Cuộc cãi nhau vì hai đứa con chưa sinh

Chương 1: Cuộc cãi nhau vì hai đứa con chưa sinh

Câu chuyện này do tể tướng Gia-pha kể cho khalip Ha-run An-ra-sít nghe, để xin tha mạng cho người nô lệ Ri-han của mình. Ông bảo đây là chuyện còn lạ hơn chuyện ba quả táo, và khalip hứa nếu đúng thế thì sẽ tha. Gia-pha kể:

— Tâu đấng thống lĩnh các tín đồ, ngày xưa ở Ai Cập có một vị vua rất trọng công lý, nhân từ, rộng lượng. Tài cầm quân khiến láng giềng phải nể sợ. Vua thương người nghèo, che chở các bậc học giả, cất nhắc họ lên những chức cao nhất. Tể tướng của vua là người khôn ngoan, sáng suốt, thông thạo văn chương và mọi môn học. Ông có hai người con trai khôi ngô, đều theo đúng gương cha. Người anh tên là Sem-xét-đin Mô-ha-mét, người em tên là Nu-rét-đin A-li. Người em đặc biệt giỏi giang không ai bằng.

Tể tướng qua đời, nhà vua cho gọi hai anh em tới, cho mặc áo tể tướng cho cả hai:

— Ta rất thương tiếc cha các khanh, chẳng kém gì các khanh. Ta muốn tỏ lòng ấy. Ta biết hai khanh ở chung một nhà, rất hòa thuận, nên ta phong cả hai cùng một chức. Hãy về và noi gương cha.

Hai vị tể tướng mới cám ơn nhà vua, về lo tang lễ cho cha. Hết một tháng, họ mới bắt đầu tới dự hội đồng của nhà vua, rồi từ đó đều đặn tới mỗi khi hội đồng họp. Mỗi lần vua đi săn, một trong hai anh em đi theo, thay phiên nhau.

Một tối, hai anh em ăn xong ngồi chuyện vãn, hôm ấy là đêm trước một cuộc săn mà người anh sẽ đi theo vua. Người anh bảo người em:

— Em ạ, anh em mình chưa ai lấy vợ, lại sống hòa thuận thế này, anh chợt nghĩ ra một điều. Hai anh em mình cưới cùng một ngày hai chị em gái trong một gia đình nào xứng với mình. Em thấy sao?

— Em thấy ý ấy thật xứng với tình anh em mình, Nu-rét-đin A-li đáp. Không ai nghĩ hay hơn được. Anh muốn sao em cũng theo.

— Ồ, chưa hết đâu, Sem-xét-đin Mô-ha-mét nói, anh còn nghĩ xa hơn. Giả sử hai bà vợ có mang ngay đêm tân hôn, rồi sinh cùng một ngày, vợ em sinh con trai, vợ anh sinh con gái, thì khi lớn lên ta gả chúng cho nhau.

— Chà, Nu-rét-đin A-li kêu lên, phải nhận là ý ấy tuyệt! Cuộc hôn nhân ấy sẽ làm tình anh em mình thêm trọn vẹn, em xin đồng ý. Nhưng anh ơi, cậu em nói thêm, nếu thế thật, anh có đòi con trai em phải nộp của hồi môn cho con gái anh không?

— Cái ấy khỏi bàn, người anh đáp. Anh tin rằng ngoài những khoản thường lệ ghi trong giấy hôn thú, em sẽ không quên tặng nhân danh con em ít nhất ba nghìn đồng vàng, ba thửa đất tốt và ba người nô lệ.

— Cái ấy thì em không chịu, người em nói. Anh em mình chẳng phải là anh em, là đồng liêu, cùng mang một chức vị sao? Vả lại anh với em đều biết thế nào là phải. Con trai quý hơn con gái, chẳng lẽ anh lại không phải cho con gái anh một món hồi môn thật hậu? Em thấy anh khéo làm lợi cho mình trên lưng người khác quá.

Nu-rét-đin A-li nói thế là nói đùa, nhưng người anh vốn tính hẹp hòi, phật ý lắm.

— Khốn cho con trai mày, ông giận dữ nói, vì mày dám coi nó hơn con gái tao. Tao lạ là mày dám nghĩ nó xứng với con gái tao. Mày mất trí rồi mới dám đòi ngang hàng với tao, gọi tao là đồng liêu. Thằng láo xược, nghe đây, sau cái tội hỗn ấy, mày có cho con mày giàu hơn cả gia tài mày đang có, tao cũng không gả con gái tao cho nó.

