Cây kiều mạch

Nhiều khi, sau một trận giông, đi ngang qua một thửa ruộng trồng kiều mạch, ta thấy cả ruộng đen sì, cháy sém, cứ như có ngọn lửa vừa lướt qua. Bác nông dân bảo: "Nó bị sét đánh đấy!" Nhưng tại sao nó lại bị sét đánh?

Tôi sẽ kể lại những gì con chim sẻ đã kể cho tôi nghe. Chim sẻ lại nghe chuyện từ một cây liễu già đứng cạnh một ruộng kiều mạch, tới giờ cây vẫn còn đứng đó. Đó là một cây liễu to lớn, đáng kính, nhưng đã già nua, nhăn nheo. Thân nó nứt toác ngay chính giữa, từ kẽ nứt cỏ và dây mâm xôi mọc ra. Cây nghiêng hẳn về phía trước, cành rủ thẳng xuống đất như một mái tóc dài, xanh mướt.

Trên mọi cánh đồng quanh đó, lúa mọc tốt tươi, nào lúa mạch đen, nào lúa mạch, nào yến mạch. Ôi, cây yến mạch xinh đẹp, khi chín trông y như cả một đàn chim hoàng yến bé xíu, vàng óng, đậu trên một cành cây. Lúa trổ bông mới đẹp làm sao, và bông càng nặng hạt lại càng cúi mình xuống thấp, thành kính và khiêm nhường.

Nhưng ở đấy còn có một ruộng kiều mạch, nằm ngay trước mặt cây liễu già. Kiều mạch thì chẳng chịu cúi mình như những cây lúa khác. Nó ngẩng cao đầu, kiêu hãnh và cứng đơ.

— Ta cũng giàu chẳng kém gì bông lúa, — nó nói, — mà ta lại đẹp hơn nhiều. Hoa của ta đẹp như hoa táo, nhìn ta với họ hàng nhà ta thật là sướng mắt. Ông có biết ai lộng lẫy hơn chúng ta không, hả ông liễu già?

Cây liễu gật gật đầu, như muốn nói: "Có chứ, biết chứ!" Nhưng kiều mạch thì phồng mình lên vì kiêu ngạo, nói:

— Cái cây ngốc nghếch! Nó già tới mức cỏ mọc cả trong bụng rồi!

Rồi một cơn giông dữ dội kéo tới. Tất cả hoa ngoài đồng đều khép cánh lại, hoặc cúi những cái đầu mảnh dẻ xuống, trong khi gió bão quét qua. Riêng kiều mạch vẫn ngẩng cao đầu trong niềm kiêu hãnh của mình.

— Hãy cúi đầu xuống như chúng tôi đi! — các bông hoa bảo.

— Ta chẳng cần phải cúi! — kiều mạch đáp.

— Hãy cúi đầu xuống như chúng tôi đi! — lúa gọi to. — Thiên thần Bão Tố đang bay tới kia rồi! Đôi cánh của người dài từ trên mây xuống tận mặt đất. Người sẽ chém ngang lưng anh trước khi anh kịp xin người tha cho!

— Phải, nhưng ta không muốn cúi! — kiều mạch nói.

— Hãy khép hoa lại và cúi lá xuống! — cây liễu già bảo. — Đừng ngước nhìn tia chớp khi mây vỡ ra. Ngay cả con người cũng không dám đâu. Bởi trong tia chớp, người ta có thể nhìn thấu vào tận trời của Chúa, mà cảnh tượng ấy làm cho cả con người cũng mù loà. Huống hồ chúng ta, những loài cây cỏ dưới đất, thấp kém hơn nhiều, nếu dám nhìn thì còn ra sao nữa!

— Thấp kém hơn nhiều à! — kiều mạch nói. — Thế thì ta lại càng muốn nhìn thấu vào trời của Chúa!

Và nó đã làm thế, trong cơn ngạo mạn và kiêu căng. Chớp loé lên, cứ như cả thế gian đang bốc cháy.

Khi cơn giông qua đi, hoa và lúa đứng giữa bầu không khí lặng lẽ và trong lành, tươi tỉnh hẳn lên nhờ trận mưa. Nhưng kiều mạch thì đã bị sét đốt cháy đen như than. Giờ nó chỉ còn là một thứ cỏ chết, vô dụng giữa đồng.

Cây liễu già khẽ đung đưa cành lá trong gió. Những giọt nước to rơi xuống từ những chiếc lá xanh, như thể cây đang khóc. Đàn chim sẻ hỏi:

— Sao ông lại khóc? Ở đây đẹp thế cơ mà! Ông xem mặt trời chiếu sáng kìa, xem mây trôi kìa! Ông có ngửi thấy hương hoa, hương cây bụi không? Sao ông lại khóc, hả ông liễu già?

Và cây liễu kể cho chúng nghe về niềm kiêu hãnh, sự ngạo mạn và hình phạt của cây kiều mạch. Hình phạt bao giờ cũng tới.

Tôi, người kể câu chuyện này, đã nghe nó từ đàn chim sẻ. Chúng kể cho tôi nghe vào một buổi tối, khi tôi xin chúng một câu chuyện cổ tích.

— Hết —