Tượng Chúa trôi trên biển

Kính tặng I-van Xtran-ních.

Năm ấy, nhiều người làng Xanh Va-lê-ri đi đánh cá đã chết đuối ngoài biển. Người ta thấy xác họ bị sóng cuốn dạt lên bãi cùng những mảnh thuyền vỡ, và suốt chín ngày liền, trên con đường dốc lên nhà thờ, người ta thấy những chiếc áo quan khiêng trên tay, theo sau là những người goá phụ khóc than dưới tấm áo choàng đen rộng, như những người đàn bà trong Kinh Thánh.

Ông chủ thuyền Giăng Lơ-nô-en và con trai là Đê-di-rê cũng được đặt như thế giữa gian giữa nhà thờ, dưới mái vòm nơi ngày trước hai cha con đã treo một chiếc thuyền nhỏ đủ cả buồm dây, dâng lên Đức Mẹ. Đó là những con người ngay thẳng, kính sợ Chúa. Và ông Ghi-dôm Truy-phem, cha xứ làng Xanh Va-lê-ri, sau khi làm phép giải tội cho người chết, nói bằng một giọng đẫm nước mắt:

— Chưa bao giờ có những người tốt hơn, những tín hữu đạo đức hơn Giăng Lơ-nô-en và con trai ông là Đê-di-rê được đưa vào nơi đất thánh để chờ ngày Chúa phán xét.

Và trong khi những chiếc thuyền cùng những người chủ thuyền bỏ mạng ven bờ, thì những con tàu lớn chìm ngoài khơi, chẳng ngày nào Đại Dương không đưa vào bờ một mảnh tàu đắm. Thế rồi một buổi sáng, mấy đứa trẻ đang chèo thuyền thấy một hình người nằm trên mặt biển. Đó là tượng Chúa Giê-su to bằng người thật, tạc bằng gỗ cứng, sơn màu như thật, trông như một tác phẩm từ xa xưa. Chúa nổi trên mặt nước, hai tay dang rộng. Lũ trẻ kéo tượng lên thuyền, mang về Xanh Va-lê-ri. Trán Người đội vòng gai. Chân tay Người có những lỗ đinh. Nhưng đinh không còn, cây thánh giá cũng không. Hai cánh tay vẫn dang rộng như để hiến mình và ban phúc, Người hiện ra hệt như ông Giô-xép thành A-ri-ma-thê và các bà thánh đã thấy Người lúc sắp tẩm liệm.

Lũ trẻ trao pho tượng cho cha xứ Truy-phem. Ông bảo chúng:

— Tượng Đấng Cứu Thế này làm từ thời xa xưa, người tạc ra nó hẳn đã mất từ lâu. Dù ngày nay các nhà buôn ở A-miêng và Pa-ri bán những pho tượng tuyệt đẹp giá một trăm quan hay hơn nữa, ta cũng phải công nhận rằng thợ ngày xưa cũng có tài lắm. Nhưng ta mừng nhất khi nghĩ rằng Chúa Giê-su đến Xanh Va-lê-ri như thế, hai tay dang rộng, ấy là để ban phúc cho giáo xứ đã chịu thử thách tàn khốc đến vậy, và để báo rằng Người thương những người nghèo khó liều mạng đi đánh cá. Người là vị Chúa đã đi trên mặt nước và ban phúc cho những tấm lưới của ông Xi-môn Phê-rô.

Rồi cha xứ Truy-phem cho đặt tượng Chúa trong nhà thờ, trên tấm khăn phủ bàn thờ chính, và đi đặt bác thợ mộc Lơ-me làm một cây thánh giá đẹp bằng lõi gỗ sồi.

Khi cây thánh giá làm xong, người ta lấy những chiếc đinh mới tinh đóng tượng Chúa lên, rồi dựng nó trong gian giữa, phía trên hàng ghế của ban quản trị nhà thờ.

Chính lúc ấy người ta mới thấy đôi mắt Người ươn ướt, chan chứa một nỗi xót thương của trời.

Một người trong ban quản trị, có mặt lúc dựng tượng chịu nạn, tưởng như thấy những giọt nước mắt lăn trên khuôn mặt thần thánh. Sáng hôm sau, khi cha xứ cùng chú bé giúp lễ vào nhà thờ để dâng lễ, ông ngạc nhiên vô cùng khi thấy cây thánh giá phía trên hàng ghế trống trơn, còn tượng Chúa thì nằm trên bàn thờ.

Dâng thánh lễ xong, ông cho gọi bác thợ mộc tới, hỏi vì sao bác lại tháo tượng Chúa khỏi cây thánh giá. Nhưng bác thợ mộc thưa rằng bác chẳng hề đụng tới. Và sau khi hỏi ông từ và những người trong ban quản trị, ông Truy-phem biết chắc rằng từ lúc Chúa được dựng phía trên hàng ghế, chẳng ai vào nhà thờ cả.

Bấy giờ ông cảm thấy đây là những điều kỳ diệu, và ông thận trọng suy ngẫm về chúng. Chủ nhật tiếp theo, trong bài giảng, ông kể chuyện ấy với giáo dân, và mời họ góp của dựng một cây thánh giá mới, đẹp hơn cây trước và xứng đáng hơn để mang Đấng đã cứu chuộc thế gian.

