Vua Thuỷ Tề và nàng Va-xi-li-xa Thông Thái

Ngày xưa có một ông vua và một bà hoàng hậu. Vua rất thích đi săn bắn thú rừng.

Một lần, vua đi săn thì thấy một con đại bàng non đang đậu trên cây sồi. Vua vừa định bắn thì đại bàng van xin:

"Xin bệ hạ đừng bắn tôi! Bệ hạ hãy mang tôi về nuôi thì hơn, rồi sẽ có lúc tôi giúp được bệ hạ."

Vua nghĩ đi nghĩ lại rồi bảo: "Ta cần ngươi để làm gì!" Rồi lại định bắn.

Đại bàng lại nói lần thứ hai: "Xin bệ hạ đừng bắn tôi! Bệ hạ hãy mang tôi về nuôi thì hơn, rồi sẽ có lúc tôi giúp được bệ hạ."

Vua nghĩ mãi, nghĩ mãi, mà vẫn không nghĩ ra con đại bàng thì giúp được mình việc gì, bèn định bắn hẳn.

Đại bàng nói lần thứ ba: "Xin bệ hạ đừng bắn tôi! Bệ hạ hãy mang tôi về, nuôi tôi ba năm. Rồi sẽ có lúc tôi giúp được bệ hạ!"

Vua động lòng thương, mang đại bàng về nuôi. Vua nuôi nó một năm, rồi hai năm. Đại bàng ăn khoẻ đến nỗi chén sạch cả đàn gia súc. Nhà vua chẳng còn lấy một con cừu, một con bò. Đại bàng bảo: "Bệ hạ thả tôi ra thử xem!" Vua thả nó ra. Đại bàng thử đôi cánh của mình, không được, vẫn chưa bay nổi! Nó bèn xin: "Tâu bệ hạ, bệ hạ đã nuôi tôi hai năm. Dù thế nào đi nữa, xin bệ hạ nuôi tôi thêm một năm. Có phải đi vay cũng xin bệ hạ nuôi, bệ hạ sẽ không bị thiệt đâu!"

Vua làm đúng như thế. Vua đi vay gia súc khắp nơi, nuôi đại bàng thêm một năm tròn, rồi thả nó ra cho tự do. Đại bàng bay vút lên cao, cao mãi, bay lượn một hồi rồi hạ xuống đất mà nói: "Tâu bệ hạ, giờ bệ hạ ngồi lên lưng tôi, ta cùng bay đi." Vua ngồi lên lưng chim.

Thế là cả hai cùng bay đi. Chẳng nhiều chẳng ít thời gian trôi qua, họ bay đến bờ biển xanh. Ở đấy, đại bàng hất nhà vua xuống, vua rơi xuống biển, nước ngập đến đầu gối. Nhưng đại bàng không để vua chết đuối, đỡ vua lên cánh mà hỏi: "Thế nào, tâu bệ hạ, chắc bệ hạ sợ lắm nhỉ?"

"Sợ chứ," vua nói, "ta tưởng chết đuối đến nơi rồi!"

Rồi lại bay mãi, bay mãi, đến một biển khác. Đại bàng hất nhà vua xuống đúng giữa biển, nước ngập đến tận thắt lưng. Đại bàng đỡ vua lên cánh mà hỏi: "Thế nào, tâu bệ hạ, chắc bệ hạ sợ lắm nhỉ?"

"Sợ chứ," vua nói, "nhưng ta cứ nghĩ: biết đâu nhờ trời, ngươi sẽ kéo ta lên."

Lại bay mãi, bay mãi, đến biển thứ ba. Đại bàng hất nhà vua xuống chỗ nước sâu, ngập đến tận cổ. Lần thứ ba, đại bàng đỡ vua lên cánh mà hỏi: "Thế nào, tâu bệ hạ, chắc bệ hạ sợ lắm nhỉ?"

"Sợ chứ," vua nói, "nhưng ta cứ nghĩ: biết đâu ngươi sẽ kéo ta lên."

