Chén rượu lớn và người bạn ở Bảo An

Chương 1: Chén rượu lớn và người bạn ở Bảo An

Rảnh ngồi thư phòng đọc chuyện xưa nay, tình cờ gặp chuyện lạ làm cảm lòng người. Trung thần lại bị gian thần chế ngự, anh hùng uất ức lệ đẫm vạt áo. Chớ cởi ấn, chớ vứt trâm, xưa nay mặt trời mặt trăng đâu mãi bị che? Rốt cuộc hoạ phúc rồi cũng ứng, đạo trời vẫn phân trinh với dâm.

Chuyện kể khoảng năm Gia Tĩnh triều ta, thánh nhân ở ngôi, mưa thuận gió hoà, nước yên dân vui. Chỉ vì dùng lầm một gian thần mà làm rối triều chính, suýt nữa không được thái bình.

Gian thần ấy là ai? Họ Nghiêm tên Tung, hiệu Giới Khê, người Phân Nghi đất Giang Tây. Hắn nhờ mềm mỏng nịnh bợ mà được sủng, giao kết hoạn quan, đón ý trước mà chiều, siêng năng lập đàn chay cúng, dâng văn tế viết giấy xanh, nhờ thế mà bỗng chốc hiển quý. Con người bề ngoài làm ra cẩn thận khúm núm, bên trong thật đa nghi khắc nghiệt. Hắn gièm hại Đại học sĩ Hạ Ngôn, tự thay làm thủ tướng, quyền cao thế lớn, trong triều ngoài nội ai cũng liếc mắt sợ hãi. Con hắn là Nghiêm Thế Phiên, từ con quan được cho làm quan, làm thẳng lên Thị lang bộ Công.

Thế Phiên người càng ác hơn, nhưng có chút tài của kẻ tiểu nhân, nghe nhiều nhớ dai, giỏi nghĩ giỏi tính. Lão Giới Khê nghe lời hắn nhất, phàm việc lớn khó khăn đều phải bàn với hắn, trong triều có tiếng là "thừa tướng lớn", "thừa tướng nhỏ".

Cha con hắn cùng làm ác, thu quyền nhận hối lộ, bán quan bán tước. Quan viên muốn cầu giàu sang thì đem lễ hậu dâng, lạy dưới cửa làm con nuôi, liền được thăng vượt lên chức cao. Từ đó kẻ bất tài chạy đến như đi chợ, các nha môn khoa đạo đều là nanh vuốt tâm phúc của hắn. Hễ ai chống đối hắn là lập tức gặp hoạ lạ, nhẹ thì bị đánh đày, nặng thì bị giết, ghê gớm biết bao! Trừ kẻ không cần mạng mới dám mở miệng nói câu công bằng. Nếu không phải Quan Long Bàng, Tỷ Can thật sự, trung quân ái quốc mười hai phần, thì thà làm hỏng việc triều đình, chứ sao dám đắc tội với tể tướng?

Bấy giờ có người vô danh cảm thán thời thế, sửa bài Thần đồng thi thành bốn câu: nhỏ đừng chăm học, tiền của mới lập thân. Ông xem Nghiêm tể tướng, ắt dùng kẻ có tiền. Lại sửa bốn câu: thiên tử trọng kẻ quyền hào, mở lời là gieo mầm hoạ. Muôn việc đều hạng dưới, chỉ có nịnh hót là cao.

Chỉ vì cha con Nghiêm Tung cậy sủng tham ác, tội ác như núi, mà dẫn ra một trung thần, làm nên một chuyện kỳ kỳ quái quái, để lại một câu chuyện oanh oanh liệt liệt. Một thời thân chết, muôn đời tên thơm. Đúng là: nhà nhiều con hiếu cha mẹ yên vui, nước có trung thần đời được thái bình.

Người ấy họ Thẩm tên Luyện, biệt hiệu Thanh Hà, người Thiệu Hưng đất Chiết Giang. Ông có tài văn võ, có chí giúp đời yên dân. Từ nhỏ ngưỡng mộ con người Gia Cát Khổng Minh. Trong văn tập Khổng Minh có bài Tiền xuất sư biểu và Hậu xuất sư biểu, tức hai tờ biểu dâng vua trước khi xuất quân. Thẩm Luyện ngày thường thích đọc, tự tay chép mấy trăm lần, dán khắp vách phòng. Mỗi lần say rượu là đọc to, đọc đến câu "cúc cung tận tuỵ, đến chết mới thôi", thường than dài mấy tiếng, khóc to rồi mới thôi. Cứ thế thành thường, người ta gọi ông là anh học trò điên. Đến tuổi, ông đỗ tiến sĩ, được bổ làm tri huyện.

