Thầy chữa bệnh ghen

Cử nhân Hiên Viên người Thường Châu, ba mươi tuổi mà chưa có con. Vợ là Trương thị ghen lạ lùng, ông cử sợ vợ như sợ cọp, không dám lấy thiếp.

Thầy học của ông là học sĩ họ Mã thương tình, tặng cho ông một nàng hầu. Trương thị giận lắm, cho rằng ông thầy xen vào chuyện nhà mình, thì mình cũng bày mưu quấy nhà ông ta. Vừa lúc học sĩ goá vợ, Trương thị dò được trong một làng nọ có cô gái mà cả nhà mấy đời nổi tiếng hung hãn, bèn đút tiền cho bà mối đến nói với học sĩ cưới cô ta làm phu nhân. Học sĩ biết ý bà, vui vẻ đi hỏi cưới.

Ngày cưới, trong đồ hồi môn có một cây gậy ngũ sắc, trên đề mấy chữ: gậy gia truyền ba đời để nện chồng. Làm lễ hợp cẩn xong, các nàng hầu ra lạy chào. Phu nhân hỏi:

— Bọn này là ai?

Các nàng thưa:

— Thưa, là thiếp ạ.

Phu nhân quát:

— Làm gì có chuyện nhà học sĩ đường đường mà lại có lễ nuôi thiếp!

Rồi bà vung gậy đánh các nàng hầu. Học sĩ sai các nàng giật lấy gậy, cùng xúm lại đánh trả. Phu nhân đánh không lại, chạy vào phòng, vừa chửi vừa khóc. Các nàng hầu mỗi người khua chiêng gõ trống làm át cả tiếng, như chẳng ai nghe thấy gì.

Phu nhân hết cách, bèn doạ sẽ tự tử. Người hầu liền mang ra một con dao và một sợi dây thừng, nói:

— Ông nhà biết từ lâu là phu nhân sẽ làm thế, nên đã sắm sẵn mấy thứ chẳng ra gì này để biếu phu nhân.

Rồi các nàng hầu mỗi người gõ mõ tụng chú vãng sinh, cầu cho phu nhân sớm lên cõi tiên, tiếng ồn ào inh ỏi. Chuyện đòi chết của phu nhân lại như chẳng ai nghe thấy.

Phu nhân vốn là bậc nữ hào kiệt, tự liệu những trò doạ dẫm hão huyền của mình đã dùng hết mà chẳng ăn thua, bèn đổi giận làm vui, mời học sĩ vào, nghiêm nét mặt mà nói:

— Ông thật là bậc trượng phu, tôi phục rồi. Những mẹo tôi vừa dùng cũng là gia truyền của bà nội bà ngoại, để doạ đám đàn ông tầm thường ngu dại trên đời, không phải để đối với ông. Từ nay tôi xin đổi tính mà hầu hạ ông, ông cũng nên lấy lễ mà đối với tôi.

Học sĩ nói:

— Được như thế thì còn nói gì nữa!

Hai người làm lại lễ giao bái. Học sĩ sai các nàng hầu dập đầu tạ tội, lại đem hết sổ sách ruộng nhà, vàng bạc châu ngọc giao cả cho phu nhân coi sóc. Chỉ trong một tháng, việc nhà họ Mã đâu ra đấy, trong ngoài không một lời ra tiếng vào.

Hôm học sĩ thành thân, Trương thị đã sai người đến dò. Gọi người ấy về hỏi, thì nghe nói phu nhân đã gặp các nàng hầu.

Trương thị hỏi:

— Sao không lấy gậy đánh?

Người ấy đáp:

— Đánh nhau thua rồi.

— Sao không chửi không khóc?

— Chiêng trống ầm ĩ, chẳng ai nghe thấy.

— Sao không đòi chết?

— Người ta sắm sẵn dao với dây, lại tụng chú vãng sinh tiễn đưa rồi.

— Thế phu nhân thì sao?

— Đã chịu lễ đầu hàng rồi.

Trương thị giận lắm, chửi:

— Thiên hạ lại có đứa đàn bà vô dụng đến thế à? Làm hỏng cả việc của bà!

