Phần một

Chương 1: Phần một

Đó là đêm mùng ba tháng mười một năm Minh Trị thứ mười chín. A-ki-cô, cô tiểu thư mười bảy tuổi của một nhà quyền quý nọ, cùng người cha đầu hói bước lên những bậc thềm của Lộc Minh Quán, nơi đêm nay sẽ mở vũ hội. Dưới ánh đèn khí sáng rực, hai bên dãy bậc thềm rộng là những bông cúc to tròn, đẹp gần như hoa giả, xếp thành ba lớp rào. Lớp trong cùng màu hồng nhạt, lớp giữa vàng thẫm, lớp ngoài cùng trắng muốt, cánh hoa xổ tung như tua rua. Và ở nơi những bờ rào cúc dừng lại, từ phòng khiêu vũ trên đầu cầu thang, tiếng dàn nhạc rộn ràng đã không ngớt tràn ra, như một hơi thở hạnh phúc không sao kìm được.

A-ki-cô đã học tiếng Pháp và học khiêu vũ từ lâu. Nhưng dự một vũ hội thật sự thì đêm nay mới là lần đầu tiên trong đời. Vì thế ngồi trong xe ngựa, cha cô thỉnh thoảng hỏi chuyện, cô chỉ đáp lơ đãng cho qua. Trong lòng cô đã bén rễ một nỗi bồn chồn không yên, có thể gọi là một nỗi lo âu vui sướng. Cho tới lúc xe dừng trước cửa Lộc Minh Quán, chẳng biết bao nhiêu lần cô đã ngước đôi mắt sốt ruột, nhìn những ngọn đèn thưa thớt của phố phường Tô-ki-ô trôi qua ngoài cửa sổ.

Nhưng vào tới Lộc Minh Quán, chẳng mấy chốc cô đã gặp một chuyện khiến cô quên hẳn nỗi lo ấy. Vừa lên tới lưng chừng cầu thang, hai cha con đuổi kịp một vị đại quan người Thanh đang đi trước. Vị đại quan né tấm thân béo phục phịch sang bên nhường lối, rồi đưa cặp mắt sững sờ nhìn A-ki-cô. Bộ áo dạ hội màu hồng tươi non, dải ruy băng xanh nhạt quàng nơi cổ thật nhã, và một bông hồng duy nhất cài trên mái tóc đen dày toả hương. Quả thật, A-ki-cô đêm ấy mang trọn vẻ đẹp của người thiếu nữ Nhật Bản thời mở mang, đủ làm sửng sốt vị đại quan để bím tóc dài kia. Rồi lại một chàng trai Nhật mặc áo đuôi tôm đang vội vã bước xuống, lúc đi lướt qua hai cha con cũng bất giác ngoảnh lại, ném theo bóng dáng A-ki-cô một cái nhìn sững sờ y như thế. Chẳng hiểu sao, chàng chợt đưa tay sửa chiếc nơ trắng trên cổ, rồi lại tất tả len giữa những bờ cúc đi xuống phía tiền sảnh.

Lên hết cầu thang, nơi cửa phòng khiêu vũ tầng hai, vị bá tước chủ nhà để râu má đã hoa râm, ngực đeo mấy tấm huân chương, đang đứng cùng bà bá tước lớn tuổi hơn ông, ăn vận cầu kỳ theo kiểu thời vua Lu-i mười lăm, đường bệ tiếp khách. A-ki-cô không để lọt một điều: ngay cả vị bá tước ấy, khi trông thấy cô, trên gương mặt có vẻ cáo già kia cũng thoáng qua trong khoảnh khắc một nét kinh ngạc ngây thơ. Người cha hiền lành của cô mỉm cười hớn hở, giới thiệu vắn tắt con gái với bá tước và phu nhân. Cô hết thẹn thùng lại hãnh diện. Thế nhưng giữa lúc ấy cô vẫn còn đủ tỉnh táo để nhận ra trên gương mặt kiêu kỳ của bà bá tước có một nét gì kém thanh nhã.