"Thế đấy, tâu bệ hạ, giờ bệ hạ đã nếm mùi sợ chết là thế nào rồi! Ấy là để trả bệ hạ chuyện xưa, chuyện cũ. Bệ hạ còn nhớ không, lúc tôi đậu trên cây sồi, bệ hạ định bắn tôi. Ba lần bệ hạ giương súng, còn tôi thì cứ van xin, trong bụng cứ nghĩ: biết đâu người không giết mình, biết đâu người rủ lòng thương mà mang mình về!"

Sau đó, vua và đại bàng bay đến tận chín mươi chín xứ xa xôi, bay lâu lắm, lâu lắm. Đại bàng bảo:

"Bệ hạ nhìn xem, trên ta là gì, dưới ta là gì?"

Vua nhìn rồi đáp: "Trên ta là trời, dưới ta là đất."

"Bệ hạ nhìn tiếp xem, bên phải là gì, bên trái là gì?"

"Bên phải là cánh đồng trống, bên trái có một ngôi nhà."

"Ta bay đến đấy," đại bàng nói, "ở đấy có cô em út của tôi."

Họ đáp thẳng xuống sân. Cô em ra đón anh mình, mời anh ngồi vào bàn gỗ sồi, còn nhà vua thì cô ta chẳng thèm nhìn tới. Cô ta để vua đứng ngoài sân, rồi thả lũ chó săn ra đuổi cắn vua. Đại bàng giận lắm, nhảy khỏi bàn, cõng nhà vua bay đi tiếp.

Bay mãi, bay mãi, đại bàng bảo nhà vua: "Bệ hạ nhìn xem, đằng sau ta là gì?"

Vua quay lại nhìn: "Đằng sau ta có một ngôi nhà đỏ rực."

Đại bàng đáp: "Đấy là nhà cô em út của tôi đang cháy, vì cô ta không tiếp đón bệ hạ, lại còn thả chó săn ra đuổi bệ hạ."

Bay mãi, bay mãi, đại bàng lại hỏi: "Bệ hạ nhìn xem, trên ta là gì, dưới ta là gì?"

"Trên ta là trời, dưới ta là đất."

"Bệ hạ nhìn xem, bên phải là gì, bên trái là gì?"

"Bên phải là cánh đồng trống, bên trái có một ngôi nhà."

"Ở đấy có cô em giữa của tôi. Ta bay đến nhà cô ấy chơi."

Họ đáp xuống một cái sân rộng. Cô em giữa ra đón anh, mời anh ngồi vào bàn gỗ sồi, còn nhà vua thì phải ở lại ngoài sân. Cô ta thả lũ chó săn ra đuổi cắn vua. Đại bàng giận lắm, nhảy khỏi bàn, cõng nhà vua bay đi xa hơn nữa.

Bay mãi, bay mãi, đại bàng nói: "Tâu bệ hạ! Bệ hạ nhìn xem, đằng sau ta là gì?"

Vua quay lại: "Đằng sau ta có một ngôi nhà đỏ rực."

"Đấy là nhà cô em giữa của tôi đang cháy!" đại bàng nói. "Giờ ta bay đến chỗ mẹ tôi và chị cả tôi."

Họ bay đến đấy. Mẹ và chị cả của đại bàng mừng rỡ biết bao, tiếp đón nhà vua trọng thể, niềm nở.

"Tâu bệ hạ," đại bàng nói, "bệ hạ hãy nghỉ ngơi ở đây với chúng tôi. Rồi tôi sẽ cho bệ hạ một con tàu, trả bệ hạ tất cả những gì tôi đã ăn của bệ hạ, và bệ hạ cứ thế mà về nhà, cầu Chúa phù hộ."

Đại bàng cho nhà vua một con tàu và hai chiếc hòm nhỏ, một chiếc màu đỏ, một chiếc màu xanh, rồi dặn: "Bệ hạ nhớ nhé, đừng mở hòm ra trước khi về đến nhà. Chiếc hòm đỏ thì mở ở sân sau, chiếc hòm xanh thì mở ở sân trước."

