Táo trẻ hoá và nước hồi sinh

Có một ông vua già lắm rồi, mắt lại kém mờ. Vua nghe nói ở tận chín lần chín xứ xa xôi, trong vương quốc thứ mười, có một khu vườn trồng táo trẻ hoá, trong vườn có một cái giếng nước hồi sinh. Người già ăn một quả táo ấy thì trẻ lại, người mù lấy nước ấy xoa lên mắt thì sáng mắt ra.

Vua có ba người con trai. Vua sai con cả cưỡi ngựa đến khu vườn ấy lấy táo và nước về, vì vua vừa muốn trẻ lại, vừa muốn sáng mắt. Người con cả lên ngựa, đi về vương quốc xa xôi. Đi mãi, đi mãi, chàng đến bên một cây cột đá. Trên cột có ghi ba ngả đường: ngả thứ nhất thì ngựa được no mà người phải đói, ngả thứ hai thì người không giữ được mạng, ngả thứ ba thì ngựa phải đói mà người được no.

Chàng nghĩ đi nghĩ lại, rồi chọn ngả đường mình được no. Đi mãi, đi mãi, chàng thấy giữa cánh đồng một ngôi nhà đẹp ơi là đẹp. Chàng đến gần, ngắm nghía một hồi, rồi mở cổng, chẳng ngả mũ, chẳng cúi đầu, cứ thế phi ngựa vào sân. Chủ nhà là một bà goá chưa già lắm, ra mời chàng trai vào: "Mời quý khách vào chơi!" Bà dẫn chàng vào nhà, mời ngồi vào bàn, bày ra đủ món ăn, lại mang ra bao nhiêu là rượu mật ong.

Chàng trai ăn uống no say rồi lăn ra ghế dài định ngủ. Bà chủ bảo: "Một chàng trai tốt mà ngủ một mình thì chẳng hay ho gì! Chàng hãy sang nằm cạnh con gái ta, nàng Đu-nia xinh đẹp." Chàng mừng lắm. Đu-nia bảo: "Chàng nằm sát vào em, cho ấm." Chàng vừa nhích lại gần thì sụt xuyên qua giường, rơi tọt xuống hầm. Dưới ấy, người ta bắt chàng xay lúa mạch sống, mà muốn trèo lên thì đừng hòng!

Vua cha chờ con cả mãi, chờ mãi, rồi đành hết hy vọng.

Vua sai người con thứ hai đi, dặn mang táo và nước về cho vua. Chàng cũng đi đúng con đường ấy, và gặp đúng số phận như anh mình. Chờ các con lâu quá, nhà vua buồn rầu, đau khổ vô cùng.

Người con út bèn xin cha cho mình đi đến khu vườn ấy. Nhưng vua cha nhất định không cho, bảo:

"Khổ cho con lắm, con ơi! Các anh con còn mất tích, con thì còn non nớt, lại càng dễ mất tích hơn."

Nhưng chàng van nài mãi, hứa với cha rằng mình sẽ cố gắng vì cha hơn bất cứ chàng trai nào. Vua cha nghĩ đi nghĩ lại, rồi chúc phúc cho chàng lên đường.

Trên đường đến nhà bà goá, chàng cũng gặp đúng những gì các anh đã gặp. Chàng đến cổng nhà bà goá, xuống ngựa, gõ cổng xin ngủ nhờ. Bà chủ mừng rỡ đón chàng như đã đón hai người trước, mời mọc: "Mời quý khách vào chơi, quý khách bất ngờ của chúng ta!" Bà mời chàng ngồi vào bàn, bày ra đủ thứ đồ ăn thức uống, ăn đến vỡ bụng cũng không hết!

Chàng ăn uống no nê rồi định nằm xuống ghế dài. Bà chủ bảo: "Một chàng trai tốt mà ngủ một mình thì chẳng hay ho gì! Chàng hãy sang nằm cạnh nàng Đu-nia xinh đẹp của ta."

