Bác nông dân và con lửng

Ngày xửa ngày xưa, có hai ông bà nông dân già dựng nhà ở trên núi, xa hẳn phố phường. Hàng xóm duy nhất của ông bà là một con lửng xấu nết và độc ác. Đêm nào con lửng cũng mò ra, chạy sang ruộng ông lão phá hoa màu, phá lúa mà ông vẫn cặm cụi chăm bẵm. Nó phá phách mỗi ngày một ngang ngược hơn, khắp ruộng vườn chỗ nào cũng tan hoang, tới mức ông lão hiền lành không chịu nổi nữa, quyết phải trị nó. Ông cầm một cây gậy lớn, rình hết ngày này qua đêm khác, mong tóm được con lửng, nhưng đều uổng công. Ông bèn đặt bẫy để bắt con vật gian ác.

Công sức và lòng kiên nhẫn của ông được đền đáp. Một hôm đi thăm ruộng, ông thấy con lửng đã sa xuống cái hố ông đào sẵn. Bắt được kẻ thù, ông lão mừng lắm, lấy dây thừng trói nó thật chặt, mang về nhà. Về tới nơi, ông dặn vợ:

— Cuối cùng tôi cũng bắt được con lửng ác ôn rồi. Bà trông chừng nó lúc tôi ra đồng nhé, đừng để nó sổng, vì tối nay tôi muốn nấu nó thành món canh.

Nói rồi ông treo con lửng lên xà nhà kho, ra đồng làm việc. Con lửng hoảng lắm. Nó chẳng muốn tối nay thành món canh chút nào, bèn nghĩ mãi, nghĩ mãi, tìm cách thoát thân. Bị treo ngược như thế thì khó mà nghĩ cho ra lẽ. Ngay gần nó, nơi cửa nhà kho nhìn ra cánh đồng xanh, ra hàng cây và nắng ấm, bà lão đang giã lúa mạch. Trông bà mệt mỏi và già nua. Mặt bà nhăn nheo, sạm như da thuộc, chốc chốc bà lại dừng tay lau mồ hôi chảy ròng ròng trên mặt.

Con lửng ranh mãnh lên tiếng:

— Bà ơi, già rồi mà còn làm việc nặng thế này chắc bà mệt lắm. Bà để cháu làm đỡ cho. Tay cháu khoẻ lắm, cháu giã giúp bà một lúc cho bà nghỉ.

Bà lão đáp:

— Cảm ơn cháu có lòng tốt. Nhưng bà không để cháu làm được, vì bà không được cởi trói cho cháu. Cởi ra thì cháu chạy mất, ông nhà bà về không thấy cháu đâu sẽ giận lắm.

Con lửng vốn là một trong những con vật xảo quyệt nhất. Nó lại nói, giọng buồn rầu và dịu dàng hết mực:

— Bà ác quá. Bà cởi trói cho cháu đi, cháu hứa không chạy đâu. Nếu bà sợ ông thì giã xong lúa, cháu để bà trói lại trước khi ông về. Bị trói thế này cháu mỏi và đau quá. Bà chỉ cần thả cháu xuống một lát thôi, cháu sẽ biết ơn bà lắm lắm!

Bà lão tính tình hiền lành, chất phác, chẳng bao giờ nghĩ xấu cho ai. Bà càng không ngờ con lửng chỉ lừa bà để trốn đi. Quay lại nhìn nó, bà thấy thương. Trông nó thật khốn khổ, bị treo ngược từ trần nhà xuống, bốn chân trói dính vào nhau chặt tới mức dây thừng và nút buộc hằn sâu vào da. Thế là, vì tấm lòng tốt, lại tin lời nó hứa không chạy trốn, bà cởi dây thả nó xuống.

Bà đưa cho nó cái chày gỗ, bảo nó giã giúp một lát để bà nghỉ tay. Con lửng cầm lấy chày, nhưng chẳng giã lúa như lời bảo, nó nhảy xổ ngay vào bà lão, lấy khúc gỗ nặng đánh bà ngã xuống. Rồi nó giết bà, đem nấu thành canh, và ngồi chờ ông lão về. Ông lão ở ngoài đồng làm lụng vất vả cả ngày, vừa làm vừa vui mừng nghĩ rằng từ nay công sức của mình không còn bị con lửng phá hoại nữa.

Gần tối, ông nghỉ tay quay về. Ông mệt lắm, nhưng nghĩ tới bữa tối có bát canh lửng nóng hổi đang chờ, ông lại thấy vui. Ông chẳng hề nghĩ tới chuyện con lửng có thể sổng ra mà trả thù người vợ già tội nghiệp.