Hồi trước, lúc học sĩ tặng nàng hầu, các học trò của ông mang dê rượu đến chúc mừng chàng Hiên Viên, trong đó có một người vốn hay say rượu. Đang uống vui, Trương thị đứng sau bình phong chửi khách. Khách ai cũng nhịn, riêng anh chàng say rượu xông tới nắm tóc Trương thị, tát vào má mà nói:

— Chị kính anh Hiên Viên thì chị là chị dâu tôi. Chị không kính anh Hiên Viên thì chị là kẻ thù của tôi. Học trò không có con, thầy tặng thiếp, là lo cho ba đời tổ tiên nhà chị đấy! Hôm nay tôi thay ba đời tổ tiên nhà chị mà trị chị. Nói thêm một câu nữa là chết dưới nắm đấm của tôi!

Khách khứa tranh nhau xông vào can, Trương thị mới thoát được, nhưng váy rách áo xộc xệch, suýt nữa thì hở hang cả ra. Trương thị xưa nay vẫn được gọi là nữ dạ xoa, một sớm mất hết oai, càng căm học sĩ họ Mã. Bà tính chỉ còn cách hành hạ nàng hầu ông ta tặng để trút giận. Nhưng nàng hầu được học sĩ ngầm dặn dò, một mực nhẫn nhịn chiều theo, tuy đã về nhà mà không nói với chàng Hiên Viên một câu nào. Vì thế Trương thị tuy roi vọt mắng chửi luôn luôn, cũng chưa nỡ đẩy nàng vào chỗ chết.

Ít lâu sau, học sĩ đưa trăm lạng bạc cho chàng Hiên Viên, bảo:

— Xuân sang năm có kỳ thi hội, anh nên cầm số này làm lộ phí, sớm lên kinh.

Chàng cho là phải, về từ biệt Trương thị. Trương thị sợ chồng ở nhà chung chạ với nàng hầu, mừng rỡ bằng lòng ngay. Chàng vừa bước xuống thuyền, học sĩ đã cho người đón về nhà mình, khoá trong vườn sau cho đọc sách. Rồi ông ngầm sai bà mối đến nói với Trương thị:

— Nhân lúc chàng Hiên Viên đi vắng, sao bà không bán quách con hầu đi?

Trương thị nói:

— Đó đúng là ý tôi. Nhưng phải bán đi thật xa mới khỏi hậu hoạ.

Bà mối nói:

— Dễ thôi, dễ thôi.

Chốc lát, có một gã lái vải người Thiểm Tây, xấu xí, râu ria, đeo ba trăm lạng bạc trên lưng tới, gọi nàng hầu ra xem mặt, khen lấy khen để, liền ngã giá. Trương thị chưa nguôi giận, lột cả áo cả giày của nàng, không cho cài lấy một cây trâm.

Nàng hầu ngồi kiệu tre qua cầu Bắc, kêu to:

— Tôi không đi xa đâu!

Rồi nhảy xuống sông. Học sĩ đã sắp sẵn một chiếc thuyền nhỏ, đón nàng về vườn, ở chung với chàng Hiên Viên.

Trương thị nghe tin nàng hầu nhảy sông chết, đang hoảng sợ ngờ vực, thì gã lái buôn Thiểm Tây đã đạp cửa xông vào quát:

— Tôi mua người chứ không mua ma. Nhà bà bán thiếp mà không nói rõ, sao dám ép người lương thiện làm kẻ hầu, lừa người xứ khác như tôi? Mau trả bạc lại cho tôi!

Hắn vừa giận vừa chửi. Trương thị không biết đáp sao, đành trả lại nguyên ba trăm lạng.

Qua một ngày, có hai ông bà già tóc bạc, áo quần rách rưới, gào khóc kéo tới kêu:

— Học sĩ họ Mã đem con gái chúng tôi tặng nhà bà làm thiếp, con gái chúng tôi đâu rồi? Sống thì trả người, chết thì trả xác!

Trương thị không biết đáp sao. Hai ông bà già đâm đầu liều mạng, đập bát ném đĩa, cả nhà không còn món đồ nào lành lặn. Trương thị khổ sở nhờ hàng xóm, biếu tiền biếu lụa, khuyên giải mãi họ mới chịu đi.

Lại một ngày nữa, có bốn năm tên sai nha huyện Vũ Tiến, mặt mày dữ tợn, cầm tấm thẻ bài chữ đỏ tới, nói:

— Việc liên quan đến mạng người, mời phạm phụ Trương thị mau lên công đường.