Chàng đáp: "Không đâu, thưa bác! Người đi đường không nên làm thế. Kẻ đi đường chỉ cần nắm tay làm gối, nằm nghiêng mà ngủ là đủ. Nhưng nếu bác đốt lò nhà tắm cho cháu, rồi cho con gái bác vào đấy cùng cháu thì hay."

Bà goá bèn đốt lò nhà tắm thật nóng, nóng hầm hập, rồi đưa chàng cùng nàng Đu-nia xinh đẹp vào đấy. Đu-nia cũng độc ác, nham hiểm như mẹ. Ả đẩy chàng vào trước rồi khoá cửa nhà tắm lại, còn mình thì đứng chờ ngoài hành lang. Nhưng chàng trai dũng cảm đạp tung cánh cửa, đẩy luôn Đu-nia vào trong.

Chàng có ba cây roi: một cây bằng sắt, một cây bằng chì, một cây bằng gang. Chàng lấy ba cây roi ấy quất Đu-nia. Ả la hét, van xin. Chàng nói: "Nói đi, con Đu-nia độc ác kia, mày đã giấu các anh tao ở đâu?" Ả khai rằng hai người đang ở dưới hầm, xay lúa mạch sống. Chàng thả ả ra.

Họ vào trong nhà, nối thang này với thang kia, đưa hai người anh lên. Chàng bảo các anh về nhà. Nhưng hai anh xấu hổ chẳng dám về gặp cha, vì đã mắc mưu ả Đu-nia mà thành đồ vô dụng. Thế là họ đi lang thang khắp các đồng ruộng, các khu rừng.

Còn chàng trai dũng cảm thì đi tiếp. Đi mãi, đi mãi, chàng đến một ngôi nhà, bước vào trong. Ở đấy có một cô gái xinh đẹp đang ngồi dệt khăn. Chàng nói: "Chúa phù hộ cho cô, cô gái xinh đẹp!"

Cô gái đáp: "Cảm ơn anh! Thế nào, chàng trai tốt, anh đang trốn việc hay đang đi tìm việc?"

"Tôi đang đi tìm việc, cô gái xinh đẹp ạ!" chàng trai đáp. "Tôi đi đến tận chín lần chín xứ xa xôi, đến vương quốc thứ mười, vào khu vườn có táo trẻ hoá và nước hồi sinh, để lấy về cho cha tôi già yếu, mù loà."

Cô gái bảo: "Đến được khu vườn ấy thì khó lắm, khó lắm. Nhưng anh cứ đi đi. Trên đường anh sẽ qua nhà chị thứ hai của em. Anh hãy ghé vào đấy, chị ấy biết nhiều hơn em, sẽ chỉ cho anh phải làm gì."

Chàng đi mãi, đi mãi rồi đến nhà người chị thứ hai. Chàng cũng chào hỏi như với người em, kể cho nàng nghe về mình và nơi mình định đến. Nàng bảo chàng để ngựa của mình lại đây, cưỡi con ngựa hai cánh của nàng mà đến chỗ người chị cả, chị ấy sẽ chỉ cho chàng phải làm sao vào được vườn, lấy được táo và nước.

Chàng đi mãi, đi mãi, rồi đến nhà người chị cả. Nàng đưa cho chàng con ngựa bốn cánh của nàng, rồi dặn: "Anh nhớ nhé, trong khu vườn ấy có bà dì của chúng em, một mụ phù thuỷ đáng sợ. Đến gần vườn, anh đừng tiếc ngựa, cứ thúc thật mạnh cho nó bay vọt một lần qua tường. Nếu nó vướng vào tường thì nguy, vì trên tường có giăng những sợi dây treo chuông nhỏ. Dây mà rung lên, chuông mà reo lên, mụ sẽ thức dậy, và anh không thoát khỏi tay mụ được đâu! Mụ có một con ngựa sáu cánh. Anh hãy cắt đứt gân ở cánh nó, để mụ cưỡi nó cũng không đuổi kịp anh."