Ông làm tri huyện ba nơi là Lật Dương, Trang Bình, Thanh Phong, ba nhiệm đều làm tốt. Thật là: lại nghiêm chỉ theo phép, quan sạch chẳng ham tiền. Cường hào đều thu tay, trăm họ ngủ yên giấc.

Vì tính ông cương trực, không chịu nịnh quan trên, nên bị giáng làm Kinh lịch Cẩm y vệ. Vừa đến kinh sư, thấy nhà họ Nghiêm tham nhũng bê bối, trong lòng rất giận.

Bỗng một hôm có tiệc công, ông thấy dáng ngạo mạn của Nghiêm Thế Phiên, đã chín phần không ưa. Uống đến giữa chừng, chỉ thấy Nghiêm Thế Phiên la hét ầm ĩ, coi như bên cạnh không có ai, đòi chén lớn mời rượu, ai uống không hết thì phạt. Chén lớn ấy đựng hơn một đấu rượu. Khách hai bên sợ uy thế Thế Phiên, chẳng ai dám không uống. Chỉ có một vị quan Cấp sự họ Mã, trời sinh không uống được rượu, Thế Phiên cố ý đẩy chén lớn đến trước mặt ông. Mã Cấp sự xin mãi, Thế Phiên không chịu. Mã Cấp sự vừa chạm môi, mặt đã đỏ bừng, mày nhíu lại, khổ sở không chịu nổi. Thế Phiên tự rời chỗ, tự tay túm tai ông, đổ chén lớn vào. Ông Cấp sự bất đắc dĩ, nén hơi uống liền mấy hớp cạn sạch. Không uống thì thôi, vừa uống xong đã thấy trời ở dưới, đất ở trên, tường vách xoay vòng vòng, đầu nặng chân nhẹ, đứng không vững. Thế Phiên vỗ tay cười ha hả.

Thẩm Luyện một bụng bất bình, bỗng xắn tay áo đứng dậy, giật lấy chiếc chén lớn, rót đầy tràn, đi đến trước mặt Thế Phiên nói:

— Ông Ty gián họ Mã được lão tiên sinh ban rượu, đã say không giữ được lễ. Hạ quan thay ông ấy mời lão tiên sinh một chén.

Thế Phiên sững sờ, vừa định giơ tay từ chối, chỉ thấy Thẩm Luyện lời lẽ nghiêm khắc:

— Chén này người khác uống được, ông cũng uống được. Người khác sợ ông, Thẩm Luyện này không sợ ông!

Rồi cũng túm tai Thế Phiên mà đổ vào. Thế Phiên uống một hơi cạn. Thẩm Luyện ném chén xuống bàn, cũng vỗ tay cười ha hả. Các quan sợ mặt xám như đất, ai nấy cúi đầu, không dám lên tiếng. Thế Phiên giả say, từ biệt về trước.

Thẩm Luyện cũng không tiễn, ngồi trên ghế than:

— Hừ, giặc và nhà Hán không đứng chung! Giặc và nhà Hán không đứng chung!

Đọc liền bảy tám lần. Câu ấy cũng là lời trong Xuất sư biểu, ông đem họ Nghiêm ví với cha con Tào Tháo. Mọi người chỉ sợ Thế Phiên nghe thấy, toát mồ hôi thay ông. Thẩm Luyện chẳng để ý, lại lấy rượu uống liền mấy chén, say mềm mới tan.

Ngủ đến canh năm tỉnh dậy, ông nghĩ: "Thằng Nghiêm Thế Phiên bị ta làm khí thế ép uống rượu, ắt ghi hận mà ngầm hại ta. Đã làm thì làm cho trót, cố ý cũng chỉ là một lỗi, chi bằng ra tay trước là hơn. Ta nghĩ cái ác của cha con Nghiêm Tung, thần người đều oán giận. Chỉ vì triều đình sủng tin rất chặt, ta quan nhỏ chức thấp, nói vô ích, định đợi dịp mới ra tay. Nay không đợi được nữa. Cứ coi như Trương Tử Phòng ở Bác Lãng Sa ném chuỳ đánh Tần Thuỷ Hoàng, tuy đánh không trúng, cũng làm gương cho mọi người."