Cuộc cãi nhau buồn cười giữa hai anh em về chuyện cưới xin của hai đứa con chưa ra đời mà đi rất xa. Sem-xét-đin Mô-ha-mét còn buông lời đe dọa:

— Nếu mai tao không phải theo vua đi săn, tao đã cho mày biết tay. Nhưng tao về rồi, mày sẽ biết một thằng em có được phép ăn nói hỗn láo với anh như thế không.

Dứt lời, ông về phòng, người em cũng về phòng mình đi ngủ.

Sáng sớm hôm sau, Sem-xét-đin Mô-ha-mét dậy vào cung, theo vua đi săn ngược lên phía trên Cai-rô, về phía các Kim Tự Tháp. Còn Nu-rét-đin A-li thì cả đêm trằn trọc. Nghĩ đi nghĩ lại, thấy không thể sống lâu hơn với một người anh đối xử với mình kiêu ngạo như thế, chàng đã quyết. Chàng sai sửa soạn một con la tốt, mang theo tiền, ít châu báu và lương thực, bảo người nhà rằng chàng đi xa hai ba ngày, muốn đi một mình, rồi lên đường.

Ra khỏi Cai-rô, chàng băng sa mạc về phía Ả Rập. Nhưng con la chết dọc đường, chàng phải đi bộ. May sao gặp một người đưa thư đi Ba-xô-ra, cho chàng ngồi sau lưng ngựa. Tới Ba-xô-ra, Nu-rét-đin A-li xuống ngựa, cám ơn người ấy. Đang đi trên phố tìm chỗ trọ, chàng thấy một vị quan to đi tới với đoàn tùy tùng đông đảo, dân trong thành ai cũng dừng lại cung kính cho tới khi ông đi qua. Nu-rét-đin A-li cũng đứng lại như mọi người. Đó là quan tể tướng của nhà vua xứ Ba-xô-ra, đang đi một vòng trong thành để giữ trật tự.

Vị quan tình cờ nhìn thấy chàng trai, thấy dáng mặt dễ mến, nhìn chàng có cảm tình. Đi ngang qua, thấy chàng mặc áo người đi đường, ông dừng lại hỏi chàng là ai, từ đâu tới.

— Thưa ông, Nu-rét-đin A-li đáp, tôi là người Ai Cập, sinh ở Cai-rô. Tôi bỏ quê vì giận một người thân, giận có lý do hẳn hoi, đến nỗi quyết đi khắp thiên hạ, thà chết chứ không quay về.

Vị tể tướng, một cụ già đáng kính, nghe vậy bèn nói:

— Con ơi, đừng làm thế. Trên đời chỉ toàn khổ cực, con chưa biết con sẽ phải chịu những gì đâu. Đi theo ta, có khi ta làm con quên được điều đã khiến con bỏ xứ.

Nu-rét-đin A-li theo vị tể tướng thành Ba-xô-ra. Chẳng bao lâu ông biết chàng có nhiều đức tính tốt, đem lòng thương mến. Một hôm nói chuyện riêng, ông bảo:

— Con ơi, con thấy đấy, ta đã già lắm rồi, chẳng sống được bao lâu nữa. Trời cho ta một đứa con gái duy nhất, đẹp chẳng kém con khôi ngô, nay đã tới tuổi lấy chồng. Nhiều vị quyền thế nhất triều đã hỏi cho con trai họ, nhưng ta chưa ưng. Còn con, ta thương con, thấy con xứng đáng làm rể ta, nên ta chọn con hơn tất cả, sẵn lòng nhận con làm rể. Nếu con vui lòng nhận lời, ta sẽ tâu với đức vua rằng ta nhận con làm con qua cuộc hôn nhân này, và xin vua cho con được nối chức tể tướng của ta ở xứ Ba-xô-ra. Ta già rồi, chỉ cần nghỉ ngơi, nên ta sẽ giao cho con chẳng những toàn bộ của cải, mà cả việc nước nữa.

Vị tể tướng chưa nói hết những lời đầy lòng tốt ấy, Nu-rét-đin A-li đã quỳ xuống chân ông, bày tỏ niềm vui và lòng biết ơn, xin vâng mọi điều ông muốn. Vị tể tướng liền gọi các quản gia, sai trang hoàng phòng lớn, sửa soạn một bữa tiệc lớn, rồi cho mời các quan to trong triều và trong thành tới. Khi mọi người tề tựu, vì Nu-rét-đin A-li đã cho ông biết dòng dõi mình, ông nói thế này để những người ông đã khước từ khỏi phật ý:

— Thưa các vị, ta xin cho các vị biết một điều ta giữ kín tới nay. Ta có một người em làm tể tướng cho vua Ai Cập, như ta làm tể tướng cho vua nước này. Em ta chỉ có một con trai, không muốn cưới vợ cho nó ở triều Ai Cập, mà gửi sang cho ta để cưới con gái ta, cho hai nhánh nhà ta hợp lại. Đứa con ấy, ta đã nhận là cháu khi nó tới, nay ta nhận làm rể, chính là chàng trai các vị thấy đây. Ta mong các vị vui lòng dự đám cưới mà ta định làm ngay hôm nay.

