Thằng bé

Ông Lơ-mô-ni-ê góa vợ, ở vậy nuôi một đứa con. Ông đã yêu vợ say đắm, một tình yêu nồng nàn và dịu dàng, không một phút lơi lỏng, suốt những năm họ chung sống. Ông là một người tốt, một người hiền lành, giản dị, hết sức giản dị, thật thà, không đa nghi, không ranh mãnh.

Ngày trước, ông đem lòng yêu một cô hàng xóm nghèo, bèn hỏi cưới và lấy cô làm vợ. Ông buôn vải khá phát đạt, kiếm được kha khá tiền, và chưa một giây nào ngờ rằng cô gái nhận lời không phải vì chính con người ông.

Vả lại, cô cũng làm cho ông hạnh phúc. Ông chỉ thấy có cô trên đời, chỉ nghĩ tới cô, lúc nào cũng ngắm cô bằng đôi mắt của kẻ sùng bái quỳ mọp. Trong bữa ăn, ông làm cả nghìn chuyện vụng về vì không muốn rời mắt khỏi gương mặt yêu dấu, ông rót rượu vào đĩa, đổ nước vào lọ muối, rồi phá lên cười như đứa trẻ, nhắc đi nhắc lại:

"Em thấy đấy, anh yêu em quá mà. Thế nên anh mới làm bao nhiêu chuyện ngớ ngẩn."

Cô mỉm cười, vẻ bình thản và cam chịu, rồi quay mắt đi, như thể ngượng vì sự tôn thờ của chồng, và cô cố gợi chuyện cho ông nói, nói bất cứ chuyện gì. Nhưng ông lại nắm tay cô qua mặt bàn, giữ trong tay mình, thì thầm:

"Gian-nơ bé bỏng của anh, Gian-nơ bé bỏng yêu quý của anh!"

Cuối cùng cô mất kiên nhẫn, bảo:

"Thôi nào, xem kìa, khôn ngoan một chút đi. Ăn đi, và để cho em ăn."

Ông thở dài, bẻ một miếng bánh mì rồi chậm rãi nhai.

Suốt năm năm, họ không có con. Rồi bỗng nhiên cô có mang. Đó là một niềm hạnh phúc điên cuồng. Ông không rời cô suốt thời gian cô mang thai, đến nỗi bà vú già đã nuôi ông từ bé, người vẫn nói năng to tiếng trong nhà, đôi khi phải đẩy ông ra ngoài và đóng cửa lại để bắt ông đi hít thở khí trời.

Ông đã kết thân với một chàng trai quen vợ ông từ hồi cô còn bé, làm phó trưởng phòng ở tòa tỉnh trưởng. Ông Đuy-rơ-tua mỗi tuần ăn tối ba lần ở nhà ông Lơ-mô-ni-ê, mang hoa tới tặng bà chủ, đôi khi tặng cả một lô ghế ở nhà hát. Và nhiều khi, lúc ăn tráng miệng, ông Lơ-mô-ni-ê tốt bụng cảm động quay sang vợ mà kêu lên:

"Có một người bạn đời như em và một người bạn như anh ấy, thì sống trên đời này thật là trọn vẹn hạnh phúc."

Cô chết khi sinh nở. Ông cũng suýt chết theo. Nhưng nhìn đứa con, ông lại có can đảm: một sinh linh bé nhỏ co quắp, khóc oe oe.

Ông yêu nó bằng một tình yêu say mê và đau đớn, một tình yêu bệnh hoạn, trong đó còn đọng ký ức về cái chết, nhưng cũng còn sống sót một phần sự tôn thờ của ông với người đã khuất. Nó là máu thịt của vợ ông, là sự tiếp nối của cô, như tinh chất của cô. Đứa bé ấy là chính sự sống của cô rơi vào một thân thể khác. Cô đã biến mất để nó được tồn tại. Và người cha hôn nó cuồng nhiệt. Nhưng cũng chính nó đã giết cô, đứa bé ấy, nó đã lấy, đã cướp đi cuộc sống yêu dấu kia, đã nuôi mình bằng cuộc sống ấy, đã uống cạn phần đời của cô. Và ông Lơ-mô-ni-ê đặt con trai vào nôi rồi ngồi xuống bên cạnh để ngắm nó. Ông ngồi đó hàng giờ hàng giờ liền, nhìn nó, nghĩ đến nghìn điều buồn bã hay ngọt ngào. Rồi khi đứa bé ngủ, ông cúi xuống mặt nó mà khóc vào mớ ren của nó.

Đứa bé lớn lên. Người cha không thể xa nó lấy một giờ. Ông quanh quẩn bên nó, dắt nó đi dạo, tự tay mặc quần áo cho nó, tắm rửa cho nó, cho nó ăn. Bạn ông, ông Đuy-rơ-tua, cũng có vẻ rất thương thằng nhóc, ông ôm hôn nó từng chặp, với cái cuồng nhiệt yêu thương của những bậc làm cha mẹ. Ông tung nó lên trong tay, cho nó cưỡi trên một chân mà nhún nhảy hàng giờ, rồi bất chợt lật nó nằm ngửa trên đùi mình, hôn chùn chụt lên đôi chân bụ bẫm và đôi bắp chân tròn trĩnh của nó. Ông Lơ-mô-ni-ê sướng mê, thì thầm:

"Nó dễ thương quá, nó dễ thương quá!"