Ông nằm trên gối nghĩ bản sớ, nghĩ đến sáng thì xong. Dậy đốt hương rửa tay, viết xong tờ biểu. Biểu kể đủ mười tội lớn của cha con Nghiêm Tung thu quyền nhận hối lộ, ác độc tột cùng, dối vua hỏng nước, xin giết đi để tạ thiên hạ. Thánh chỉ xuống rằng: Thẩm Luyện gièm chê đại thần, câu danh tiếng, sai Cẩm y vệ đánh nặng một trăm gậy, đuổi ra ngoài cửa ải làm dân.

Nghiêm Thế Phiên sai người dặn quan hiệu Cẩm y vệ, nhất định phải đánh chết Thẩm Luyện. May mà quan trên công đường là người có chủ kiến, họ Lục tên Bính, ngày thường rất kính trọng khí tiết ông Thẩm, lại thêm là thuộc quan ở với nhau tốt, nên trái lại còn che chở, đánh gậy nhẹ tay, không nặng lắm. Bộ Hộ ghi sổ, đưa đến làm dân ở châu Bảo An.

Thẩm Luyện mang vết thương gậy, ngay hôm ấy thu xếp hành lý, dẫn vợ con thuê một cỗ xe, ra khỏi kinh đô, tiến về Bảo An. Nguyên phu nhân ông Thẩm họ Từ sinh được bốn con trai. Con trưởng Thẩm Tương là tú tài được cấp lương ở phủ nhà, lâu nay ở nhà. Con thứ Thẩm Cổn, Thẩm Bao theo cha đến chỗ làm quan học hành. Con út Thẩm Chất mới tròn một tuổi. Năm người ruột thịt lên đường. Cả triều văn võ sợ nhà họ Nghiêm, không một ai dám đến tiễn. Có thơ làm chứng: một tờ sớ chạm đến chốn miếu đường, hành lý hiu quạnh vào chốn hoang xa. Người quen không dám vịn yên tiễn, sợ chạm kẻ gian quyền mà rước vạ.

Dọc đường vất vả, khỏi phải nói. Mừng là đã đến châu Bảo An. Châu Bảo An thuộc Tuyên Phủ, là đất biên viễn, không như nội địa phồn hoa. Phong cảnh đất lạ, ngước mắt đâu cũng thê lương, lại thêm mấy ngày liền mưa dầm, trời đất tối tăm, càng thêm thảm đạm. Muốn thuê một gian nhà dân ở, lại không có người quen chỉ dẫn, chẳng biết ở đâu cho yên.

Đang lúc hoang mang, chỉ thấy một người che cái ô nhỏ đi tới, thấy hành lý bên đường, lại thấy Thẩm Luyện dáng người phi phàm, dừng chân nhìn một lúc, hỏi:

— Quan nhân họ gì? Từ đâu đến?

Thẩm Luyện nói:

— Họ Thẩm, từ kinh sư đến.

Người ấy nói:

— Tiểu nhân nghe trong kinh có một vị Thẩm Kinh lịch dâng sớ xin giết cha con Nghiêm Tung, chẳng lẽ quan nhân chính là ông ấy?

— Chính phải.

— Ngưỡng mộ đã lâu, may được gặp. Đây không phải chỗ nói chuyện, nhà hèn cách đây không xa, xin mời đưa gia quyến cùng đến nhà hèn tạm nghỉ, rồi sẽ tính.

Thẩm Luyện thấy người ấy rất ân cần, đành nghe theo.

Đi không xa đã đến. Xem nhà ấy tuy không phải dinh thự lớn, nhưng cũng tinh tươm. Người ấy vái Thẩm Luyện vào nhà giữa, sụp xuống lạy. Thẩm Luyện vội đáp lễ, hỏi:

— Anh là ai? Sao lại quý tôi đến thế?

Người ấy nói:

— Tiểu nhân họ Giả tên Thạch, là xá nhân ở vệ Tuyên Phủ. Anh tôi là Thiên hộ bản vệ, mất mấy năm trước không có con, tiểu nhân đáng được tập chức. Vì giặc Nghiêm cầm quyền, người tập chức đều phải đút lót nặng, tiểu nhân không muốn làm quan. Nhờ ơn tổ tiên có mấy mẫu ruộng mỏng, làm ruộng qua ngày. Mấy ngày trước nghe ngài đàn hặc họ Nghiêm, đó là trung thần nghĩa sĩ trong thiên hạ. Lại nghe ngài bị đày đến đây, tiểu nhân khát khao được gặp, không ngờ trời khiến gặp nhau, thật ba đời may mắn!