Trong lúc đó, con lửng đã hoá thành hình bà lão. Vừa thấy ông lão về tới, nó ra hiên đón, nói:

— Ông về rồi đấy à. Tôi nấu canh lửng xong rồi, chờ ông mãi.

Ông lão vội cởi đôi dép rơm, ngồi vào mâm cơm nhỏ. Người đàn ông thật thà ấy có nằm mơ cũng không ngờ kẻ đang hầu cơm mình không phải vợ mình mà là con lửng. Ông đòi bát canh ngay. Con lửng bỗng hiện nguyên hình, kêu lên:

— Lão già ăn thịt vợ kia! Xuống bếp mà xem đống xương!

Nó cười lên hô hố, chế giễu, rồi chạy vụt ra khỏi nhà, về hang của nó trên núi. Ông lão còn lại một mình. Ông không tin nổi điều mình vừa thấy, vừa nghe. Tới khi hiểu ra hết sự thật, ông kinh hoàng tới mức ngất lịm đi. Một lúc lâu sau tỉnh lại, ông oà khóc. Ông khóc to, khóc thảm thiết, người lắc lư tới lui trong nỗi đau không gì an ủi được. Chuyện khủng khiếp tới mức không sao tin nổi. Người vợ già chung thuỷ của ông đã bị con lửng giết hại trong lúc ông yên ổn làm việc ngoài đồng, không hay biết gì chuyện ở nhà, lại còn mừng thầm vì đã trừ được con vật độc ác hay phá ruộng mình. Và trời ơi, cái ý nghĩ khủng khiếp ấy: suýt nữa thì ông đã ăn bát canh nó nấu. Ông gào lên:

— Trời ơi! Trời ơi là trời!

Không xa đấy, trên cùng ngọn núi, có một bác thỏ già hiền hậu, tốt bụng. Nghe tiếng ông lão khóc lóc nức nở, bác lập tức sang xem có chuyện gì, xem có giúp được gì cho người hàng xóm không. Ông lão kể lại hết những gì đã xảy ra. Nghe xong, bác thỏ giận con lửng gian ác, lừa lọc lắm. Bác bảo ông lão cứ để mọi việc cho bác, bác sẽ báo thù cho bà. Ông lão nguôi dần, lau nước mắt, cảm ơn bác thỏ đã tốt bụng tới với mình lúc hoạn nạn.

Thấy ông lão đã bình tâm lại, bác thỏ về nhà tính kế trừng trị con lửng.

Hôm sau trời đẹp, bác thỏ ra ngoài tìm con lửng. Trong rừng, trên sườn đồi, ngoài cánh đồng, đâu cũng không thấy nó. Bác bèn tới hang, quả nhiên thấy con lửng đang trốn ở đó. Từ hôm thoát khỏi nhà ông lão, nó sợ cơn giận của ông nên chẳng dám ló mặt ra ngoài.

Bác thỏ gọi:

— Trời đẹp thế này sao anh không ra ngoài? Ra đây, ta cùng lên đồi cắt cỏ đi.

Con lửng chẳng chút nghi ngờ, tưởng bác thỏ là bạn mình, sẵn lòng đi theo ngay, chỉ mong được ra khỏi cái vùng gần nhà ông lão để khỏi sợ chạm mặt ông. Bác thỏ dẫn đường, đi xa nhà hàng mấy dặm, lên tận những ngọn đồi cỏ mọc cao, dày và ngọt. Cả hai bắt tay vào cắt, cắt sao cho đủ vác về, để dành làm thức ăn mùa đông. Cắt đủ rồi, mỗi đứa bó cỏ của mình lại, vác lên lưng đi về. Lần này bác thỏ để con lửng đi trước.

Đi được một quãng, bác thỏ lấy đá lửa với thanh sắt ra, đánh lửa ngay trên lưng con lửng đang lũn cũn đi phía trước, châm cháy bó cỏ của nó. Con lửng nghe tiếng đá lửa, hỏi:

— Tiếng gì lách tách thế?

Bác thỏ đáp:

— À, có gì đâu. Tôi nói lách tách vì ngọn núi này tên là núi Lách Tách đấy mà.

Chẳng mấy chốc, lửa đã lan khắp bó cỏ khô trên lưng con lửng. Nghe tiếng cỏ cháy tí tách, nó lại hỏi:

— Tiếng gì thế?

Bác thỏ đáp:

— Giờ ta tới núi Lửa Cháy rồi.

Lúc ấy bó cỏ đã gần cháy hết, lông trên lưng con lửng cũng cháy trụi. Ngửi mùi khói cỏ cháy, nó mới biết chuyện gì đã xảy ra. Nó gào lên vì đau, chạy hết tốc lực về hang. Bác thỏ theo tới nơi, thấy nó nằm trên ổ rên rỉ.