Chàng làm đúng như thế. Chàng cưỡi ngựa bay qua tường, chỉ có đuôi ngựa khẽ quệt vào một sợi dây. Dây rung lên, chuông reo lên, nhưng khẽ thôi. Mụ phù thuỷ thức giấc, nhưng nghe không rõ tiếng dây, tiếng chuông, mụ ngáp một cái rồi lại ngủ tiếp.

Còn chàng trai dũng cảm thì đã lấy được táo trẻ hoá và nước hồi sinh, phi ngựa đi mất. Qua nhà các chị em, chàng đổi lại ngựa, rồi cưỡi ngựa của mình phóng về quê hương.

Sáng sớm, mụ phù thuỷ đáng sợ phát hiện ra trong vườn bị mất trộm táo và nước. Mụ lập tức ngồi lên con ngựa sáu cánh, phi đến nhà người cháu thứ nhất, hỏi: "Có ai đi qua đây không?" Người cháu đáp: "Có một chàng trai dũng cảm đi qua, nhưng lâu rồi!" Mụ phi tiếp, hỏi người cháu thứ hai, rồi người cháu thứ ba, họ cũng đáp như thế. Mụ lại phi tiếp, suýt nữa thì đuổi kịp. Nhưng chàng trai đã vượt qua được biên giới quê mình, chẳng còn sợ mụ nữa. Mụ không dám phi sang đất ấy, chỉ đứng nhìn chàng, tức đến khò khè trong cổ, rồi rít lên với chàng:

"Giỏi lắm, thằng trộm ranh con! Mày khéo xoay xở lắm! Thoát được tay tao, nhưng mày sẽ chết vì tay các anh mày cho mà xem!"

Mụ yểm bùa chàng như thế, rồi quay về nhà.

Chàng trai dũng cảm của chúng ta về đến quê hương, thì thấy hai người anh lang thang của mình đang ngủ giữa cánh đồng. Chàng thả ngựa ra, không đánh thức các anh, nằm xuống bên cạnh rồi ngủ thiếp đi. Hai người anh thức dậy, thấy em mình đã trở về quê, bèn nhẹ nhàng lấy trộm quả táo trẻ hoá trong ngực áo của em đang ngủ, rồi khiêng em ném xuống vực sâu.

Chàng rơi mãi ba ngày ba đêm, rồi rơi xuống một vương quốc tối tăm dưới lòng đất, nơi người ta làm việc gì cũng phải thắp lửa. Chàng đi đến đâu cũng thấy người ta buồn rầu, khóc lóc. Chàng hỏi họ buồn vì chuyện gì. Người ta kể rằng nhà vua của họ chỉ có một người con gái duy nhất, nàng công chúa Pô-li-u-sa xinh đẹp, mà ngày mai nàng sẽ bị đưa ra nộp cho con rắn ăn thịt. Ở vương quốc này, tháng nào cũng phải nộp cho con rắn bảy đầu một cô gái, các cô gái lần lượt đến phiên, luật lệ ở đây là như thế! Và nay đã đến phiên con gái nhà vua.

Chàng trai của chúng ta hỏi han cho rõ chuyện, rồi đi thẳng đến gặp nhà vua mà nói: "Tâu bệ hạ, tôi sẽ cứu con gái bệ hạ khỏi con rắn, nhưng sau này tôi xin gì thì bệ hạ phải làm cho tôi." Nhà vua mừng rỡ, hứa sẽ làm mọi điều cho chàng, lại còn gả con gái cho chàng.

Rồi ngày ấy đến. Người ta đưa nàng công chúa Pô-li-u-sa xinh đẹp ra bờ biển, vào một pháo đài ba mặt tường. Chàng trai dũng cảm cũng đi theo nàng, mang theo một cây gậy sắt nặng năm pút. Chỉ còn lại hai người với nhau chờ con rắn. Chờ mãi, chờ mãi, trong lúc chờ thì chuyện trò đủ điều. Chàng kể cho nàng nghe những chuyện mình đã trải qua, kể rằng mình có nước hồi sinh.