Trong phòng khiêu vũ, chỗ nào cũng có hoa cúc nở rộ. Và chỗ nào cũng thấy đăng ten, hoa cài, quạt ngà của các bà các cô đang chờ bạn nhảy, lay động như những làn sóng không tiếng giữa mùi nước hoa thơm mát. A-ki-cô chia tay cha ngay, nhập vào một nhóm trong đám phụ nữ lộng lẫy ấy. Đó là những thiếu nữ trạc tuổi cô, ai nấy cũng mặc áo dạ hội xanh nhạt hoặc hồng tươi như nhau. Họ đón cô, ríu rít như bầy chim nhỏ, người một câu khen cô đêm nay đẹp quá.

Nhưng cô vừa nhập bọn, thì một sĩ quan hải quân người Pháp lạ mặt chẳng biết từ đâu lặng lẽ bước tới. Ông buông thõng hai tay, cúi chào cô thật lễ độ theo kiểu Nhật. A-ki-cô thấy máu thoáng dồn lên má. Cái cúi chào ấy nghĩa là gì, chẳng cần hỏi cũng rõ. Cho nên cô quay sang cô tiểu thư áo xanh nhạt đứng bên, định nhờ cầm giùm chiếc quạt. Cùng lúc ấy, thật bất ngờ, viên sĩ quan Pháp thoáng mỉm cười, rồi nói rành rọt với cô bằng một thứ tiếng Nhật mang giọng lơ lớ là lạ:

— Cô có vui lòng nhảy cùng tôi một bản chăng?

Ít phút sau, A-ki-cô đã cùng viên sĩ quan hải quân Pháp lướt theo điệu van "Dòng Đa-nuýp xanh". Người bạn nhảy của cô có đôi má rám nắng, mắt mũi sắc nét, bộ ria mép rậm. Cô thấp quá, khó lòng đặt bàn tay đeo găng dài lên vai trái bộ quân phục của ông. Nhưng viên sĩ quan quen chốn này khéo léo dìu cô, nhẹ nhàng lượn giữa đám đông. Thỉnh thoảng ông còn thì thầm bên tai cô vài lời khen ngợi bằng tiếng Pháp thật dễ nghe.

Cô đáp lại những lời dịu dàng ấy bằng nụ cười e thẹn, chốc chốc lại đưa mắt nhìn quanh phòng. Dưới những tấm màn lụa tím in huy hiệu hoàng gia, dưới lá cờ nhà Thanh có con rồng xanh giương vuốt uốn mình, những bông cúc trong từng chiếc bình hoa thấp thoáng giữa sóng người, khi ánh bạc nhẹ nhõm, khi ánh vàng trầm buồn. Mà làn sóng người ấy, bị gió nhạc của dàn nhạc Đức thổi tung, cứ sủi lên như rượu sâm banh, không ngừng xao động một giây nào đến chóng mặt. A-ki-cô bắt gặp ánh mắt một cô bạn cũng đang nhảy, hai người vội vàng gật đầu với nhau thật vui giữa lúc bận rộn. Nhưng chỉ một thoáng sau, đã có một cặp nhảy khác chẳng biết từ đâu xuất hiện ở chỗ ấy, như một con thiêu thân lớn đang cuồng múa.

Vậy mà giữa lúc ấy, A-ki-cô vẫn biết đôi mắt của viên sĩ quan Pháp đang dõi theo từng cử chỉ của mình. Điều đó cho thấy người ngoại quốc chưa quen đất Nhật này thích thú biết bao trước dáng nhảy hoạt bát của cô. Một cô tiểu thư xinh đẹp thế này mà cũng sống như con búp bê trong ngôi nhà giấy và tre ư? Cũng dùng đôi đũa kim loại mảnh mai gắp từng hạt cơm trong chiếc bát nhỏ bằng bàn tay vẽ hoa xanh ư? Những câu hỏi ấy dường như cứ đi về trong mắt ông, cùng với một nụ cười thân thiết. A-ki-cô vừa thấy buồn cười, lại vừa thấy hãnh diện. Vì thế mỗi lần ánh mắt tò mò của người bạn nhảy rơi xuống chân cô, đôi giày nhảy màu hồng xinh xắn của cô lại càng lướt nhẹ hơn trên mặt sàn trơn bóng.

