Câu đố của hoàng tử

Ngày xưa có một hoàng tử nổi hứng muốn đi chu du khắp thiên hạ. Chàng chẳng đem theo ai, ngoài một người hầu trung thành.

Một hôm chàng lạc vào một khu rừng lớn. Chiều tối xuống mà chẳng tìm được quán trọ, chàng không biết qua đêm ở đâu. Chợt chàng thấy một cô gái đang đi về phía một căn nhà nhỏ. Lại gần, chàng thấy cô gái trẻ và xinh đẹp. Chàng cất tiếng hỏi:

— Cô em ơi, ta và người hầu có thể xin ngủ nhờ trong căn nhà kia một đêm được không?

Cô gái buồn rầu đáp:

— Dạ được ạ. Nhưng tôi khuyên các ngài đừng vào.

Hoàng tử hỏi:

— Sao lại không nên?

Cô gái thở dài:

— Mẹ ghẻ tôi làm phép tà ma. Bà ấy chẳng tử tế gì với người lạ đâu.

Hoàng tử hiểu ngay mình đã đến nhà một mụ phù thuỷ. Nhưng trời đã tối, chàng không đi tiếp được nữa, mà chàng cũng chẳng sợ, nên bước vào.

Mụ già ngồi trên ghế bành cạnh bếp lửa, đôi mắt đỏ quạch nhìn khách lạ. Mụ rít lên, ra chiều niềm nở lắm:

— Chào các ngài. Ngồi xuống mà nghỉ ngơi đi.

Mụ thổi than cho đỏ, trên đó có một cái nồi nhỏ đang nấu thứ gì đấy. Cô con gái kín đáo dặn hai người phải coi chừng, đừng ăn gì, đừng uống gì, vì mụ già hay nấu những thứ nước độc. Đêm ấy hai thầy trò ngủ yên tới sáng sớm.

Khi họ sửa soạn lên đường, hoàng tử đã ngồi trên lưng ngựa, mụ già bảo:

— Khoan đã, đợi một chút. Để ta đem cho các ngài chén rượu tiễn chân.

Trong lúc mụ đi lấy, hoàng tử đã thúc ngựa đi trước. Chỉ còn người hầu ở lại vì phải thắt lại yên ngựa. Mụ phù thuỷ độc ác mang chén rượu ra, bảo:

— Đem cái này cho chủ ngươi.

Nhưng đúng lúc ấy chiếc chén vỡ tan, thuốc độc bắn lên con ngựa. Thuốc mạnh tới nỗi con vật ngã lăn ra chết ngay tức khắc.

Người hầu chạy theo chủ kể lại mọi chuyện. Nhưng anh không muốn bỏ lại cái yên, nên chạy trở về lấy. Tới chỗ con ngựa chết, anh thấy một con quạ đã đậu trên xác ngựa mà rỉa thịt. Người hầu nghĩ bụng:

— Biết đâu hôm nay chẳng kiếm được thứ gì khá hơn.

Thế là anh giết con quạ, mang theo.

Hai thầy trò đi suốt ngày trong rừng mà vẫn không ra được. Trời sập tối, họ tìm thấy một quán trọ, bèn vào nghỉ. Người hầu đưa con quạ cho chủ quán, nhờ làm bữa tối. Nhưng thật ra họ đã lạc vào hang ổ của bọn giết người. Đêm xuống, mười hai tên cướp kéo về, định giết hai người khách lạ để cướp của.

Nhưng trước khi ra tay, chúng ngồi vào bàn ăn tối. Lão chủ quán và mụ phù thuỷ cũng ngồi cùng. Cả bọn ăn chung một nồi súp có thịt quạ băm nhỏ. Mới nuốt vài miếng, tất cả đã ngã lăn ra chết, vì chất độc từ thịt ngựa đã ngấm sang con quạ.