Nhà vua nhận hai chiếc hòm, từ biệt đại bàng rồi giong tàu trên biển xanh. Tàu đến một hòn đảo nọ thì dừng lại. Vua lên bờ, chợt nhớ đến hai chiếc hòm, ngồi đoán xem trong ấy có gì, sao đại bàng lại dặn đừng mở. Vua nghĩ mãi, nghĩ mãi, rồi không nén nổi, tò mò quá. Vua lấy chiếc hòm đỏ, đặt xuống đất rồi mở ra. Từ trong hòm bước ra bao nhiêu là gia súc, nhìn không xuể, cả hòn đảo suýt không chứa nổi.

Thấy thế, nhà vua buồn rầu, khóc lóc mà than: "Giờ ta biết làm sao đây? Làm sao gom cả đàn gia súc này vào lại một chiếc hòm bé tí như thế?"

Bỗng vua thấy một người từ dưới nước bước lên, đến gần mà hỏi: "Tâu bệ hạ, sao bệ hạ khóc thảm thiết thế?"

"Sao ta không khóc được!" nhà vua đáp. "Làm sao ta gom được cả đàn gia súc lớn thế này vào một chiếc hòm bé tí như thế?"

"Thôi được, tôi sẽ giúp bệ hạ khỏi nỗi khổ này, sẽ gom cả đàn lại cho bệ hạ, nhưng phải có giao ước: bệ hạ phải cho tôi thứ gì ở nhà mà bệ hạ không biết."

Nhà vua ngẫm nghĩ: "Ở nhà thì có cái gì mà ta lại không biết nhỉ? Hình như ta biết hết cả rồi."

Nghĩ một lúc, vua bằng lòng. "Ngươi gom lại đi," vua nói, "ta sẽ cho ngươi thứ gì ở nhà mà ta không biết."

Người kia gom hết đàn gia súc vào lại chiếc hòm cho vua. Nhà vua lên tàu, giong buồm về nước.

Về đến nhà, bấy giờ vua mới biết hoàng hậu vừa sinh cho vua một hoàng tử. Vua ôm hôn, vuốt ve con, nước mắt cứ thế tuôn rơi.

"Tâu bệ hạ," hoàng hậu hỏi, "bệ hạ nói cho thiếp nghe, vì sao bệ hạ lại rơi những giọt nước mắt cay đắng thế?"

"Vì vui mừng đấy thôi," vua nói, vì vua sợ phải nói thật với hoàng hậu rằng phải giao hoàng tử đi.

Sau đó vua ra sân sau, mở chiếc hòm đỏ. Từ trong hòm bò ra nào bò mộng, nào bò cái, nào cừu, nào dê đực, đủ các loại gia súc, nhiều vô kể, chật kín cả các chuồng trại. Vua ra sân trước, mở chiếc hòm xanh. Trước mặt vua hiện ra một khu vườn rộng lớn, tuyệt đẹp, chẳng thiếu một loại cây nào! Nhà vua mừng quá, quên khuấy cả chuyện phải giao con trai đi.

Nhiều năm trôi qua. Một lần, nhà vua muốn đi dạo, ra đến bờ sông. Đúng lúc ấy, người đàn ông năm nào từ dưới nước hiện lên mà nói: "Tâu bệ hạ, sao bệ hạ mau quên thế! Bệ hạ nhớ lại xem, bệ hạ còn nợ tôi đấy!"

Nhà vua trở về, lòng nặng trĩu buồn rầu, kể cho hoàng hậu và hoàng tử nghe hết sự thật. Cả nhà cùng buồn, cùng khóc, rồi quyết định rằng chẳng còn cách nào khác, phải giao hoàng tử đi. Họ đưa hoàng tử ra bờ biển, để chàng ở lại một mình.