Một lúc sau, viên sĩ quan dường như nhận ra cô tiểu thư bé bỏng như con mèo con này đã mệt, bèn ân cần cúi nhìn vào mặt cô:

— Ta nhảy tiếp nữa chứ?

— Thôi ạ, cảm ơn ông.

Lần này A-ki-cô vừa thở hổn hển vừa đáp rành rọt bằng tiếng Pháp.

Viên sĩ quan vẫn giữ nhịp van, len giữa những làn sóng đăng ten và hoa đang chuyển động bốn phía, thong thả đưa cô tới bên bình cúc sát tường. Sau vòng xoay cuối cùng, ông khéo léo đặt cô ngồi xuống chiếc ghế ở đó, rồi ưỡn ngực trong bộ quân phục, lại cúi chào cô kính cẩn theo kiểu Nhật như lúc trước.

Sau đó nhảy thêm mấy bản pôn-ca, ma-du-ka nữa, A-ki-cô khoác tay viên sĩ quan hải quân Pháp, đi giữa ba lớp rào cúc trắng, vàng và hồng nhạt, xuống gian phòng rộng ở tầng dưới.

Ở đây, giữa những tà áo đuôi tôm và những bờ vai trần trắng ngần qua lại không ngớt, mấy dãy bàn ăn bày đầy bát đĩa bằng bạc, bằng pha lê. Bàn thì chất ngất thịt và nấm cục, bàn thì dựng những ngọn tháp bánh mì kẹp và kem lạnh, bàn lại xếp thành hình tam giác những quả lựu, quả sung. Nhất là trên một bức tường còn sót lại chưa bị hoa cúc phủ kín, có một tấm giàn mắt cáo thếp vàng thật đẹp, chằng chịt những dây nho giả xanh mướt khéo léo. Giữa những chiếc lá nho, từng chùm nho tím trĩu xuống san sát như những tổ ong. Trước tấm giàn vàng ấy, A-ki-cô gặp người cha đầu hói của mình, đang ngậm điếu xì gà, đứng cạnh một quý ông trạc tuổi. Thấy con gái, ông khẽ gật đầu ra chiều mãn nguyện, rồi quay lại phía người bạn, tiếp tục rít xì gà.

Viên sĩ quan cùng A-ki-cô đến bên một bàn ăn, cùng cầm thìa ăn kem. Cô nhận ra trong lúc ấy, mắt ông thỉnh thoảng lại dừng nơi bàn tay cô, mái tóc cô, chiếc cổ quàng dải ruy băng xanh nhạt của cô. Lẽ dĩ nhiên, đối với cô đó chẳng phải chuyện gì khó chịu. Nhưng có một khoảnh khắc, một mối ngờ vực rất đàn bà chợt loé lên trong cô. Lúc ấy vừa có một thiếu phụ trẻ dường như người Đức, ngực áo nhung đen cài một bông trà đỏ, đi ngang qua chỗ hai người. Để bóng gió mối ngờ vực ấy, cô bèn nghĩ ra một câu trầm trồ:

— Phụ nữ phương Tây đẹp quá ông nhỉ.

Nghe câu ấy, viên sĩ quan lắc đầu, nghiêm trang hơn cô tưởng:

— Phụ nữ Nhật cũng đẹp. Nhất là những người như cô đây...

— Làm gì có chuyện ấy ạ.

— Không, tôi chẳng nói nịnh đâu. Cô cứ thế này mà tới ngay một vũ hội ở Pa-ri cũng được. Rồi ai nấy sẽ phải sững sờ. Vì cô giống hệt nàng công chúa trong tranh của Oát-tô.