Trong nhà chẳng còn ai, trừ cô con gái chủ quán. Cô là người ngay thẳng, chẳng dự phần vào những chuyện ác độc kia. Cô mở hết các cửa cho người lạ, chỉ cho chàng xem những kho của cải chất đống. Nhưng hoàng tử bảo cô cứ giữ lấy cả, chàng chẳng cần thứ gì. Rồi chàng cùng người hầu lên đường đi tiếp.

Đi lang thang đã lâu, họ đến một thành phố. Ở đó có một nàng công chúa đẹp nhưng kiêu căng. Nàng cho loan báo khắp nơi: ai ra được một câu đố mà nàng không giải nổi thì sẽ được làm chồng nàng. Nhưng nếu nàng giải được, người ấy sẽ bị chém đầu. Nàng có ba ngày để nghĩ. Nhưng nàng thông minh quá, lần nào cũng giải xong câu đố trước kỳ hạn. Đã có chín người mất mạng như thế.

Hoàng tử tới nơi, choáng ngợp trước sắc đẹp của nàng, quyết đem mạng sống ra đánh cược. Chàng bước tới trước mặt công chúa, ra câu đố:

— Thế này là gì: một kẻ chẳng giết ai, vậy mà giết được mười hai người.

Công chúa không biết đó là gì. Nàng nghĩ mãi nghĩ mãi mà không ra. Nàng giở hết sách đố ra tra, sách không có. Tóm lại, trí khôn của nàng đã cạn.

Bí quá, nàng sai một cô hầu lẻn vào phòng ngủ của chàng mà rình nghe, vì nghĩ biết đâu chàng nói mê trong giấc ngủ, để lộ lời giải. Nhưng người hầu khôn ngoan đã nằm thay vào giường của chủ. Khi cô hầu đến gần, anh giật phăng tấm áo choàng cô trùm kín người, rồi lấy roi đuổi cô ra ngoài.

Đêm thứ hai, công chúa sai cô thị nữ thân cận đi, xem cô có rình nghe khá hơn không. Người hầu cũng lột áo choàng của cô ta, rồi lấy roi đuổi đi.

Hoàng tử tưởng đêm thứ ba hẳn sẽ yên, nên tự mình lên giường nằm. Lần này chính công chúa đến. Nàng khoác một tấm áo choàng màu xám như sương mù, ngồi xuống bên chàng. Tưởng chàng đang ngủ, đang mơ, nàng khẽ hỏi chuyện, mong chàng sẽ trả lời trong giấc mơ như nhiều người vẫn thế. Nhưng chàng thức, nghe rõ mồn một từng lời.

Nàng hỏi:

— Một kẻ chẳng giết ai, đó là gì?

Chàng đáp:

— Là con quạ ăn thịt con ngựa chết vì thuốc độc, rồi chết theo.

Nàng hỏi tiếp:

— Vậy mà giết được mười hai người, đó là gì?

— Là mười hai tên giết người đã ăn thịt con quạ ấy rồi chết.

Biết được lời giải rồi, công chúa định lẻn đi. Nhưng chàng nắm chặt tấm áo choàng, nàng đành bỏ áo lại mà chạy.

Sáng hôm sau, công chúa tuyên bố đã giải được câu đố. Nàng cho mời mười hai vị quan toà tới, rồi giảng lời giải trước mặt họ. Nhưng hoàng tử xin được nói, và bảo:

— Đêm qua nàng đã lẻn vào phòng tôi, gặng hỏi tôi. Nếu không thì nàng chẳng đời nào đoán ra.

Các quan toà nói:

— Hãy đưa ra một bằng chứng.

Người hầu bèn mang ba tấm áo choàng tới. Các quan toà nhìn thấy tấm áo màu xám sương mù mà công chúa vẫn hay mặc, liền bảo:

— Hãy cho thêu tấm áo này bằng chỉ vàng chỉ bạc. Nó sẽ là áo cưới của hai người.

— Hết —