Những người dân chài nghèo ở Xanh Va-lê-ri góp tiền nhiều nhất họ có thể, những người goá phụ mang tới chiếc nhẫn cưới. Nhờ thế ông Truy-phem đi ngay xuống Áp-bơ-vin đặt làm một cây thánh giá bằng gỗ đen, bóng loáng, trên đầu có tấm bảng ghi bốn chữ viết tắt bằng vàng như trên thập giá ngày xưa. Hai tháng sau, người ta dựng nó vào chỗ cây thứ nhất và đóng tượng Chúa lên đó, giữa ngọn giáo và miếng bọt biển.

Nhưng Chúa Giê-su lại rời bỏ nó như cây trước, và ngay đêm ấy Người lại về nằm trên bàn thờ.

Sáng ra thấy Người ở đó, cha xứ quỳ sụp xuống, cầu nguyện rất lâu. Tin về phép lạ ấy lan khắp vùng, các bà các cô ở A-miêng đi quyên góp cho tượng Chúa làng Xanh Va-lê-ri. Ông Truy-phem nhận được từ Pa-ri tiền và đồ trang sức, vợ ông bộ trưởng Hải quân còn gửi tặng một trái tim kết kim cương. Với tất cả của cải ấy, một người thợ kim hoàn ở phố Xanh Xuyn-pi-xơ làm trong hai năm một cây thánh giá bằng vàng nạm ngọc, được khánh thành rất trọng thể trong nhà thờ Xanh Va-lê-ri vào ngày chủ nhật thứ hai sau lễ Phục Sinh năm ấy. Nhưng Đấng đã không từ chối cây thập giá đau thương lại trốn khỏi cây thánh giá giàu sang ấy, và lại về nằm trên tấm vải lanh trắng của bàn thờ.

Sợ làm Người phật lòng, lần này người ta để Người nằm yên đó. Người đã nằm ở đó hơn hai năm, thì Pi-e, con trai bác Pi-e Cai-u, tới thưa với cha xứ Truy-phem rằng nó đã tìm thấy trên bãi biển cây thánh giá thật của Chúa.

Pi-e là một đứa khờ khạo. Vì nó không đủ trí khôn để kiếm sống, người ta thương mà cho nó bánh mì. Ai cũng quý nó vì nó chẳng bao giờ làm hại ai. Nhưng nó hay nói những câu chẳng đầu chẳng đuôi, chẳng ai thèm nghe.

Thế nhưng cha xứ Truy-phem, người không ngừng suy ngẫm về điều bí nhiệm của tượng Chúa trôi trên biển, lại để tâm tới lời chàng trai tội nghiệp vừa nói. Ông cùng ông từ và hai người trong ban quản trị đi tới chỗ đứa trẻ bảo đã thấy cây thánh giá, và ở đó ông thấy hai tấm ván còn găm đinh, đã bị biển lăn lộn rất lâu, và quả thật ghép thành một cây thánh giá.

Đó là những mảnh vỡ của một vụ đắm thuyền cũ. Trên một tấm ván vẫn còn nhận ra hai chữ cái sơn đen, hai chữ đầu tên họ của Giăng Lơ-nô-en, và không còn nghi ngờ gì nữa, đó chính là mảnh vỡ chiếc thuyền của Giăng Lơ-nô-en, người năm năm trước đã bỏ mạng ngoài biển cùng con trai là Đê-di-rê.

Thấy thế, ông từ và mấy người trong ban quản trị phá lên cười chàng khờ, kẻ tưởng mấy tấm ván gãy của một con thuyền là thánh giá của Chúa Giê-su. Nhưng cha xứ Truy-phem ngăn những lời chế giễu của họ lại. Từ khi tượng Chúa trôi trên biển đến giữa những người dân chài, ông đã suy ngẫm nhiều, cầu nguyện nhiều, và điều bí nhiệm của lòng thương vô bờ bắt đầu hiện ra với ông. Ông quỳ xuống cát, đọc kinh cầu cho các tín hữu đã qua đời, rồi ra lệnh cho ông từ và mấy người trong ban quản trị vác mảnh tàu đắm ấy lên vai đem về đặt trong nhà thờ. Khi việc ấy xong, ông nâng tượng Chúa khỏi bàn thờ, đặt lên những tấm ván thuyền, và chính tay ông đóng Người vào đó, bằng những chiếc đinh đã bị biển gặm mòn.

Theo lệnh ông, ngay hôm sau cây thánh giá ấy thay chỗ cây thánh giá vàng nạm ngọc, phía trên hàng ghế ban quản trị. Tượng Chúa trôi trên biển chẳng bao giờ rời khỏi nó nữa. Người muốn ở lại trên tấm gỗ ấy, nơi những con người đã chết trong khi kêu tên Người và tên Mẹ Người. Và ở đó, đôi môi uy nghiêm và đau đớn hé mở, Người như muốn nói: "Thánh giá của Ta làm bằng tất cả những khổ đau của loài người, vì Ta thật là Chúa của những người nghèo khó và bất hạnh."

— Hết —