Bác thỏ nói:

— Anh mới xui xẻo làm sao! Chẳng hiểu sao lại ra nông nỗi này! Để tôi mang thuốc tới, bôi vào là lưng anh lành ngay!

Bác thỏ ra về, trong lòng mừng thầm vì sự trừng phạt con lửng đã bắt đầu. Bác mong con lửng chết vì bỏng, vì bác thấy chẳng hình phạt nào là quá nặng với con vật đã giết một bà lão yếu đuối từng tin nó. Về nhà, bác trộn nước tương với ớt đỏ làm thành một thứ thuốc cao.

Bác mang thuốc tới cho con lửng. Trước khi bôi, bác dặn nó thuốc này sẽ đau lắm, nhưng phải ráng chịu, vì đây là thuốc thần chữa bỏng lửa, bỏng nước và các vết thương kiểu ấy. Con lửng cảm ơn, xin bác bôi ngay cho. Nhưng không lời nào tả nổi nỗi đau đớn của con lửng khi ớt đỏ vừa phết khắp tấm lưng đang rát bỏng. Nó lăn lộn, gào rú ầm ĩ. Bác thỏ đứng nhìn, thấy mối thù của bà lão đã bắt đầu được trả.

Con lửng nằm liệt chừng một tháng. Nhưng rồi, mặc cho thuốc ớt, vết bỏng của nó cũng lành, nó khoẻ lại. Thấy con lửng sắp khỏi, bác thỏ nghĩ ra một kế khác để lấy mạng nó. Một hôm bác tới thăm, chúc mừng nó đã bình phục.

Đang chuyện trò, bác thỏ kể mình sắp đi câu cá, rồi tả cảnh câu cá thú vị biết bao những hôm trời đẹp, biển lặng.

Con lửng nghe bác thỏ kể chuyện tiêu khiển thì thích lắm, quên hết đau đớn và một tháng ốm liệt giường. Nó nghĩ được đi câu cùng thì vui biết mấy, bèn hỏi lần sau đi câu bác có cho nó đi theo không. Đúng điều bác thỏ mong, bác nhận lời ngay.

Về nhà, bác đóng hai chiếc thuyền, một chiếc bằng gỗ, một chiếc bằng đất sét. Cuối cùng cả hai chiếc đều xong. Bác thỏ đứng ngắm thành quả của mình, nghĩ bao công khó nhọc sẽ thật đáng nếu kế này thành, nếu lần này bác giết được con lửng độc ác.

Tới ngày bác thỏ hẹn đưa con lửng đi câu. Bác giữ chiếc thuyền gỗ cho mình, đưa con lửng chiếc thuyền đất. Con lửng chẳng biết gì về thuyền bè, thích chiếc thuyền mới lắm, nghĩ bác thỏ thật tốt bụng mới cho mình. Cả hai lên thuyền ra khơi. Ra cách bờ một quãng, bác thỏ đề nghị thử xem thuyền ai đi nhanh hơn. Con lửng đồng ý ngay, và cả hai ra sức chèo thật nhanh một hồi lâu. Đua được nửa chừng, con lửng thấy thuyền mình rã ra từng mảng, vì nước đã bắt đầu làm mềm đất sét. Nó hoảng sợ kêu bác thỏ cứu. Nhưng bác thỏ đáp rằng bác đang báo thù cho bà lão bị nó giết. Bác bảo đó là ý định của bác từ đầu, và bác rất mừng vì cuối cùng con lửng đã phải đền tội cho mọi việc ác của nó, phải chết đuối mà không ai cứu. Rồi bác giơ mái chèo, dồn hết sức đánh vào con lửng, cho tới khi nó chìm theo chiếc thuyền đất và không bao giờ thấy nổi lên nữa.

Thế là cuối cùng bác thỏ đã giữ trọn lời hứa với ông lão. Bác quay thuyền chèo vào bờ, kéo thuyền lên bãi rồi vội về kể với ông lão mọi chuyện, kể con lửng, kẻ thù của ông, đã bị trừ ra sao.

Ông lão rưng rưng nước mắt cảm ơn bác thỏ. Ông bảo xưa nay đêm ông không ngủ được, ngày chẳng lúc nào yên, cứ nghĩ tới cái chết của vợ chưa được báo thù. Nhưng từ nay ông lại ăn được, ngủ được như xưa. Ông xin bác thỏ ở lại sống chung một nhà. Thế là từ hôm ấy, bác thỏ về ở với ông lão, và hai bên sống với nhau như đôi bạn tốt cho tới cuối đời.

— Hết —