An-đru Cốp-phi

Ông nội tôi, An-đru Cốp-phi, là người cả vùng ai cũng biết, một người hiền lành, tử tế. Mà cả vùng biết ông, thì ông cũng biết cả vùng, biết từng tấc đất, từng ngọn đồi, từng thung lũng, từng vũng lầy, từng bãi cỏ, từng cánh đồng, từng lùm cây.

Thế nên các bạn cứ tưởng tượng ông ngạc nhiên thế nào khi một buổi chiều nọ, ông thấy mình đang ở một góc điền trang mà ông không nhận ra chút nào. Ông và con ngựa tốt của ông cứ chốc chốc lại vấp vào một cái cây, hay sa xuống một vũng lầy mà lẽ ra chẳng có ở đó. Thêm vào đó, hễ chỗ nào trống trải là mưa trút xuống xối xả, còn gió tháng Ba lạnh buốt thì gào thét xuyên qua hàng cây.

Thế nên ông mừng biết bao khi thấy một đốm sáng ở đằng xa. Lại gần, ông thấy một túp lều, dù có chết ông cũng chẳng nghĩ ra nổi sao nó lại ở đó. Dù sao thì ông cũng buộc ngựa rồi bước vào. Ngọn lửa củi khô đang cháy rừng rực trên bếp, thật quý hoá biết bao. Lại có sẵn một chiếc ghế ngay ngắn, chắc chắn, như muốn nói: "Lại đây, ngồi xuống đây." Trong phòng chẳng có ai khác.

Thế là ông ngồi xuống, và sau trận ướt sũng, ông thấy ấm áp, dễ chịu hơn được một chút. Nhưng suốt lúc ấy, ông cứ băn khoăn, băn khoăn mãi.

"An-đru Cốp-phi! An-đru Cốp-phi!"

Trời đất ơi! Ai đang gọi ông thế, mà chẳng thấy bóng người nào? Ông nhìn khắp lượt, cả trong nhà lẫn ngoài sân, chẳng thấy sinh vật nào hai chân hay bốn chân, vì cả con ngựa của ông cũng đã biến mất.

"AN-ĐRU CỐP-PHI! AN-ĐRU CỐP-PHI! Kể cho ta nghe một câu chuyện đi."

Lần này giọng to hơn, và gần hơn. Mà đòi cái gì mới lạ chứ! Không được ngồi yên bên lửa hong khô người đã đủ khổ rồi, lại còn bị quấy rầy đòi kể chuyện.

"AN-ĐRU CỐP-PHI! AN-ĐRU CỐP-PHI! Kể cho ta nghe một câu chuyện, không thì liệu hồn đấy."

Ông nội tôi tội nghiệp sững sờ tới mức chỉ biết đứng trơ ra mà nhìn.

"AN-ĐRU CỐP-PHI! AN-ĐRU CỐP-PHI! Ta đã bảo là liệu hồn mà."

Vừa dứt lời, từ trong một cái tủ mà An-đru Cốp-phi chưa từng để ý tới, một người đàn ông nhảy bổ ra. Người ấy đang giận sôi sùng sục. Nhưng ông nội tôi sợ chẳng phải vì thế. Người ấy cầm một cây gậy mận gai tốt nhất mà bạn có thể mong có để đập vỡ đầu người khác. Nhưng cũng chẳng phải vì cây gậy ấy. Mà là vì vừa nhìn thấy người ấy, ông nội tôi đã nhận ra đó là Pát-trích Ru-ni. Mà cả thiên hạ đều biết Pát-trích đã rơi xuống biển trong một đêm đi đánh cá, từ nhiều năm trước rồi.

An-đru Cốp-phi chẳng dừng lại, cũng chẳng ở lại, ông co giò chạy khỏi túp lều nhanh hết sức. Ông chạy mãi, chạy mãi, chẳng để ý phía trước có gì, cho tới khi đâm sầm vào một cái cây lớn. Ông ngồi xuống nghỉ.

Ông vừa ngồi được một lát thì nghe có tiếng người.

"Nặng thật đấy, cái thằng lang thang này."

"Vững tay vào, tới dưới cái cây lớn đằng kia thì nghỉ."

Mà cái cây ấy lại đúng là cái cây An-đru Cốp-phi đang ngồi dưới gốc. Ít ra ông nghĩ thế, vì thấy có một cành cây sẵn tầm tay, ông liền đu người leo lên, chẳng mấy chốc đã nấp kín trong tán lá. Thà mình nhìn người còn hơn để người nhìn thấy mình, ông nghĩ.

Mưa đã tạnh, gió đã lặng. Đêm còn tối hơn bao giờ hết, nhưng An-đru Cốp-phi vẫn thấy được bốn người đàn ông đang khiêng một cái hòm dài. Họ tới dưới gốc cây, đặt cái hòm xuống, mở ra, và họ lôi ra ai nào? Chính là Pát-trích Ru-ni. Anh ta chẳng nói một lời, mặt trắng bệch như tuyết cũ.

Rồi một người đi gom củi khô, một người lấy bùi nhùi và đá lửa ra, chẳng mấy chốc họ đã đốt được một đống lửa lớn cháy phừng phừng, và ông nội tôi nhìn rõ mặt Pát-trích. Nếu nãy giờ ông ngồi im, thì giờ ông còn ngồi im hơn nữa. Chẳng mấy chốc họ đã dựng xong bốn cái cọc, gác một cây sào ngang ngay trên đống lửa, y hệt một cái xiên quay thịt, rồi họ treo Pát-trích Ru-ni lên cây sào.