Nói xong lại lạy. Ông Thẩm đỡ mãi mới dậy, bèn bảo Thẩm Cổn, Thẩm Bao ra chào Giả Thạch. Giả Thạch bảo vợ ra đón Thẩm phu nhân vào nhà trong nghỉ ngơi. Dỡ xong hành lý, cho người đánh xe về. Ông dặn trang khách giết lợn mua rượu, đãi cả nhà ông Thẩm. Giả Thạch nói:

— Trời mưa thế này, ngài chắc cũng không đi đâu được, chỉ đành nghỉ ở nhà hèn thôi. Xin yên lòng uống thêm mấy chén cho đỡ mệt.

Thẩm Luyện cảm tạ:

— Bèo nước gặp nhau đã được mời ở lại, sao dám nhận?

Giả Thạch nói:

— Nhà quê thô sơ, xin đừng chê đơn bạc.

Hôm ấy chủ khách mời nhau, chẳng qua nói chuyện cảm thán thời thế. Hai bên nói chuyện tâm đầu ý hợp, chỉ hận gặp nhau muộn.

Qua một đêm, sáng sớm hôm sau Thẩm Luyện dậy, nói với Giả Thạch:

— Tôi muốn tìm một gian nhà cho gia quyến ở, phiền xá nhân chỉ dẫn.

Giả Thạch hỏi:

— Muốn nhà thế nào?

— Chỉ như nhà này của anh là thoả lắm rồi, tiền thuê tuỳ anh bảo.

— Không sao.

Ông ra ngoài đi một vòng, quay về nói:

— Nhà thuê thì có nhiều, chỉ là bẩn thỉu thấp trũng, nhất thời khó được chỗ vừa ý. Ngài chi bằng tạm ở nhà tranh này ít lâu, tiểu nhân dẫn gia quyến về nhà vợ ở. Đợi ngài về triều, tiểu nhân lại về, chẳng tiện sao?

Thẩm Luyện nói:

— Tuy được anh quý mến, sao dám chiếm nhà của xá nhân! Việc này quyết không được.

Giả Thạch nói:

— Tiểu nhân tuy là nông dân, cũng biết tốt xấu. Ngưỡng mộ ngài là bậc trung nghĩa, muốn cầm roi dắt ngựa còn chẳng được. Hôm nay trời cho may ngài đến, tạm nhường mấy gian nhà tranh cho ngài ở, cũng tỏ chút lòng kính người hiền của tiểu nhân, xin đừng khiêm nhường.

Nói xong, ông vội dặn trang khách đẩy xe, dắt ngựa, dắt lừa, cả bọn chuyển đồ quý nhẹ đi, còn lại đồ dùng hằng ngày đều để cho ông Thẩm dùng. Thẩm Luyện thấy ông hào sảng, rất áy náy, muốn kết nghĩa anh em với ông. Giả Thạch nói:

— Tiểu nhân là một kẻ nông dân, sao dám trèo cao với quan sang?

Thẩm Luyện nói:

— Đại trượng phu đã lấy ý khí hẹn nhau, có gì sang hèn?

Giả Thạch kém Thẩm Luyện năm tuổi, bèn lạy Thẩm Luyện làm anh. Thẩm Luyện bảo hai con lạy Giả Thạch làm chú nghĩa. Giả Thạch cũng gọi vợ con ra chào hết, thành họ hàng một nhà.

Giả Thạch ăn cơm với Thẩm Luyện xong, dẫn vợ con về nhà bố vợ họ Lý. Từ đó Thẩm Luyện ở luôn trong nhà Giả Thạch. Người thời ấy có thơ than chuyện Giả xá nhân cho mượn nhà: nghiêng lọng gặp nhau, ý khí thật lòng, dời nhà cho mượn tỏ tình thân. Bao nhiêu họ hàng bạn bè trên đời tranh sản nghiệp, thẹn chết người!

