Cánh đồng cúc dại

Một ngày đẹp trời giữa mùa gặt, mà đúng ra là ngày lễ Đức Mẹ mùa gặt, ai cũng biết đó là một trong những ngày lễ lớn nhất trong năm, Tôm Phít-pa-trích đang đi dạo quanh đồng. Anh đi dọc phía có nắng của một bờ rào, thì bỗng nghe thấy một tiếng lách cách lách cách ở phía trước, trong bụi rậm.

"Chà chà," Tôm nói, "lạ thật, cuối mùa thế này mà chim sẻ đá còn hót à?"

Thế là Tôm rón rén tiến lên, đi bằng đầu ngón chân, xem có nhìn được cái gì đang gây ra tiếng động ấy không, xem mình đoán có đúng không. Tiếng động ngừng bặt. Nhưng khi Tôm chăm chú nhìn qua bụi cây, anh thấy gì nào? Trong một góc bờ rào có một cái bình sành màu nâu, đựng được chừng bảy tám lít rượu. Rồi một lúc sau, một ông già bé tí ti, bé tẹo teo, trên đầu đội một chiếc mũ ba góc nhỏ xíu, trước bụng đeo một chiếc tạp dề da tí hon, kéo ra một cái ghế đẩu bằng gỗ nhỏ xíu, đứng lên trên. Ông nhúng một cái gáo con vào bình, múc đầy một gáo, đặt xuống bên cạnh ghế, rồi ngồi xuống cạnh cái bình, bắt đầu đóng gót cho một chiếc giày da, vừa khít với chân ông.

"Chà, có trời chứng giám," Tôm nghĩ thầm, "mình vẫn thường nghe người ta kể về bọn Lép-ra-còn, mà nói thật trước Chúa, mình chưa bao giờ tin hẳn là có chúng. Thế mà đây, một đứa bằng xương bằng thịt hẳn hoi. Nếu mình làm khéo, mình sẽ giàu to. Người ta bảo đừng bao giờ rời mắt khỏi chúng, không thì chúng chuồn mất."

Tôm lại rón rén tiến thêm một chút, mắt dán chặt vào ông tí hon, y như con mèo rình con chuột. Khi đã tới thật sát, anh lên tiếng:

"Chúa ban phúc cho công việc của bác, bác hàng xóm."

Ông tí hon ngẩng đầu lên. "Cảm ơn cậu nhiều," ông nói.

"Lạ nhỉ, ngày lễ mà bác vẫn làm việc!" Tôm nói.

"Đó là việc của tôi, không phải việc của cậu," ông đáp.

"Thôi được, vậy chắc bác cũng đủ lịch sự mà cho tôi biết bác đựng gì trong cái bình kia chứ?" Tôm hỏi.

"Được thôi, rất sẵn lòng," ông nói. "Bia ngon đấy."

"Bia!" Tôm kêu lên. "Trời đất ơi! Bác lấy ở đâu ra thế?"

"Lấy ở đâu à? Tôi làm ra đấy. Mà cậu đoán xem tôi làm bằng cái gì?"

"Quỷ tha ma bắt nếu tôi biết," Tôm nói. "Chắc là bằng mạch nha chứ còn gì nữa?"

"Sai rồi. Tôi làm bằng cây thạch nam."

"Bằng thạch nam!" Tôm phá lên cười. "Bác không tưởng tôi ngốc đến mức tin chuyện ấy chứ?"

"Tin hay không tuỳ cậu," ông nói, "nhưng tôi nói thật đấy. Cậu chưa bao giờ nghe nói tới người Đan Mạch à?"

"Thì sao, họ làm sao?" Tôm hỏi.

"Họ làm sao à, chỉ có thế này thôi: hồi họ ở đây, họ dạy chúng tôi làm bia bằng cây thạch nam, và bí quyết ấy được giữ trong nhà tôi từ đó tới giờ."

"Bác cho tôi nếm thử bia của bác một chút được không?" Tôm hỏi.

"Để tôi nói cho cậu nghe này, anh bạn trẻ. Cậu nên đi trông nom tài sản của bố cậu thì hơn là đi quấy rầy những người tử tế, yên phận bằng mấy câu hỏi ngớ ngẩn. Đấy, trong lúc cậu đứng đây la cà, thì bò nhà cậu đã phá rào vào ruộng yến mạch, đang giẫm nát cả lúa ra kia kìa."

Tôm bị bất ngờ đến nỗi suýt nữa thì quay đầu lại nhìn, nhưng anh kịp nhớ ra. Sợ lại bị lừa lần nữa, anh vồ lấy ông Lép-ra-còn, tóm gọn trong tay. Có điều, trong lúc vội vàng, anh làm đổ cái bình, bia chảy ra hết, thành ra anh không được nếm một giọt nào để biết nó ra sao.

Rồi anh thề sẽ giết chết ông tí hon nếu ông không chỉ cho anh chỗ giấu tiền. Trông Tôm hung dữ và khát máu đến nỗi ông tí hon sợ hết hồn, bèn nói:

"Đi với tôi qua hai thửa ruộng nữa, tôi sẽ chỉ cho cậu một hũ vàng."

Thế là họ đi. Tôm nắm chặt ông Lép-ra-còn trong tay, không lúc nào rời mắt khỏi ông, dù họ phải băng qua bờ rào, qua mương rãnh, qua cả một khúc đầm lầy ngoằn ngoèo. Cuối cùng họ tới một cánh đồng mênh mông mọc đầy cúc dại vàng. Ông Lép-ra-còn chỉ vào một bụi cúc to, nói:

"Đào dưới bụi cúc này, cậu sẽ thấy một cái hũ lớn đựng đầy tiền vàng."

Tôm vội quá, chẳng nghĩ tới chuyện mang theo cái xẻng, nên anh quyết định chạy về nhà lấy. Để nhận ra chỗ này khi quay lại, anh tháo một chiếc nịt bít tất màu đỏ, buộc quanh bụi cúc.

Rồi anh bảo ông Lép-ra-còn: "Thề đi, thề là bác sẽ không gỡ chiếc nịt ấy khỏi bụi cúc."

Ông Lép-ra-còn thề ngay là không đụng tới nó.

"Tôi đoán," ông Lép-ra-còn nói, rất lịch sự, "là cậu không còn cần gì tới tôi nữa chứ?"

"Không," Tôm nói. "Bác đi được rồi, nếu bác muốn. Chúa phù hộ bác, chúc bác gặp may ở bất cứ nơi đâu bác tới."

"Thôi, chào cậu nhé, Tôm Phít-pa-trích," ông Lép-ra-còn nói. "Chúc cậu lấy được hũ vàng mà hưởng cho sướng."

Thế là Tôm chạy bán sống bán chết về nhà, lấy cái xẻng, rồi lại chạy hết tốc lực quay về cánh đồng cúc dại. Nhưng tới nơi thì ôi thôi! Chẳng có bụi cúc nào trên cánh đồng mà không buộc một chiếc nịt đỏ, giống y hệt chiếc của anh. Còn chuyện đào hết cả cánh đồng thì đúng là chuyện vớ vẩn, vì cánh đồng ấy rộng hơn bốn mươi mẫu Ai-len.

Vậy là Tôm vác xẻng trên vai trở về nhà, cái đầu đã nguội đi khá nhiều so với lúc đi. Và chẳng biết bao nhiêu lần, cứ mỗi khi nhớ lại cái vố gọn gàng mà ông Lép-ra-còn đã chơi mình, anh lại rủa ông một trận nên thân.

— Hết —