A-ki-cô không biết Oát-tô là ai. Thành thử bóng hình đẹp đẽ của một thời xưa cũ mà lời ông vừa gợi lên, bóng hình ngọn suối phun trong khu rừng mờ tối và những đoá hồng đang tàn, chỉ một thoáng sau đã phải tan biến không để lại dấu vết nào. Nhưng vốn nhạy cảm hơn người, vừa khua chiếc thìa kem, cô vẫn không quên bám lấy một đề tài duy nhất còn lại:

— Em cũng ước được tới một vũ hội ở Pa-ri.

— Không đâu, vũ hội ở Pa-ri cũng y hệt thế này thôi.

Viên sĩ quan vừa nói vừa đưa mắt nhìn quanh làn sóng người và những khóm cúc vây quanh bàn hai người. Bỗng một gợn cười mỉa mai thoáng lay động nơi đáy mắt ông. Ông dừng chiếc thìa kem, rồi nói thêm, nửa như tự nói với mình:

— Đâu chỉ Pa-ri. Vũ hội ở đâu cũng vậy cả.

Một tiếng đồng hồ sau, A-ki-cô và viên sĩ quan Pháp vẫn khoác tay nhau, đứng cùng đông đảo người Nhật lẫn người ngoại quốc trên ban công đầy sao bên ngoài phòng khiêu vũ.

Bên kia hàng lan can, những cây lá kim phủ kín khu vườn rộng lặng lẽ đan cành vào nhau, trên ngọn lấm tấm ánh những chiếc đèn lồng đỏ hình quả tầm bóp. Trong làn không khí lạnh, mùi rêu và mùi lá rụng từ khu vườn bên dưới bốc lên, dường như phảng phất hơi thở hiu hắt của mùa thu. Nhưng ngay trong phòng khiêu vũ phía sau lưng, những làn sóng đăng ten và hoa vẫn không ngừng xao động dưới tấm màn lụa tím in hoa cúc mười sáu cánh. Và cơn lốc của dàn nhạc giọng cao vẫn không chút nương tay quất mãi lên biển người ấy.

Dĩ nhiên trên ban công này, tiếng nói cười rộn rã cũng không ngớt làm lay động khí đêm. Huống chi mỗi lần pháo hoa đẹp đẽ vụt lên trên nền trời tối của rặng cây lá kim, từ miệng mọi người lại bật ra những tiếng gần như reo hò. A-ki-cô đứng lẫn trong đám ấy, nãy giờ vẫn chuyện trò thoải mái với mấy cô tiểu thư quen thân. Nhưng rồi cô chợt nhận ra viên sĩ quan Pháp, vẫn để cô khoác tay, đang lặng lẽ nhìn lên bầu trời đêm đầy sao phía trên khu vườn. Cô thấy dường như ông đang nhớ nhà. Thế là A-ki-cô khẽ ngước lên nhìn mặt ông, nửa nũng nịu hỏi:

— Chắc ông đang nhớ quê nhà phải không?

Viên sĩ quan quay lại phía cô, đôi mắt vẫn ánh cười như trước. Rồi thay vì đáp "không", ông lắc đầu như một đứa trẻ.

— Nhưng em thấy hình như ông đang nghĩ ngợi gì đó.

— Cô thử đoán xem là gì nào.

Đúng lúc ấy, giữa đám người tụ trên ban công lại dấy lên một đợt xôn xao như gió thổi. A-ki-cô và viên sĩ quan như đã hẹn trước, cùng ngừng lời, đưa mắt nhìn lên bầu trời đêm trùm trên rặng cây lá kim. Ở đó, những đoá pháo hoa đỏ và xanh vừa toả tia ra bốn phía như chân nhện, xé màn đêm, đang sắp sửa tắt. Chẳng hiểu sao, A-ki-cô thấy đoá pháo hoa ấy đẹp quá, đẹp đến mức gần như khiến người ta buồn.

— Tôi đang nghĩ về pháo hoa. Về những đoá pháo hoa giống như đời người chúng ta.

Một lúc sau, viên sĩ quan Pháp dịu dàng nhìn xuống mặt A-ki-cô, nói bằng giọng như người đang dạy bảo.

— Hết chương 1 —