"Thế này là được rồi," một người nói. "Nhưng ai sẽ trông nó trong lúc chúng ta đi vắng? Ai sẽ cời lửa, ai sẽ coi chừng cho nó khỏi cháy?"

Lúc ấy Pát-trích mới mở miệng.

"An-đru Cốp-phi," anh ta nói.

"An-đru Cốp-phi! An-đru Cốp-phi! An-đru Cốp-phi! An-đru Cốp-phi!" cả bốn người đồng thanh gọi.

"Cảm ơn các ông nhiều lắm," An-đru Cốp-phi nói, "nhưng thật tình tôi chẳng biết gì về việc này cả."

"Ông nên xuống đây thì hơn, An-đru Cốp-phi," Pát-trích nói.

Đó là lần thứ hai anh ta nói, và An-đru Cốp-phi quyết định sẽ trèo xuống. Bốn người đàn ông bỏ đi, để ông ở lại một mình với Pát-trích.

Thế là ông ngồi đó, giữ cho lửa đều, giữ cho xiên quay đều, và suốt lúc ấy Pát-trích cứ nhìn ông chằm chằm.

An-đru Cốp-phi tội nghiệp chẳng hiểu đầu đuôi ra sao cả, chẳng hiểu chút nào. Ông nhìn Pát-trích, nhìn đống lửa, rồi nghĩ tới túp lều nhỏ trong rừng, cho tới khi đầu óc ông mụ mị cả đi.

"Ôi, ông đang làm tôi cháy đấy!" Pát-trích nói, cộc lốc và gay gắt.

"Tôi thành thật xin lỗi," ông nội tôi nói, "nhưng tôi hỏi anh một câu được không?"

"Hỏi thì ông chỉ được một câu trả lời quanh co thôi," Pát-trích nói. "Quay đi mà trông lửa, không thì liệu hồn đấy."

Nhưng ông nội tôi không sao gạt chuyện ấy ra khỏi đầu được. Chẳng phải mọi người, gần xa, ai cũng bảo Pát-trích đã rơi xuống biển hay sao? Có biết bao nhiêu điều để nghĩ, và ông nội tôi cứ nghĩ mãi.

"AN-ĐRU CỐP-PHI! AN-ĐRU CỐP-PHI! ÔNG ĐANG LÀM TÔI CHÁY ĐẤY."

Ông nội tôi hối hận lắm, và thề sẽ không để như thế nữa.

"Ông liệu mà đừng để thế nữa," Pát-trích nói, rồi liếc ông một cái, nhe răng cười một cái, làm An-đru Cốp-phi lạnh toát cả sống lưng.

Mà kể cũng lạ thật, tự dưng ông lại ở đây, trong một khu rừng rậm mà ông chưa từng đặt chân tới, ngồi quay Pát-trích Ru-ni trên xiên. Thế nên các bạn chẳng thể trách ông nội tôi cứ nghĩ mãi, nghĩ mãi mà quên trông lửa.

"AN-ĐRU CỐP-PHI, AN-ĐRU CỐP-PHI, TA SẼ LẤY MẠNG ÔNG ĐẤY."

Và vừa dứt lời, ông nội tôi thấy gì nào? Pát-trích tự tháo mình khỏi cây xiên, mắt long sòng sọc, răng nhe ra sáng loá.

Ông nội tôi chẳng dừng lại, cũng chẳng ở lại, ông lao vào màn đêm trong rừng. Ông thấy như chẳng có hòn đá nào không chờ sẵn để ông vấp, chẳng có cành cây nào không quất vào mặt ông, chẳng có bụi gai nào không cào rách da ông. Và hễ chỗ nào trống trải là mưa lại trút xuống xối xả, gió tháng Ba lạnh buốt lại gào rú.

Ông mừng biết bao khi thấy một đốm sáng, và chỉ một phút sau, ông đã quỳ bên bếp lửa, người mụ mị, ướt sũng, lấm lem. Đống củi khô bùng cháy, đống củi khô nổ lách tách, và chẳng mấy chốc ông nội tôi thấy người ấm lên một chút, khô ráo một chút, đầu óc yên ổn hơn một chút.

"AN-ĐRU CỐP-PHI! AN-ĐRU CỐP-PHI!"

Trải qua bao chuyện như ông nội tôi thì khó mà còn nhảy dựng lên được, nhưng ông vẫn nhảy dựng lên. Và khi ông nhìn quanh, thì ông thấy mình đang ở đâu nào? Chính trong túp lều nơi lần đầu ông gặp Pát-trích.

"An-đru Cốp-phi, An-đru Cốp-phi, kể cho ta nghe một câu chuyện đi."

"Ông muốn nghe chuyện à?" ông nội tôi nói, gan dạ hết mức, vì ông đã phát chán chuyện bị doạ cho sợ rồi. "Được thôi, nếu ông nói được cho tôi biết đầu đuôi của câu chuyện này, thì tôi cảm ơn ông lắm đấy."

Và ông kể lại từ đầu tới cuối mọi chuyện đã xảy ra với ông đêm hôm ấy. Câu chuyện thì dài, mà có lẽ An-đru Cốp-phi cũng đã mỏi mệt. Chắc là ông đã ngủ thiếp đi, vì khi tỉnh dậy, ông thấy mình nằm trên sườn đồi, dưới bầu trời rộng mở, còn con ngựa của ông thì đang gặm cỏ ngay bên cạnh.

— Hết —