Hoàng tử nhìn quanh, thấy một con đường mòn, bèn men theo mà đi, mặc cho trời đưa đến đâu thì đến. Đi mãi, đi mãi, chàng lạc vào một khu rừng rậm. Trong rừng có một túp nhà nhỏ, trong nhà có mụ Ba-ba Da-ga.

"Ta vào xem sao," hoàng tử nghĩ, rồi bước vào nhà.

"Chào hoàng tử!" Ba-ba Da-ga nói. "Chàng đi tìm việc hay đi trốn việc?"

"Ôi, bà ơi! Bà cho cháu ăn, cho cháu uống đã, rồi hẵng hỏi chuyện."

Mụ cho chàng ăn uống no nê, rồi hoàng tử kể hết không giấu điều gì, nào chàng đi đâu, đi làm gì.

Ba-ba Da-ga bảo chàng: "Cháu ơi, cháu hãy ra bờ biển. Ở đấy sẽ có mười hai con cò thìa bay đến, hoá thành mười hai cô gái xinh đẹp rồi xuống tắm. Cháu hãy rón rén lại gần, lấy trộm tấm áo của cô lớn nhất. Khi đã thoả thuận xong với cô ấy, cháu hãy đến chỗ vua Thuỷ Tề. Dọc đường cháu sẽ gặp Ăn Khoẻ và Uống Khoẻ, lại gặp cả Ông Giá Rét Nứt Đá. Cháu hãy mang cả mấy người ấy theo, họ sẽ giúp cháu nhiều điều tốt."

Hoàng tử từ biệt Ba-ba Da-ga, đến đúng chỗ bờ biển mụ đã chỉ, nấp sau bụi cây. Mười hai con cò thìa bay đến, đập mình xuống mặt đất ẩm, hoá thành mười hai cô gái xinh đẹp rồi xuống tắm. Hoàng tử lấy trộm tấm áo của cô lớn nhất, rồi ngồi im sau bụi cây, chẳng dám cựa mình.

Các cô gái tắm xong, lên bờ. Mười một cô lấy áo của mình, hoá thành chim rồi bay về nhà. Chỉ còn lại cô lớn nhất, nàng Va-xi-li-xa Thông Thái. Nàng van nài, năn nỉ chàng trai: "Chàng trả áo cho em đi. Khi nào chàng đến chỗ cha em, vua Thuỷ Tề, lúc ấy em sẽ giúp chàng."

Hoàng tử trả áo cho nàng. Nàng lập tức hoá thành cò thìa, bay theo các bạn.

Hoàng tử đi tiếp. Dọc đường, chàng gặp ba người tráng sĩ: Ăn Khoẻ, Uống Khoẻ và Ông Giá Rét Nứt Đá. Chàng mang cả ba theo, rồi đến chỗ vua Thuỷ Tề.

Vua Thuỷ Tề trông thấy chàng, bảo:

"Chào anh bạn! Sao lâu thế mới đến chỗ ta? Ta chờ anh mỏi mòn cả rồi. Giờ thì bắt tay vào việc đi. Đây là việc thứ nhất: chỉ trong một đêm, anh phải xây một cây cầu pha lê thật lớn, đến sáng là phải xong! Không xây được thì mất đầu!"

Hoàng tử ra khỏi chỗ vua Thuỷ Tề, nước mắt ròng ròng. Nàng Va-xi-li-xa Thông Thái mở cửa sổ trên lầu của mình mà hỏi:

"Hoàng tử ơi, sao chàng rơi nước mắt thế?"

"Ôi, Va-xi-li-xa Thông Thái! Sao ta không khóc được? Cha nàng bắt ta chỉ trong một đêm phải xây một cây cầu pha lê, mà ta thì đến cái rìu cũng chẳng biết cầm."

"Không sao! Chàng cứ đi ngủ đi. Buổi sáng khôn hơn buổi tối."