Chẳng ai có thể trách ông chọn cháu mình hơn mọi đám khác, nên ai cũng đáp ông làm thế là phải, họ sẵn lòng làm chứng, chúc ông còn sống lâu để thấy kết quả tốt đẹp của cuộc hôn nhân này.

Tiệc kéo dài rất lâu. Cuối bữa, người ta dọn mứt, ai cũng lấy mang về theo tục lệ, rồi các quan tòa mang giấy hôn thú vào. Các vị quan to ký tên, rồi mọi người ra về.

Khi chỉ còn người trong nhà, vị tể tướng sai người dẫn Nu-rét-đin A-li đi tắm. Tắm xong, chàng được mặc một bộ áo lộng lẫy, xức nước hoa thơm nhất, rồi trở lại gặp cha vợ. Ông rất hài lòng về dáng vẻ của chàng, cho ngồi cạnh mình:

— Con ơi, con đã cho ta biết con là ai, địa vị con ở triều Ai Cập, lại bảo con có chuyện bất hòa với anh nên mới bỏ xứ. Con kể hết cho ta nghe, vì sao hai anh em cãi nhau. Giờ con phải hoàn toàn tin ta, không được giấu ta gì.

Nu-rét-đin A-li kể hết đầu đuôi chuyện cãi nhau với anh. Vị tể tướng nghe xong phá lên cười:

— Thật là chuyện lạ nhất đời! Con ơi, lẽ nào hai anh em lại cãi nhau tới thế vì một cuộc hôn nhân tưởng tượng? Ta tiếc là con giận anh vì một chuyện vặt. Nhưng ta thấy anh con có lỗi khi giận một câu nói đùa. Còn ta, ta phải cám ơn trời vì cuộc cãi nhau ấy mà ta có được chàng rể như con. Thôi, khuya rồi, con về nghỉ đi. Vợ con đang đợi. Mai ta đưa con vào chầu vua.

Điều đáng nói, tể tướng Gia-pha kể tiếp, là cũng đúng ngày đám cưới ở Ba-xô-ra ấy, Sem-xét-đin Mô-ha-mét cũng cưới vợ ở Cai-rô. Đi săn với vua suốt một tháng mới về, ông chạy tới phòng em, sửng sốt nghe tin em đã cưỡi la đi từ hôm vua đi săn, bảo đi hai ba ngày mà không thấy về. Ông rất ân hận, biết chắc chính những lời cay nghiệt của mình đã khiến em bỏ đi. Ông sai người đưa tin đi qua Đa-mát tới tận A-lép, nhưng lúc ấy Nu-rét-đin đang ở Ba-xô-ra. Người đưa tin về báo không nghe được tin gì, ông định sai người đi tìm nơi khác, và trong khi chờ thì quyết định lấy vợ. Ông cưới con gái một vị quan to, quyền thế nhất Cai-rô, đúng ngày em ông cưới con gái tể tướng Ba-xô-ra.

Chưa hết, tâu đấng thống lĩnh các tín đồ. Chín tháng sau, vợ Sem-xét-đin Mô-ha-mét sinh một con gái ở Cai-rô, và cũng đúng ngày ấy, vợ Nu-rét-đin A-li sinh ở Ba-xô-ra một con trai, đặt tên là Bết-rét-đin Ha-xan. Vị tể tướng Ba-xô-ra mừng cháu bằng những món ban phát hào phóng và những cuộc vui chung cho cả thành. Rồi để tỏ ra hài lòng về con rể, ông vào cung xin vua cho Nu-rét-đin A-li được nối chức, để trước khi chết ông được thấy con rể làm tể tướng thay mình.

Nhà vua đã quý Nu-rét-đin A-li từ hôm chàng ra mắt sau đám cưới, lại vẫn nghe người ta khen chàng, bèn vui lòng nhận lời, cho mặc áo tể tướng cho chàng ngay trước mặt vua.

Hôm sau, cha vợ mãn nguyện thấy con rể ngồi đầu hội đồng thay mình, làm mọi việc của một tể tướng. Nu-rét-đin A-li làm giỏi đến nỗi như đã làm cả đời. Cụ già sống thêm bốn năm sau đám cưới rồi mất, mãn nguyện vì đã thấy một mầm non của dòng họ hứa hẹn sẽ giữ được nếp nhà vẻ vang lâu dài.

— Hết chương 1 —