Rồi chàng trai bảo nàng công chúa Pô-li-u-sa xinh đẹp: "Trong lúc chờ, nàng bắt chấy trên đầu ta nhé. Nếu ta ngủ quên mà con rắn bay đến, thì nàng hãy lấy cây gậy này mà đánh thức ta, chứ không thì nàng gọi thế nào ta cũng chẳng dậy đâu!" Rồi chàng gối đầu lên đùi nàng.

Nàng bắt chấy trên đầu chàng, và chàng ngủ thiếp đi. Con rắn bay đến, bắt đầu lượn vòng trên đầu công chúa. Nàng lay chàng dậy, lấy tay đẩy chàng, nhưng lấy gậy đánh chàng như lời chàng dặn thì nàng không nỡ. Nàng gọi mãi không được, bật khóc. Một giọt nước mắt của nàng rơi xuống mặt chàng. Chàng choàng tỉnh, kêu lên: "Ôi, nàng làm ta bỏng rát vì cái gì thế!"

Con rắn đã bắt đầu sà xuống chỗ hai người. Chàng trai cầm cây gậy năm pút, vung một nhát, chém bay năm cái đầu của con rắn. Chàng vung ngược thêm nhát nữa, chém bay nốt hai cái đầu cuối cùng. Chàng gom hết mấy cái đầu, đặt dưới chân tường, còn thân rắn thì quăng xuống biển.

Nhưng có một gã to xác vô lại đã nhìn thấy tất cả. Gã rón rén từ sau tường bò ra, chém đứt đầu chàng trai, ném xác chàng xuống biển. Rồi gã bắt nàng công chúa Pô-li-u-sa xinh đẹp phải nói với vua cha rằng chính gã đã bảo vệ nàng, nếu nàng không nói thế thì gã sẽ bóp cổ nàng.

Chẳng còn cách nào khác, Pô-li-u-sa khóc mãi, khóc mãi, rồi cùng gã đi về gặp vua cha. Nhà vua ra đón. Nàng tâu với vua rằng gã này đã bảo vệ nàng. Nhà vua mừng không sao kể xiết, lập tức chuẩn bị đám cưới. Khách khứa từ các xứ khác kéo đến: nào vua, nào chúa, nào các hoàng tử, ai cũng ăn uống, chơi bời, vui vẻ. Chỉ có công chúa là buồn rầu. Nàng tìm một góc khuất trong nhà kho, khóc mãi những giọt nước mắt cay đắng thương chàng trai dũng cảm của mình.

Nàng bèn xin vua cha sai người ra biển đánh cá, và chính nàng cũng đi theo những người đánh cá ra biển. Người ta thả lưới kéo lên, được bao nhiêu là cá, chẳng biết đâu mà đếm! Nàng nhìn rồi nói: "Không, đây không phải cá của ta!" Người ta thả lưới lần nữa, kéo lên cái đầu và cái thân của chàng trai dũng cảm.

Pô-li-u-sa vội chạy đến bên chàng, tìm thấy trong ngực áo chàng lọ nước hồi sinh. Nàng ghép cái đầu vào thân, rồi lấy nước trong lọ thấm lên, và chàng sống lại. Nàng kể cho chàng nghe rằng cái gã đáng ghét ấy sắp cưới nàng. Chàng trai an ủi nàng, bảo nàng cứ về nhà, chàng sẽ đến sau, chàng biết phải làm gì.

Chàng trai dũng cảm đi vào cung điện nhà vua. Ở đấy khách khứa đã say khướt, đang đàn hát, nhảy múa. Chàng nói mình biết chơi đàn, hát được đủ mọi giọng. Ai cũng mừng, bảo chàng chơi. Chàng chơi trước một bài vui nhộn, rộn ràng, khách khứa nghe mà mê mẩn cả người, người này khen với người kia rằng chàng chơi hay quá. Rồi chàng chơi một bài buồn, buồn đến nỗi khách khứa ai cũng khóc.

