Ba đêm đọc kinh bên quan tài công chúa

Ở một đất nước nọ có một nhà buôn. Ông có người con trai tên là I-van. I-van học biết chữ, rồi đi làm thuê cho một nhà giàu. Chàng ở đó ba năm, lĩnh đủ tiền công cả ba năm rồi lên đường về nhà.

Dọc đường chàng gặp một người ăn mày đang lê bước. Ông vừa què vừa mù, xin của bố thí nhân danh Chúa Ki-tô. Chàng trai con nhà buôn đem hết số tiền mình kiếm được cho người ăn mày khốn khổ, rồi trở về nhà tay trắng.

Về đến nhà thì gặp chuyện chẳng lành: cha chàng đã mất, phải lo chôn cất, lại phải trả nợ. Chàng xoay xở mãi, rồi cũng thu xếp xong mọi việc và bắt đầu buôn bán.

Ít lâu sau, chàng nghe tin hai người chú của mình đang chất hàng lên tàu, định vượt biển đi buôn. Chàng nghĩ: "Hay mình cũng đi! Biết đâu các chú cho mình đi cùng." Chàng đến xin các chú. Hai người chú hứa:

"Mai cháu đến nhé!"

Nhưng sáng hôm sau, trời vừa hửng, họ đã giương buồm đi mất, bỏ cháu ở lại.

I-van buồn rầu. Mẹ chàng bảo:

"Đừng buồn con ạ! Con ra chợ thuê lấy một người quản lý, nhưng nhớ chọn người lớn tuổi. Người già từng trải, việc gì cũng tính được. Thuê được quản lý rồi thì con sắm tàu, hai người cùng vượt biển. Chúa chẳng bỏ ai đâu!"

Chàng I-van con nhà buôn vâng lời, chạy ra chợ. Đi được một quãng thì gặp một ông già tóc bạc:

"Chàng trai tốt, chàng vội đi đâu thế?"

"Thưa ông, cháu ra chợ thuê người quản lý."

"Thuê ta đi!"

"Thế ông lấy công bao nhiêu?"

"Một nửa tiền lời."

Chàng trai con nhà buôn đồng ý, nhận ông già làm quản lý. Hai người sắm một chiếc tàu, chất hàng lên rồi rời bến. Gió xuôi, tàu chạy nhanh. I-van đến xứ lạ đúng lúc tàu của hai người chú cũng vừa vào cảng.

Ở xứ ấy, con gái nhà vua bỗng lăn ra chết. Người ta quàn nàng trong nhà thờ, và mỗi đêm phải đưa một người vào đó cho nàng ăn thịt. Bao nhiêu người đã chết. Nhà vua nghĩ: "Cứ thế này thì cả vương quốc của ta cũng chẳng còn." Vì thế nhà vua nghĩ ra cách: không đưa người trong nước vào nữa, mà đưa người từ nước khác đến. Hễ nhà buôn nào cập bến, trước tiên phải vào ngủ một đêm trong nhà thờ. Sáng ra nếu còn sống thì mới được mua, được bán, được về nước.

Thế là các nhà buôn mới đến tụ họp trên bến cảng, bàn tới bàn lui xem ai phải vào nhà thờ trước. Họ rút thăm. Đêm thứ nhất rơi vào người chú cả, đêm thứ hai vào người chú út, còn đêm thứ ba vào chàng I-van con nhà buôn.

Người chú sợ hãi, nài nỉ cháu:

"Va-niu-sca cháu yêu ơi! Cháu ngủ thay các chú trong nhà thờ đi. Cháu muốn công xá gì cứ lấy, các chú chẳng cò kè đâu."

"Các chú chờ cháu đi hỏi ông đã."

Chàng đến tìm ông già:

"Chuyện là thế này, các chú cứ nài cháu làm thay cho họ. Ông khuyên cháu nên thế nào?"

"Thì cứ làm thay họ. Nhưng mỗi người phải đổi cho cháu ba chiếc tàu."

Chàng I-van con nhà buôn nói lại với hai người chú. Họ đồng ý:

"Được, Va-ni-a! Sáu chiếc tàu là của cháu."

Tối đến, ông già nắm tay I-van, dẫn chàng vào nhà thờ, đặt chàng đứng cạnh quan tài, rồi vạch một vòng tròn quanh chàng:

"Cháu đứng cho vững, không được bước ra khỏi vạch. Cứ đọc kinh Thánh Vịnh, đừng sợ gì cả!"

Nói rồi ông bỏ đi. Chàng I-van con nhà buôn ở lại một mình trong nhà thờ. Chàng mở sách ra, bắt đầu đọc kinh.

Đồng hồ vừa điểm mười hai tiếng, nắp quan tài bật mở. Nàng công chúa ngồi dậy, đi thẳng đến chỗ vạch:

"Ta sẽ ăn thịt mày!"

Nàng đe dọa, lao tới, gào thét đủ thứ giọng, khi thì sủa như chó, khi thì gào như mèo, nhưng không sao bước qua được vạch.