Nàng đưa chàng đi ngủ, còn mình thì bước ra thềm, thét một tiếng, huýt một tiếng sáo vang như tiếng chàng trai. Từ khắp bốn phía, thợ mộc, thợ xây chạy đến, người thì san nền, người thì khuân gạch. Chẳng mấy chốc họ đã dựng xong cây cầu pha lê, chạm trổ trên cầu những hoa văn tinh xảo, rồi ai về nhà nấy.

Sáng sớm, Va-xi-li-xa Thông Thái đánh thức hoàng tử: "Dậy đi, hoàng tử! Cầu xong rồi, cha em sắp đến xem đấy."

Hoàng tử dậy, cầm lấy cái chổi, đứng trên cầu, chỗ này quét một chút, chỗ kia lau một chút. Vua Thuỷ Tề khen chàng:

"Cảm ơn anh," lão nói. "Anh đã làm cho ta được một việc, giờ làm thêm việc nữa. Đây là việc thứ hai: đến mai, anh phải trồng một khu vườn xanh, vừa rộng vừa rậm rạp, trong vườn chim hót líu lo, trên cây hoa nở rực rỡ, lê táo chín treo đầy cành."

Hoàng tử ra khỏi chỗ vua Thuỷ Tề, nước mắt ròng ròng. Va-xi-li-xa Thông Thái mở cửa sổ mà hỏi:

"Hoàng tử ơi, sao chàng khóc?"

"Sao ta không khóc được? Cha nàng bắt ta chỉ trong một đêm phải trồng xong cả khu vườn."

"Không sao! Chàng cứ đi ngủ đi. Buổi sáng khôn hơn buổi tối."

Nàng đưa chàng đi ngủ, còn mình thì bước ra thềm, thét một tiếng, huýt một tiếng sáo vang như tiếng chàng trai. Từ khắp bốn phía, những người làm vườn chạy đến, trồng nên một khu vườn xanh. Trong vườn chim hót líu lo, trên cây hoa nở rực rỡ, lê táo chín treo đầy cành.

Sáng sớm, Va-xi-li-xa Thông Thái đánh thức hoàng tử: "Dậy đi, hoàng tử! Vườn xong rồi, cha em đang đến xem đấy."

Hoàng tử lập tức cầm chổi chạy ra vườn, chỗ này quét lối đi, chỗ kia sửa một cành cây. Vua Thuỷ Tề khen chàng:

"Cảm ơn hoàng tử! Anh đã làm việc cho ta thật lòng, thật dạ. Vì thế, anh hãy chọn lấy một cô vợ trong mười hai cô con gái của ta. Các con ta mặt giống hệt mặt, tóc giống hệt tóc, áo giống hệt áo. Nếu ba lần liền anh đoán trúng cùng một cô, thì cô ấy sẽ là vợ anh. Còn đoán không trúng thì ta sẽ sai xử tử anh."

Va-xi-li-xa Thông Thái biết chuyện, chờ lúc thuận tiện bèn bảo hoàng tử:

"Lần đầu em sẽ vẫy khăn, lần thứ hai em sẽ sửa lại áo, lần thứ ba sẽ có một con ruồi bay vòng trên đầu em."

Thế là cả ba lần hoàng tử đều đoán trúng nàng Va-xi-li-xa Thông Thái. Người ta làm lễ cưới cho hai người, rồi mở tiệc linh đình.

Vua Thuỷ Tề sai làm bao nhiêu là món ăn, đến một trăm người cũng ăn không hết! Lão bảo con rể phải ăn cho hết sạch, còn thừa lại chút nào thì liệu hồn.

"Thưa cha!" hoàng tử xin. "Con có một ông già đi theo, xin cha cho ông ấy cùng ăn với chúng con."

"Thì cứ cho ông ta đến!"

Ăn Khoẻ lập tức đến, ăn sạch tất cả, còn chê ít.

Vua Thuỷ Tề lại sai bày ra bốn mươi thùng đủ thứ đồ uống, bảo con rể phải uống cho cạn sạch.