Và ông Đuy-rơ-tua ôm chặt đứa bé, lấy bộ ria cù vào cổ nó.

Chỉ có bà Xê-lét, bà vú già, là có vẻ chẳng thương thằng bé chút nào. Bà bực mình vì những trò tinh nghịch của nó, và có vẻ phát cáu vì những cái vuốt ve nựng nịu của hai người đàn ông. Bà kêu lên:

"Nuôi con mà lại thế à! Rồi các ông sẽ biến nó thành một con khỉ con hư đốn cho mà xem."

Lại thêm nhiều năm trôi qua, và Giăng lên chín tuổi. Nó đọc còn chưa thạo, vì được nuông chiều quá, và chẳng bao giờ làm gì khác ngoài ý mình. Nó có những ý muốn dai dẳng, những sự chống đối lì lợm, những cơn giận dữ dội. Người cha lúc nào cũng nhượng bộ, cho nó tất cả. Ông Đuy-rơ-tua thì không ngớt mua và mang tới những món đồ chơi thằng bé thèm muốn, và nuôi nó bằng bánh ngọt với kẹo.

Lúc ấy bà Xê-lét nổi nóng, la lên:

"Thật là nhục, thưa ông, thật là nhục. Ông đang làm khổ đứa trẻ này, làm khổ nó, ông nghe không. Nhưng rồi chuyện này cũng phải chấm dứt. Phải, phải, rồi nó sẽ chấm dứt, tôi nói với ông, tôi hứa với ông, mà chẳng còn lâu nữa đâu."

Ông Lơ-mô-ni-ê mỉm cười đáp:

"Bà muốn tôi làm sao bây giờ, bà Xê-lét? Tôi thương nó quá, tôi không cưỡng được nó. Bà đành phải chịu thôi."

Giăng yếu ớt, hơi đau ốm. Thầy thuốc bảo nó thiếu máu, kê đơn cho uống sắt, ăn thịt đỏ và xúp ninh béo.

Thế mà thằng bé chỉ thích bánh ngọt, từ chối mọi món khác. Và người cha, tuyệt vọng, cứ nhồi cho nó bánh kem với bánh su sô-cô-la.

Một buổi tối, khi hai cha con ngồi vào bàn ăn với nhau, bà Xê-lét bưng liễn xúp ra với một vẻ chắc nịch và uy quyền mà thường ngày bà không có. Bà mở nắp đánh xoạch, nhúng cái muôi vào giữa, rồi tuyên bố:

"Đây là thứ nước dùng mà tôi chưa nấu cho ông lần nào. Lần này thì thằng bé phải ăn."

Ông Lơ-mô-ni-ê, khiếp hãi, cúi đầu. Ông thấy chuyện sắp sửa trở nên tồi tệ.

Bà Xê-lét cầm đĩa của ông, tự tay múc đầy, rồi đặt lại trước mặt ông.

Ông nếm ngay món xúp và nói:

"Quả thật, ngon tuyệt."

Thế là bà vú chộp lấy đĩa của thằng bé, đổ vào đó một muôi đầy xúp. Rồi bà lùi lại hai bước và chờ.

Giăng ngửi ngửi, đẩy đĩa ra và kêu "ẹ" một tiếng ghê tởm. Bà Xê-lét, mặt tái đi, sấn tới, chộp lấy cái thìa và tọng mạnh, cả thìa đầy, vào cái miệng đang hé mở của thằng bé.

Nó sặc, ho, hắt hơi, khạc nhổ, rồi gào lên, vồ lấy cái cốc ném thẳng vào bà vú. Bà hứng trọn nó vào bụng. Thế là, điên tiết, bà kẹp đầu thằng nhóc dưới nách, và bắt đầu đổ hết thìa xúp này tới thìa xúp khác vào cổ họng nó. Nó nôn ra tới đâu hết tới đó, giậm chân, quằn quại, ngạt thở, khua tay loạn xạ, mặt đỏ gay như sắp chết ngạt.

Thoạt tiên người cha sững sờ đến nỗi không cử động được. Rồi bỗng ông lao tới với cơn giận của một kẻ điên, bóp cổ người hầu và quẳng bà vào tường. Ông lắp bắp:

"Cút ra!... Cút ra!... Cút ra!... Đồ súc vật!"

Nhưng bà giằng mạnh một cái, đẩy ông ra, rồi đầu tóc rối bù, mũ lệch ra sau lưng, mắt nảy lửa, bà hét:

"Ông làm sao thế hả? Ông định đánh tôi vì tôi bắt cái thằng bé mà ông sắp giết chết bằng bánh kẹo của ông phải ăn xúp à!"

Ông nhắc đi nhắc lại, run lẩy bẩy từ đầu tới chân:

"Cút ra!... Đi đi... đi đi, đồ súc vật!..."