Rồi chúng ném sợi xích sắt lên bàn, kêu loảng xoảng. Trương thị hỏi duyên cớ, lúc đầu chúng còn không nói, đút bạc rồi mới bảo:

— Cha mẹ của nàng hầu kia kiện lên huyện, việc con gái chết không rõ ràng.

Trương thị càng sợ, nghĩ thầm: chồng mình mà ở nhà thì mọi việc để ông ấy gánh, đâu đến nỗi để một người đàn bà như mình phải bêu mặt ra công đường chịu tra hỏi. Bà đang ăn năn sâu sắc vì trước kia đối với chồng quá tệ, đối với thiếp quá ác, làm việc gì cũng sai, phận đàn bà thật vô dụng. Đang tự oán tự giận, bỗng có người đội mũ trắng lảo đảo chạy tới kêu:

— Cậu Hiên Viên tới cầu Lư Câu thì mắc bệnh cấp chết rồi! Tôi là người chăn la, đến báo tin.

Trương thị đau đớn khóc lớn, không nói được câu nào. Bọn sai nha nói:

— Nhà nó có tang, bọn ta tạm về đã.

Trương thị mặc đồ tang, lo việc ma chay. Chưa được mấy ngày, bọn sai nha lại tới. Trương thị bèn mời thầy kiện bày mưu hoãn vụ án, cầm cả đồ hồi môn, bán cả nhà, đút lót cho thư lại sai nha để gác vụ án lại. Vụ kiện tạm yên, nhưng nhà đã sạch trơn, ăn bữa nay lo bữa mai.

Bà mối hôm trước lại tới, bảo:

— Bà khổ đến nước này, lại không có con trai mà ở vậy thờ chồng, biết tính sao đây?

Trương thị động lòng, đưa ngày tháng năm sinh cho bà thầy bói mù xem số. Bà thầy bói nói:

— Số phạm hai đời chồng, đeo vàng đeo ngọc.

Trương thị bảo bà mối:

— Cải giá là số mệnh, tôi dám trái số mệnh sao! Nhưng tôi tự làm chủ việc cưới, phải được xem mặt người tôi lấy trước đã.

Bà mối dẫn một chàng trai trẻ đẹp, ăn mặc sang trọng tới cho xem, nói:

— Đây là công tử nhà nọ, đang đợi bổ chức viên ngoại lang.

Trương thị mừng lắm, thu xếp quần áo đồ trang sức, chưa hết bốn mươi chín ngày đã đi lấy chàng trai trẻ.

Vừa làm lễ hợp cẩn, bỗng trong buồng có một mụ đàn bà xấu xí cầm gậy to xông ra chửi:

— Tao là vợ cả đây! Mày là con ở ở đâu, dám vào nhà tao làm thiếp? Tao nhất định không dung!

Rồi xông tới đánh túi bụi. Trương thị hối hận vì bị bà mối lừa, lại thầm nghĩ: đây chính là cảnh mình đối xử với nàng hầu ngày trước, sao một sớm mình lại phải chịu cảnh thảm thế này, báo ứng khéo đến thế, hẳn là ý trời. Bà nuốt nước mắt, không dám kêu tiếng nào. Khách khứa xúm lại khuyên mụ xấu xí đi:

— Hãy để chú rể thành thân hôm nay đã, có gì mai hẵng nói.

Thế là đám thanh niên cầm đèn hoa dẫn Trương thị vào phòng ngủ.

Vừa vén rèm, Trương thị thấy chàng Hiên Viên ngồi chễm chệ trên giường. Bà kinh hãi, tưởng hồn chồng cũ hiện về, ngất lăn ra đất, khóc lóc kể lể:

— Không phải em phụ chàng, thật là bất đắc dĩ!

Chàng Hiên Viên cười, xua tay:

— Đừng sợ, đừng sợ. Hai lần lấy chồng vẫn là một lần lấy chồng thôi.

Chàng đỡ bà dậy, kể cho nghe đầu đuôi từ đầu đến cuối, toàn là mưu của thầy Mã. Trương thị lúc đầu còn không tin, sau mới hiểu ra hết, vừa giận vừa thẹn. Từ đó bà sửa đức đổi nết, rốt cuộc cùng bà vợ người làng nọ của học sĩ Mã đều trở thành vợ hiền.

— Hết —