I-van cứ đọc kinh, không nhìn nàng. Bỗng gà gáy. Công chúa vội nhảy bổ vào quan tài, chẳng kịp sửa sang gì, vạt áo còn thõng ra ngoài thành quan tài.

Sáng ra, nhà vua sai gia nhân:

"Vào nhà thờ thu dọn xương đi."

Gia nhân mở cửa, nhìn vào nhà thờ. Chàng trai con nhà buôn vẫn đứng đó, sống nhăn, trước quan tài, miệng vẫn đọc kinh Thánh Vịnh.

Đêm thứ hai cũng y như vậy.

Đến tối ngày thứ ba, ông già nắm tay chàng dẫn vào nhà thờ và dặn:

"Đồng hồ vừa điểm mười hai tiếng, cháu đừng chần chừ, trèo ngay lên gác hát. Trên ấy có một bức thánh tượng lớn vẽ thánh Tông đồ Phê-rô. Cháu đứng nấp sau bức tượng ấy, đừng sợ gì cả!"

Chàng trai con nhà buôn bắt đầu đọc kinh. Đọc mãi, đọc mãi. Đúng mười hai giờ, chàng thấy nắp quan tài bật lên. Chàng vội trèo lên gác hát, nấp sau bức thánh tượng lớn vẽ thánh Tông đồ Phê-rô.

Công chúa nhảy ra khỏi quan tài, đuổi theo chàng. Nàng chạy lên gác hát, tìm mãi, tìm mãi, lục khắp mọi góc mà không thấy. Nàng đến trước bức thánh tượng, nhìn vào gương mặt thánh Tông đồ, rồi run lên bần bật. Bỗng từ bức thánh tượng vang lên một tiếng:

"Hãy cút đi, đồ quỷ dữ!"

Ngay lúc ấy, ác quỷ rời khỏi thân xác công chúa. Nàng quỳ sụp xuống trước bức thánh tượng, vừa khóc vừa cầu nguyện. Chàng I-van con nhà buôn bước ra từ sau bức tượng, quỳ xuống bên nàng, làm dấu thánh và cúi lạy.

Sáng ra, gia nhân của nhà vua vào nhà thờ thì thấy chàng I-van con nhà buôn và nàng công chúa đang quỳ cầu nguyện Chúa. Họ lập tức chạy về tâu vua. Nhà vua mừng rỡ, đích thân đến nhà thờ, đưa công chúa về cung, rồi nói với chàng trai con nhà buôn:

"Chàng đã cứu con gái ta và cả vương quốc này. Hãy cưới nàng làm vợ. Ta ban cho chàng sáu chiếc tàu chở đầy hàng quý làm của hồi môn."

Hôm sau người ta làm lễ cưới cho hai người. Cả dân chúng ăn mừng đám cưới, từ quý tộc, nhà buôn đến những người nông dân bình thường.

Một tuần sau, chàng I-van con nhà buôn sửa soạn về nước. Chàng từ biệt nhà vua, dắt người vợ trẻ lên tàu, ra lệnh nhổ neo. Tàu của chàng lướt trên biển, theo sau là mười hai chiếc tàu khác: sáu chiếc nhà vua ban cho, sáu chiếc chàng làm công được của hai người chú.

Đi được nửa đường, ông già hỏi chàng I-van con nhà buôn:

"Bao giờ thì ta chia tiền lời đây?"

"Ngay bây giờ cũng được, thưa ông! Ông cứ chọn lấy sáu chiếc tàu nào ông thích."

"Chưa đủ. Còn phải chia cả nàng công chúa nữa."

"Ông nói gì thế? Chia nàng thế nào được?"

"Thì chém làm đôi: cháu một nửa, ta một nửa."

"Lạy Chúa! Làm thế thì nàng chẳng về tay ai cả. Thôi ta rút thăm đi."

"Không," ông già đáp. "Đã nói tiền lời chia đôi thì phải chia đôi!"

Ông rút gươm ra, chém công chúa làm hai. Từ trong người nàng bò ra đủ thứ rắn rết, bò sát. Ông già giết sạch lũ rắn rết, ghép hai nửa thân công chúa lại, rảy nước thánh một lần, thân nàng liền lại. Ông rảy thêm lần nữa, công chúa sống lại, còn xinh đẹp hơn trước.

Rồi ông già bảo chàng I-van con nhà buôn:

"Cháu hãy nhận lấy cả nàng công chúa lẫn mười hai chiếc tàu. Ta chẳng cần gì cả. Cháu hãy sống ngay thẳng, đừng làm hại ai, hãy bố thí cho người nghèo khổ, và cầu nguyện thánh Tông đồ Phê-rô."

Nói xong, ông biến mất. Chàng trai con nhà buôn trở về nhà, sống với nàng công chúa lâu dài và hạnh phúc, chẳng làm hại ai bao giờ, và lúc nào cũng giúp đỡ người nghèo.

— Hết —