Lại nói phụ lão châu Bảo An nghe Thẩm Kinh lịch vì dâng sớ đàn hặc Nghiêm các lão mà bị giáng đến đây, ai cũng kính ngưỡng, đều đến thăm, tranh nhau được biết mặt. Có người chở củi chở gạo đến giúp, có người mang rượu thức ăn đến mời ông Thẩm, lại có người cho con em đến lạy dưới cửa nghe dạy. Ngày ngày Thẩm Luyện cùng người trong vùng bàn chuyện trung hiếu đại tiết cùng chuyện các trung thần nghĩa sĩ xưa. Nói đến chỗ đau lòng, có khi dựng tóc gáy, đập bàn kêu lớn, có khi hát buồn than dài, nước mắt chảy ròng. Người trong vùng già trẻ ai cũng chăm chú nghe, vui thích. Có lúc ông chửi giặc Nghiêm, người trong vùng đồng thanh hùa theo. Trong đó ai không mở miệng, mọi người liền chửi là bất trung bất nghĩa.

Nhất thời hứng chí, về sau thành thường lệ. Lại nghe Thẩm Kinh lịch văn võ toàn tài, mọi người đều đến cùng ông bắn tên. Thẩm Luyện bảo lấy rơm bó thành ba hình nhân, bọc vải, một cái viết "gian tướng đời Đường Lý Lâm Phủ", một cái viết "gian tướng đời Tống Tần Cối", một cái viết "gian tướng đời Minh Nghiêm Tung", lấy ba hình nhân làm đích bắn. Giả như muốn bắn Lý Lâm Phủ, thì to giọng chửi: "giặc Lý xem tên!" Giặc Tần, giặc Nghiêm cũng đều như thế. Người phương bắc tính thẳng, được Thẩm Kinh lịch hô hào náo nhiệt, chẳng hề lo nhà họ Nghiêm biết. Xưa nay có câu: muốn người không biết thì đừng làm. Trên đời chỉ nhà quyền thế là có nhiều kẻ báo tin. Sớm đã có người báo việc ấy cho cha con Nghiêm Tung. Cha con Nghiêm Tung rất hận, bàn nhau phải tìm cớ giết Thẩm Luyện mới khỏi lo.

Vừa lúc khuyết chức Tổng đốc Tuyên Đại, Nghiêm các lão dặn bộ Lại đem chức ấy giao cho con nuôi dưới cửa là Dương Thuận. Bộ Lại y lời, sai Thị lang Dương Thuận đi làm Tổng đốc Tuyên Đại. Dương Thuận đến phủ họ Nghiêm từ biệt, Nghiêm Thế Phiên bày rượu tiễn, giữa tiệc cho người lui, nói riêng, nhờ y tìm lỗi của Thẩm Luyện. Dương Thuận nhận lệnh, dạ dạ mà đi. Đúng là: thuốc độc pha xong chỉ cần rượu, dao thép đúc xong đợi giơ tay. Thương thay Thẩm Kinh lịch trung nghĩa, còn khoe miệng lớn trước hình nhân.

Lại nói Dương Thuận nhậm chức chưa lâu, vừa gặp chúa giặc Thát ở Đại Đồng là Yêm Đáp dẫn quân vào cướp vùng Ứng Châu, phá liền hơn bốn mươi đồn, bắt đi trai gái vô số. Dương Thuận không dám xuất quân cứu, đợi giặc đi rồi mới điều quân sai tướng, làm kế đuổi đánh. Cũng khua chiêng đánh trống, phất cờ bắn pháo, đều là trò ma, nào thấy được nửa bóng giặc Thát? Dương Thuận biết mình lỡ cơ sợ tội, ngầm dặn tướng sĩ lùng bắt dân lành lánh nạn, cạo đầu chém lấy thủ cấp, giả làm đầu giặc Thát, giải lên bộ Binh báo công. Lúc ấy chẳng biết giết bao nhiêu dân vô tội.

Thẩm Luyện nghe việc ấy, trong lòng cả giận, viết một phong thư bảo viên trung quân đưa cho Dương Thuận. Viên trung quân biết Thẩm Kinh lịch là vị hung thần chuyên rước vạ, chẳng biết trong thư viết gì, nào chịu đưa giúp. Thẩm Luyện bèn mặc áo xanh đội mũ nhỏ, đứng chờ ở cửa quân đợi Dương Thuận ra, tự tay trao. Dương Thuận nhận xem, trong thư đại lược nói: công danh một người là việc rất nhỏ, tính mạng trăm họ là việc rất lớn. Giết dân lành để mạo công, lòng nào nỡ? Huống hồ gặp giặc Thát chỉ bị cướp bóc, gặp quân ta lại bị giết hại, thế là cái ác của tướng soái còn hơn cả giặc Thát! Sau thư lại kèm một bài thơ: giết dân báo chủ thì ý thế nào? Hiểu rằng công thành thì muôn xương khô. Thử nghe trên bãi cát đêm mưa gió, hồn oan gọi nhau tìm đầu.