"Thưa cha!" hoàng tử lại xin. "Con còn một ông già nữa, xin cha cho ông ấy uống chúc sức khoẻ cha."

"Thì cứ cho ông ta đến!"

Uống Khoẻ đến, một hơi uống cạn cả bốn mươi thùng, còn xin thêm chút nữa cho giã rượu.

Vua Thuỷ Tề thấy chẳng làm gì được con rể, bèn sai đốt lò nhà tắm bằng gang cho đôi vợ chồng trẻ, đốt nóng hừng hực. Người ta đốt lò nhà tắm bằng gang, đốt hết hai mươi sải củi, nung lò và tường đỏ rực, cách năm dặm cũng không lại gần nổi.

"Thưa cha," hoàng tử nói, "xin cha cho ông già của chúng con vào tắm trước, thử nhà tắm xem sao."

"Thì cứ cho ông ta vào!"

Ông Giá Rét Nứt Đá vào nhà tắm, thổi vào góc này một cái, thổi vào góc kia một cái, thế là băng nhũ đã treo lủng lẳng. Theo sau ông, đôi vợ chồng trẻ cũng vào nhà tắm, tắm rửa thoải mái rồi về nhà.

"Ta trốn khỏi cha em đi," Va-xi-li-xa Thông Thái bảo hoàng tử. "Cha em đang giận chàng lắm, kẻo cha lại làm điều gì ác."

"Ta trốn đi," hoàng tử nói.

Hai người lập tức đóng yên ngựa, phi ra cánh đồng rộng.

Phi mãi, phi mãi, lâu lắm. "Hoàng tử ơi, chàng xuống ngựa, áp tai xuống mặt đất ẩm mà nghe xem," Va-xi-li-xa Thông Thái nói, "có nghe thấy ai đuổi theo ta không?"

Hoàng tử áp tai xuống mặt đất ẩm, chẳng nghe thấy gì! Va-xi-li-xa Thông Thái tự mình xuống ngựa, nằm áp xuống mặt đất ẩm mà nói:

"Ôi, hoàng tử ơi! Em nghe thấy người ta đang đuổi theo ta dữ lắm."

Nàng biến hai con ngựa thành cái giếng, biến mình thành cái gáo, còn hoàng tử thì thành một ông già lụ khụ. Quân đuổi kéo đến:

"Này ông già! Ông có thấy một chàng trai với một cô gái xinh đẹp đi qua đây không?"

"Có thấy, các con ạ! Nhưng lâu lắm rồi. Họ đi qua đây từ hồi tôi còn trẻ cơ."

Quân đuổi quay về chỗ vua Thuỷ Tề.

"Không có," họ tâu, "chẳng có dấu vết, cũng chẳng có tin tức gì, chỉ thấy một ông già ngồi bên giếng, với một cái gáo nổi trên mặt nước."

"Sao chúng mày không bắt lấy?" vua Thuỷ Tề thét lên. Lão lập tức sai giết chết bọn quân đuổi, rồi sai một toán khác đuổi theo hoàng tử và Va-xi-li-xa Thông Thái. Trong lúc ấy, hai người đã đi xa, xa lắm rồi.

Va-xi-li-xa Thông Thái nghe thấy toán quân đuổi mới. Nàng biến hoàng tử thành một ông thầy tu già, còn mình thì hoá thành một ngôi nhà thờ cũ nát, tường đã xiêu vẹo, rêu mọc phủ khắp xung quanh. Quân đuổi kéo đến:

"Này ông lão! Ông có thấy một chàng trai với một cô gái xinh đẹp đi qua đây không?"

"Có thấy, các con ạ! Nhưng lâu lắm, lâu lắm rồi. Họ đi qua đây từ hồi tôi còn trẻ, còn đang xây ngôi nhà thờ này cơ."

Toán quân đuổi thứ hai cũng quay về chỗ vua Thuỷ Tề:

"Tâu bệ hạ, không có, chẳng có dấu vết, cũng chẳng có tin tức gì, chỉ thấy một ông thầy tu già với một ngôi nhà thờ cũ nát."