Chàng trai bèn hỏi nhà vua ai đã bảo vệ con gái vua. Vua đáp là gã to xác kia. "Thế thì, tâu bệ hạ, xin bệ hạ cùng tất cả khách khứa đi với tôi đến pháo đài ấy. Nếu gã lấy được mấy cái đầu rắn ra thì tôi sẽ tin rằng gã đã cứu công chúa Pô-li-u-sa."

Mọi người cùng kéo đến pháo đài. Gã to xác kéo mãi, kéo mãi mà chẳng lôi ra được cái đầu nào, sức gã không kham nổi. Còn chàng trai vừa đưa tay đã lôi ra được ngay. Lúc ấy công chúa mới kể hết sự thật, ai là người đã bảo vệ nàng. Mọi người đều công nhận chàng trai dũng cảm đã cứu con gái nhà vua. Còn gã to xác thì bị buộc vào đuôi ngựa, kéo lê khắp cánh đồng.

Nhà vua muốn chàng trai cưới con gái mình. Nhưng chàng nói: "Không, tâu bệ hạ, tôi chẳng cần gì cả, chỉ xin bệ hạ đưa tôi lên lại thế gian sáng sủa của tôi. Tôi còn chưa làm trọn việc cha giao. Cha tôi đang chờ tôi mang nước hồi sinh về, vì cha tôi sống trong cảnh mù loà."

Nhà vua chẳng biết làm sao đưa chàng lên được thế gian sáng sủa. Còn công chúa thì không muốn xa chàng, nàng muốn theo chàng lên trên ấy. Nàng thưa với vua cha rằng ở đây có con chim Côn-pa-li-xa, nó có thể chở họ lên, chỉ cần có đủ thức ăn cho nó dọc đường.

Pô-li-u-sa bèn sai người giết cả một con bò mộng, mang theo làm thức ăn cho chim Côn-pa-li-xa. Rồi hai người từ biệt nhà vua dưới lòng đất, ngồi lên lưng chim, bay về thế gian sáng sủa của Chúa. Cho chim ăn càng nhiều thì chim càng vút lên nhanh. Thế rồi cả con bò mộng đã cho chim ăn hết sạch. Biết làm sao bây giờ? Họ sợ chim lại hạ họ xuống dưới. Pô-li-u-sa bèn cắt một miếng thịt ở bắp đùi mình cho chim ăn. Chim liền đưa họ lên thẳng đến thế gian này, rồi nói: "Suốt đường đi các người cho ta ăn ngon lắm, nhưng miếng cuối cùng thì ngọt nhất, cả đời ta chưa từng được ăn miếng nào ngọt như thế!"

Pô-li-u-sa để lộ vết thương ở đùi cho chim xem. Chim thốt lên một tiếng, rồi nhả miếng thịt ra, miếng thịt vẫn còn nguyên vẹn. Chàng trai đặt miếng thịt vào lại chỗ cũ, thấm chút nước hồi sinh lên, và vết thương ở đùi công chúa liền lại như chưa từng có.

Rồi hai người về nhà. Nhà vua của chúng ta ra đón, mừng rỡ không sao kể xiết! Chàng trai thấy cha mình nhờ quả táo kia đã trẻ lại, nhưng vẫn còn mù. Chàng lập tức lấy nước hồi sinh xoa lên mắt cha. Nhà vua sáng mắt ra, ôm hôn đứa con trai dũng cảm của mình và cô dâu đến từ vương quốc tối tăm.

Chàng trai kể lại chuyện các anh đã lấy trộm quả táo của chàng rồi ném chàng xuống lòng đất. Hai người anh sợ quá, nhảy cả xuống sông. Còn chàng trai dũng cảm thì cưới công chúa Pô-li-u-sa, mở một bữa tiệc linh đình chưa từng có. Tôi cũng có mặt ở đấy, có ăn trưa, có uống rượu mật ong, mà món bắp cải ở đấy thì ngon tuyệt, đến giờ nhớ lại vẫn còn thèm!

— Hết —