Tuyết nữ

Ở một làng thuộc xứ Mu-xa-si, có hai bác tiều phu là Mô-xa-cu và Mi-nô-ki-chi. Vào thời câu chuyện này xảy ra, Mô-xa-cu đã là một ông lão, còn Mi-nô-ki-chi, người học việc của ông, là một chàng trai mười tám tuổi.

Ngày nào hai người cũng cùng nhau vào một khu rừng cách làng chừng năm dặm. Trên đường tới khu rừng ấy phải qua một con sông rộng, có một chiếc đò ngang. Đã mấy lần người ta bắc cầu ở chỗ bến đò, nhưng lần nào cầu cũng bị lũ cuốn trôi. Mỗi khi nước lên, chẳng cây cầu thường nào chịu nổi dòng nước xiết ở đó.

Một chiều rét căm căm, Mô-xa-cu và Mi-nô-ki-chi đang trên đường về thì gặp một trận bão tuyết lớn. Tới bến đò, họ thấy người lái đò đã bỏ về, để thuyền lại bên kia sông. Trời này thì không thể bơi qua được. Hai bác tiều phu vào trú trong căn lều của người lái đò, cho là mình may lắm mới có chỗ mà trú.

Trong lều không có lò than, cũng chẳng có chỗ nào nhóm lửa. Đó chỉ là một túp lều rộng hai chiếu, có một cánh cửa, không có cửa sổ. Mô-xa-cu và Mi-nô-ki-chi cài chặt cửa, nằm xuống nghỉ, đắp áo tơi rơm lên người. Lúc đầu họ không thấy lạnh lắm, và nghĩ rằng bão sắp tan.

Ông lão gần như ngủ thiếp đi ngay. Nhưng cậu Mi-nô-ki-chi thì nằm thao thức mãi, nghe tiếng gió gào khủng khiếp, nghe tuyết quất không ngớt vào cánh cửa. Dòng sông gầm thét, căn lều chao đảo, kẽo kẹt như con thuyền giữa biển. Trận bão thật dữ dội. Không khí mỗi lúc một buốt hơn, và Mi-nô-ki-chi run lẩy bẩy dưới tấm áo tơi. Nhưng cuối cùng, mặc cái rét, cậu cũng ngủ thiếp đi.

Cậu bị đánh thức vì tuyết rơi lả tả vào mặt. Cánh cửa lều đã bị phá tung. Nhờ ánh tuyết, cậu thấy trong lều có một người đàn bà, một người đàn bà toàn thân trắng toát. Người ấy đang cúi xuống bên Mô-xa-cu, thổi hơi thở vào ông. Hơi thở ấy như một làn khói trắng sáng rực. Gần như ngay lúc đó, người ấy quay sang Mi-nô-ki-chi, cúi xuống bên cậu. Cậu muốn kêu lên, nhưng không sao thốt ra được tiếng nào.

Người đàn bà trắng cúi xuống, thấp dần, thấp dần, cho tới khi mặt gần chạm vào mặt cậu. Cậu thấy người ấy đẹp lắm, dù đôi mắt kia khiến cậu sợ. Người ấy nhìn cậu một lúc, rồi mỉm cười, thì thầm:

"Ta định làm với ngươi như đã làm với lão kia. Nhưng ta không khỏi thấy thương ngươi một chút, vì ngươi trẻ quá. Ngươi là một chàng trai xinh xắn, Mi-nô-ki-chi ạ, nên lúc này ta sẽ không làm hại ngươi. Nhưng nếu có ngày ngươi kể với bất kỳ ai, kể cả mẹ ngươi, về những gì ngươi thấy đêm nay, ta sẽ biết, và ta sẽ giết ngươi. Hãy nhớ lấy lời ta!"

Nói xong, người ấy quay đi, ra khỏi cửa. Bấy giờ cậu mới thấy mình cử động được. Cậu bật dậy, nhìn ra ngoài. Nhưng chẳng thấy người đàn bà đâu cả, chỉ có tuyết cuồn cuộn quất vào trong lều. Mi-nô-ki-chi đóng cửa lại, chèn thêm mấy khúc củi cho chắc.

Cậu tự hỏi có phải gió đã thổi tung cửa không. Cậu nghĩ có khi mình chỉ nằm mơ, có khi mình đã nhìn nhầm ánh tuyết loé lên nơi khung cửa thành bóng một người đàn bà trắng. Nhưng cậu không dám chắc. Cậu gọi Mô-xa-cu, và hoảng sợ khi thấy ông lão không đáp. Cậu đưa tay trong bóng tối, sờ lên mặt Mô-xa-cu, thấy lạnh như băng! Mô-xa-cu đã chết cứng.

Đến rạng sáng thì bão tan. Mặt trời lên được một lúc, người lái đò trở lại bến, thấy Mi-nô-ki-chi nằm bất tỉnh bên cái xác đông cứng của Mô-xa-cu. Người ta vội lo chạy chữa cho Mi-nô-ki-chi, và cậu sớm hồi tỉnh. Nhưng cái rét của đêm khủng khiếp ấy làm cậu ốm một trận rất lâu. Cái chết của ông lão cũng làm cậu kinh hoàng. Có điều, cậu không nói một lời nào về người đàn bà áo trắng.

Vừa khoẻ lại, cậu trở về với nghề cũ. Sáng nào cũng một mình vào rừng, tối mịt mới gánh củi về, rồi mẹ cậu giúp cậu đem bán.

