn lại phải làm vất vả hơn bao giờ hết. Có vẻ như người ta không muốn làm việc, mà ra sức tìm những cách khác để người khác làm việc cho mình. Mắt Lác tìm ra được một cách như thế. Hắn làm ra thứ rượu lửa đầu tiên bằng ngô. Và từ đó hắn không làm việc nữa, vì hắn bí mật bàn với Răng Chó, Bụng Bự và những ông chủ khác, và mọi người đồng ý rằng chỉ mình hắn được làm rượu lửa. Nhưng Mắt Lác không tự làm gì cả. Người ta làm rượu cho hắn, và hắn trả họ bằng tiền. Rồi hắn bán rượu lửa lấy tiền, và mọi người đều mua. Và hắn biếu Răng Chó, Sư Tử Biển và tất cả bọn chúng rất nhiều xâu tiền.

— Bụng Bự và Gãy Sườn đứng về phía Răng Chó khi hắn lấy vợ thứ hai, rồi vợ thứ ba. Chúng bảo Răng Chó khác những người khác, chỉ đứng sau mỗi Thần mà Bụng Bự giữ trong túp lều cấm kỵ. Răng Chó cũng nói vậy, và hỏi xem bọn ta là ai mà dám càu nhàu chuyện hắn lấy bao nhiêu vợ. Răng Chó cho làm một chiếc xuồng lớn, và rút thêm rất nhiều người khỏi công việc. Những người ấy chẳng làm gì, chỉ nằm phơi nắng, trừ những lúc Răng Chó đi xuồng thì chèo cho hắn. Và hắn cử Mặt Hổ làm người đứng đầu tất cả đám người canh giữ, thế là Mặt Hổ thành cánh tay phải của hắn. Hễ hắn không ưa ai, Mặt Hổ giết người ấy cho hắn. Rồi Mặt Hổ cũng lấy một người khác làm cánh tay phải cho mình, để truyền lệnh, và giết người cho mình.

— Hết chương 1 —