Dương Thuận xem thư cả giận, xé nát.

Lại nói Thẩm Luyện lại làm một bài văn tế, dẫn học trò dưới cửa sắm lễ tế, trông lên trời tế những hồn ma chết oan. Lại làm bài Tái hạ ngâm: trong mây một ngọn khói lửa giặc cao, tướng quân ra cửa ải đã nhọc rồi. Không chém Thiền Vu lại giết trăm họ, thương thay máu oan nhuốm đao sương. Lại có thơ: vốn để cầu sống mà đến lánh giặc, ai ngờ lánh giặc lại bị giết. Sớm biết đầu hổ đem dân làm giả, hối không theo giặc ngay lúc ấy.

Dưới trướng Dương Tổng đốc có một viên chỉ huy tâm phúc họ La tên Khải, chép được thơ và văn tế, lén dâng Dương Thuận. Dương Thuận xem càng thêm oán hận, bèn sửa vài chữ trong bài thơ thứ nhất thành: trong mây một ngọn khói lửa giặc cao, tướng quân ra cửa ải uổng nhọc. Sao bằng mượn giặc trừ kẻ nịnh, chẳng cần tâu xin gươm thượng phương.

Y viết thư kín, kèm bài thơ đã sửa, niêm kỹ, sai La Khải đưa cho Nghiêm Thế Phiên. Trong thư nói: Thẩm Luyện oán hận cha con tướng quốc, ngầm kết tử sĩ kiếm khách, muốn nhân dịp báo thù. Lần trước giặc Thát vào cướp, hắn ngâm bốn câu thơ, trong thơ có ý mượn giặc trừ kẻ nịnh, ý muốn làm loạn.

Thế Phiên xem thư cả kinh, lập tức mời ngự sử tâm phúc là Lộ Giai đến bàn. Lộ Giai nói:

— Kẻ bất tài này nếu được đi tuần án vùng ấy, sẽ vì tướng quốc làm xong việc lớn này.

Thế Phiên cả mừng, lập tức dặn Đô sát viện sai Lộ Giai đi tuần án Tuyên Đại. Lúc đi, Thế Phiên bày rượu tiễn, nói:

— Phiền nhắn với Dương công đồng tâm hiệp lực. Nếu trừ được mối lo trong lòng này, sẽ lấy tước hầu tước bá đời đời đền đáp, quyết không thất tín với hai ông.

Lộ Giai nhận lời.

Chẳng bao lâu, y vâng sắc khâm sai đến Tuyên Phủ, nhậm chức gặp Dương Tổng đốc. Lộ Giai kể lại từng lời Thế Phiên dặn cho Dương Thuận. Dương Thuận nói:

— Học trò vì việc này sớm tối nghĩ ngợi, quên ăn mất ngủ, chỉ hận không có kế hay để đẩy người ấy vào chỗ chết.

Lộ Giai nói:

— Hai bên đều để tâm. Một là đừng phụ lời nhờ của cha con Nghiêm công, hai là cơ hội giàu sang của mình, không thể bỏ lỡ.

Dương Thuận nói:

— Nói phải. Nếu có chỗ ra tay được, hai bên báo nhau.

Hôm ấy chia tay.

Dương Thuận nghĩ lời Lộ Giai, cả đêm không ngủ. Sáng hôm sau lên công đường, chỉ thấy viên trung quân báo:

— Nay có vệ Uý Châu bắt được hai tên giặc yêu, giải đến ngoài cửa viên, cúi chờ lệnh.

Dương Thuận nói:

— Gọi vào.

Viên quan giải dập đầu, dâng văn thư. Dương Thuận mở ra xem, cười ha hả.

Hai tên giặc yêu ấy tên là Diêm Hạo, Dương Dận Quỳ, là đồ đảng của yêu nhân Tiêu Cần. Nguyên Tiêu Cần là đầu sỏ giáo phái Bạch Liên, xưa nay ra vào đất giặc, quen đốt hương mê hoặc người, lừa chúa giặc Yêm Đáp, nói mình có thuật lạ, niệm chú làm người chết ngay, quát thành làm thành đổ ngay. Chúa giặc rất ngu, bị hắn lừa, tôn làm quốc sư. Đồ đảng mấy trăm người tự thành một doanh. Yêm Đáp mấy lần vào cướp đều do bọn Tiêu Cần dẫn đường, Trung Quốc nhiều lần bị hại.