Một chiều mùa đông năm sau, trên đường về nhà, cậu đi kịp một cô gái tình cờ đi cùng đường. Cô gái người cao, mảnh dẻ, rất xinh. Cô đáp lời chào của Mi-nô-ki-chi bằng một giọng nói êm tai như tiếng chim hót. Cậu đi bên cạnh cô, và hai người bắt đầu trò chuyện.

Cô gái nói tên mình là O-Yu-ki, nghĩa là Tuyết. Cô mới mồ côi cả cha lẫn mẹ, đang trên đường lên Ê-đô, nơi cô có mấy người họ hàng nghèo, may ra họ giúp cô tìm được chỗ ở làm thuê. Chẳng mấy chốc, Mi-nô-ki-chi đã say mê cô gái lạ. Càng nhìn, cậu càng thấy cô đẹp.

Cậu hỏi cô đã hứa hôn với ai chưa. Cô cười, bảo là chưa. Đến lượt cô hỏi Mi-nô-ki-chi đã có vợ hay đã hứa hôn chưa. Cậu kể rằng cậu chỉ có bà mẹ goá phải phụng dưỡng, còn chuyện cưới con dâu cho mẹ thì chưa tính tới, vì cậu còn trẻ lắm.

Tâm sự xong, hai người lặng lẽ đi bên nhau một hồi lâu. Nhưng như tục ngữ vẫn nói, khi lòng đã muốn thì đôi mắt cũng nói được nhiều như cái miệng. Tới làng thì hai người đã rất ưng nhau. Mi-nô-ki-chi mời O-Yu-ki ghé vào nhà mình nghỉ chân một lát. Cô e thẹn ngần ngừ một chút, rồi theo cậu về. Mẹ cậu niềm nở đón cô, nấu cho cô một bữa cơm nóng.

O-Yu-ki cư xử dễ mến quá, mẹ Mi-nô-ki-chi đem lòng quý ngay, nài cô hãy khoan lên Ê-đô đã. Và chuyện tới đâu thì tới đó: O-Yu-ki chẳng bao giờ lên Ê-đô nữa. Cô ở lại, làm dâu trong nhà.

O-Yu-ki quả là một nàng dâu rất tốt. Năm năm sau, khi mẹ Mi-nô-ki-chi lâm chung, những lời cuối cùng của bà là những lời thương yêu và khen ngợi vợ con trai mình. O-Yu-ki sinh cho Mi-nô-ki-chi mười đứa con, cả trai lẫn gái, đứa nào cũng xinh đẹp, da trắng như ngà.

Dân quê ai cũng cho O-Yu-ki là người kỳ lạ, như thể bẩm sinh đã khác hẳn họ. Đàn bà nhà nông phần nhiều già trước tuổi. Vậy mà O-Yu-ki, dù đã là mẹ của mười đứa con, trông vẫn trẻ trung, tươi tắn y như ngày đầu cô mới về làng.

Một đêm, lũ trẻ đã ngủ cả, O-Yu-ki ngồi khâu dưới ngọn đèn giấy. Mi-nô-ki-chi ngắm vợ, rồi nói:

"Nhìn mình ngồi khâu thế kia, ánh đèn hắt lên mặt, tôi lại nhớ tới một chuyện lạ xảy ra hồi tôi mười tám tuổi. Hồi đó tôi đã gặp một người đẹp và trắng như mình bây giờ. Mà thật đấy, người ấy giống mình lắm."

Không ngẩng mắt khỏi đường kim, O-Yu-ki đáp:

"Mình kể em nghe về người ấy đi. Mình gặp người ấy ở đâu?"

Mi-nô-ki-chi bèn kể cho vợ nghe về cái đêm khủng khiếp trong lều người lái đò, về Người Đàn Bà Trắng đã cúi xuống bên mình, mỉm cười và thì thầm, về cái chết lặng lẽ của ông lão Mô-xa-cu. Rồi anh nói:

"Dù trong mơ hay lúc tỉnh, đó là lần duy nhất tôi thấy một người đẹp như mình. Dĩ nhiên người ấy không phải người trần. Tôi sợ người ấy lắm, sợ lắm, nhưng người ấy trắng quá! Thật tình, đến giờ tôi vẫn không biết chắc là mình đã nằm mơ, hay đã gặp Tuyết Nữ."

O-Yu-ki ném phăng đồ khâu, đứng bật dậy, cúi xuống ngay trên chỗ Mi-nô-ki-chi đang ngồi, rít lên vào mặt anh:

"Chính là ta! Ta! Ta đây! Chính là Yu-ki đây! Và ta đã bảo ngươi rằng ta sẽ giết ngươi nếu có ngày ngươi hé ra một lời về chuyện ấy! Nếu không vì lũ con đang ngủ kia, ta đã giết ngươi ngay lúc này! Giờ thì ngươi liệu mà chăm nom chúng thật tốt, thật tốt vào. Vì nếu có ngày chúng phải than phiền gì về ngươi, ta sẽ trị ngươi đúng như ngươi đáng phải chịu!"

Đang thét, giọng nàng mỏng dần đi, như tiếng gió rít. Rồi nàng tan thành một làn sương trắng sáng rực, cuộn lên tới tận xà nhà, rồi run rẩy thoát ra ngoài qua lỗ thông khói. Từ đó không ai còn thấy nàng nữa.

— Hết —