"Sao chúng mày không bắt lấy?" vua Thuỷ Tề thét lên, còn dữ dội hơn trước. Lão sai giết chết bọn quân đuổi, rồi tự mình phi ngựa đuổi theo hoàng tử và Va-xi-li-xa Thông Thái.

Lần này, Va-xi-li-xa Thông Thái biến hai con ngựa thành một dòng sông mật ong với đôi bờ bằng thạch, biến hoàng tử thành con vịt đực, còn mình thì thành con vịt cái lông xám. Vua Thuỷ Tề lao vào ăn thạch, uống nước mật, ăn mãi, uống mãi, đến nỗi bục cả bụng! Thế là lão tắt thở.

Hoàng tử cùng Va-xi-li-xa Thông Thái lại đi tiếp. Gần về đến nhà cha mẹ hoàng tử, Va-xi-li-xa Thông Thái bảo:

"Hoàng tử ơi, chàng hãy về trước, báo cho cha mẹ biết, còn em sẽ chờ chàng ở đây, bên đường này. Nhưng chàng nhớ lời em dặn: chàng hôn ai cũng được, nhưng đừng hôn em gái chàng. Nếu không, chàng sẽ quên em."

Hoàng tử về đến nhà, chào hỏi mọi người, rồi hôn cả em gái. Vừa hôn xong, ngay giây phút ấy, chàng quên mất vợ mình, như thể chưa từng nghĩ đến nàng bao giờ.

Va-xi-li-xa Thông Thái chờ chàng ba ngày. Đến ngày thứ tư, nàng cải trang làm người ăn mày, đi vào kinh thành, xin ở trọ nhà một bà cụ.

Lúc ấy hoàng tử đang sửa soạn cưới một nàng công chúa giàu có. Nhà vua cho rao khắp vương quốc rằng hết thảy dân chúng phải đến chúc mừng chú rể và cô dâu, mỗi người mang một chiếc bánh nướng bằng bột mì làm quà. Bà cụ cho Va-xi-li-xa Thông Thái ở trọ cũng bắt tay vào rây bột, làm bánh.

"Bà ơi, bà làm bánh cho ai thế?" Va-xi-li-xa Thông Thái hỏi.

"Cho ai à? Cháu không biết sao? Nhà vua của chúng ta sắp cưới vợ cho con trai, cưới một nàng công chúa giàu có. Phải mang bánh vào cung, dâng lên bàn tiệc cho đôi vợ chồng trẻ."

"Bà cho cháu cũng nướng một cái mang vào cung với. Biết đâu nhà vua ban thưởng cho cháu thứ gì."

"Thì cháu cứ nướng đi!"

Va-xi-li-xa Thông Thái lấy bột, nhào bột, cho vào ít phô mai tươi, lại cho vào một con chim bồ câu trống với một con chim bồ câu mái, rồi làm thành chiếc bánh.

Đúng giờ tiệc trưa, bà cụ cùng Va-xi-li-xa Thông Thái vào cung. Ở đấy đang mở tiệc cho cả thiên hạ. Người ta dâng chiếc bánh của Va-xi-li-xa Thông Thái lên bàn. Vừa cắt đôi chiếc bánh ra thì từ trong ấy bay ra một con bồ câu trống và một con bồ câu mái. Bồ câu mái ngậm lấy một miếng phô mai, còn bồ câu trống thì nói:

"Em ơi, cho anh một miếng phô mai với!"

"Không cho đâu," bồ câu mái đáp, "kẻo anh lại quên em, như hoàng tử đã quên nàng Va-xi-li-xa Thông Thái của chàng."

Bấy giờ hoàng tử mới nhớ ra vợ mình. Chàng nhảy khỏi bàn, nắm lấy đôi bàn tay trắng ngần của nàng, đưa nàng đến ngồi ngay cạnh mình. Từ đó hai người sống bên nhau, đủ đầy và hạnh phúc.

— Hết —