Trước kia lúc Sử Thị lang làm Tổng đốc, sai thông sự đem lễ hậu đút lót đầu mục bên giặc là Thoát Thoát, nói với y:

— Thiên triều nguyện thông hiếu với các ngươi, đem vải thóc của ta đổi ngựa của các ngươi, gọi là chợ ngựa, hai bên thôi binh nghỉ chiến, đều được yên vui, đó là việc tốt. Chỉ sợ bọn Tiêu Cần ở trong ngăn trở, hoà hiếu không trọn. Tiêu Cần vốn là một kẻ tiểu nhân vô lại ở Trung Quốc, chẳng có phép thuật gì, chỉ gian xảo, lừa nhà các ngươi cướp bóc địa phương, hắn ở trong kiếm lợi. Nếu chúa các ngươi không tin, hãy bắt Tiêu Cần thử phép. Nếu quả quát được thành đổ, niệm được người chết, thì đáng trọng dụng. Nếu niệm người mà người không chết, quát thành mà thành không đổ, rõ là lừa dối, sao không trói nộp thiên triều? Thiên triều cảm đức của chúa các ngươi, ắt có trọng thưởng. Chợ ngựa một khi thành, năm năm hưởng lợi vô cùng, còn hơn việc cướp bóc nhiều.

Thoát Thoát gật đầu cho là phải, nói với chúa là Yêm Đáp. Yêm Đáp cả mừng, hẹn Tiêu Cần, muốn đem nghìn kỵ theo hắn, từ Hữu vệ đi vào, thử phép quát thành. Tiêu Cần tự biết ắt hỏng, thay áo quần, đêm ấy trốn thoát thân. Bị tướng giữ ải Cư Dung xét hỏi, bắt được cùng đồng đảng là bọn Kiều Nguyên, Trương Phàn Long, giải đến chỗ Sử Thị lang. Khai ra đồ đảng yêu nhân rất đông, Sơn Thiểm, nam Kinh kỳ đâu đâu cũng có, lâu nay chia nhau lùng bắt. Hôm nay Diêm Hạo, Dương Dận Quỳ cũng là yêu phạm có tên trong số ấy.

Dương Tổng đốc thấy bắt được giải đến, một là cũng tính là một công lúc nhậm chức, hai là muốn mượn đề mục này để liên luỵ hại Thẩm Luyện, sao không mừng?

Tối ấy y mời ngay Lộ Ngự sử vào nhà sau bàn:

— Đề mục khác không làm gì được Thẩm Luyện, chỉ có việc giáo phái Bạch Liên thông giặc là thánh thượng giận nhất. Nay trong lời khai của giặc yêu Diêm Hạo, Dương Dận Quỳ, ta chèn tên Thẩm Luyện vào, chỉ nói bọn Hạo ngày thường thờ Thẩm Luyện làm thầy, Thẩm Luyện vì mất chức mà oán, dạy bọn Hạo xúi yêu làm ảo, câu giặc mưu nghịch. Trời cho may hôm nay bị bắt, xin trời giết đi để tuyệt hậu hoạn. Trước dùng thư kín báo nhà họ Nghiêm, bảo họ dặn bộ Hình mau làm bản phúc tấu. Đoán lần này mạng Thẩm Luyện ắt không thoát.

Lộ Giai vỗ tay:

— Hay lắm, hay lắm!

Hai người lúc ấy bàn xong bản thảo, hẹn cùng lúc gửi sớ. Nghiêm Tung xem bản thảo và thiếp báo trước, bèn bảo Nghiêm Thế Phiên truyền lời bộ Hình. Thượng thư bộ Hình bấy giờ là Hứa Luận, là ông già mềm yếu vô dụng, nghe phủ họ Nghiêm dặn, không dám chậm trễ, vội làm bản phúc tấu, y hệt ý hai người Dương, Lộ. Thánh chỉ xuống: yêu phạm giao ngự sử tuần án bản xứ chém ngay. Dương Thuận được tập ấm một con làm Thiên hộ Cẩm y vệ. Lộ Giai được ghi công, thăng ba cấp, đợi khuyết chức kinh đường thì đề cử.

— Hết chương 1 —