Thế là, như phát điên, bà xông lại phía ông, mắt nhìn trừng trừng vào mắt ông, giọng run run:

"À!... Ông tưởng... ông tưởng ông được đối xử với tôi như thế à, với tôi, với tôi ư?... À, không đâu... Mà vì ai, vì ai chứ... vì cái thằng nhãi thò lò mũi xanh ấy, cái thằng chẳng phải con ông... Phải... chẳng phải con ông!... Không... chẳng phải con ông!... chẳng phải con ông!... chẳng phải con ông!... Cả thiên hạ đều biết, trời ạ! trừ có ông... Cứ hỏi ông hàng tạp hóa, ông hàng thịt, ông hàng bánh, hỏi tất cả, tất cả mà xem..."

Bà lắp bắp, nghẹn vì giận, rồi bà im bặt, nhìn ông.

Ông không nhúc nhích nữa, mặt xám ngoét, hai tay buông thõng. Mấy giây sau, ông lắp bắp bằng một giọng lạc đi, run run, nhưng trong đó vẫn đập một cơn xúc động khủng khiếp:

"Bà nói gì?... Bà nói gì?... Bà vừa nói gì thế?"

Bà im lặng, sợ hãi vì vẻ mặt ông. Ông bước thêm một bước, nhắc lại:

"Bà nói gì?... Bà vừa nói gì thế?"

Bấy giờ bà mới đáp, giọng đã dịu lại:

"Tôi nói điều tôi biết, trời ạ! Điều cả thiên hạ đều biết."

Ông giơ cả hai tay lên, lao vào bà với một cơn hung hãn của loài thú, cố quật bà xuống. Nhưng bà khỏe, tuy đã già, lại nhanh nhẹn nữa. Bà lách khỏi tay ông, chạy vòng quanh bàn, bỗng lại điên tiết lên, bà the thé:

"Ông nhìn nó đi, nhìn nó đi chứ, cái đồ ngu ạ, xem nó có phải giống hệt ông Đuy-rơ-tua không. Nhìn cái mũi nó, đôi mắt nó xem, ông có cặp mắt như thế không? Cái mũi nữa? Mái tóc nữa? Bà nhà có như thế không? Tôi bảo ông là cả thiên hạ đều biết, cả thiên hạ, trừ có ông! Cả thành phố cười vào mặt ông! Ông nhìn nó đi..."

Bà đi ngang qua cửa, mở ra, rồi biến mất.

Giăng, sợ hãi, ngồi im không nhúc nhích trước đĩa xúp.

Một giờ sau, bà khẽ khàng quay lại để xem. Thằng bé, sau khi đã ngốn hết chỗ bánh ngọt, đĩa kem và đĩa lê ngâm đường, giờ đang múc lọ mứt bằng chiếc thìa ăn xúp.

Người cha đã đi ra ngoài.

Bà Xê-lét bế thằng bé lên, hôn nó, rồi rón rén bế nó về phòng, đặt nó nằm. Rồi bà trở lại phòng ăn, dọn bàn, xếp dọn mọi thứ, lòng hết sức lo lắng.

Trong nhà không nghe một tiếng động nào, không một tiếng nào. Bà tới áp tai vào cửa phòng ông chủ. Ông không cựa quậy gì. Bà ghé mắt nhìn qua lỗ khóa. Ông đang viết, và có vẻ bình thản.

Thế là bà trở về ngồi trong bếp để sẵn sàng có chuyện gì thì kịp, vì bà đánh hơi thấy có điều chẳng lành.

Bà ngủ thiếp đi trên ghế, mãi tới sáng mới tỉnh.

Bà làm việc nhà như mọi buổi sáng. Bà quét, bà phủi bụi, và khoảng tám giờ thì pha cà phê cho ông Lơ-mô-ni-ê.

Nhưng bà không dám mang lên cho ông chủ, không biết rồi mình sẽ được đón tiếp ra sao. Bà chờ ông bấm chuông. Ông không bấm chuông. Chín giờ, rồi mười giờ trôi qua.

Bà Xê-lét, hoảng hốt, sửa soạn khay đồ ăn rồi đi lên, tim đập thình thịch. Tới trước cửa, bà dừng lại, lắng nghe. Không có gì động đậy. Bà gõ cửa. Không ai trả lời. Thế là, lấy hết can đảm, bà mở cửa, bước vào, rồi thét lên một tiếng khủng khiếp, đánh rơi khay đồ ăn sáng trên tay.

Ông Lơ-mô-ni-ê treo lủng lẳng ngay giữa phòng, cổ móc vào cái vòng sắt trên trần. Lưỡi ông thè ra trông ghê rợn. Chiếc dép bên phải đã rơi xuống đất. Chiếc bên trái vẫn còn ở chân. Một cái ghế đổ đã lăn tới tận chân giường.

Bà Xê-lét, hoảng loạn, chạy ra ngoài gào thét. Hàng xóm chạy tới. Thầy thuốc xác định ông đã chết từ lúc nửa đêm.

Người ta tìm thấy trên bàn của người tự tử một bức thư gửi ông Đuy-rơ-tua. Trong đó chỉ có một dòng:

"Tôi đi đây, và tôi gửi thằng bé lại cho anh."

— Hết —