Chàng Rô-lăng yêu dấu

Ngày xưa có một người đàn bà là phù thuỷ thứ thiệt. Mụ có hai đứa con gái. Một đứa xấu xí và độc ác, mụ thương nó vì nó là con đẻ. Một đứa xinh đẹp và hiền lành, mụ ghét cay ghét đắng vì nó là con riêng của chồng.

Một hôm, cô con riêng có một chiếc tạp dề đẹp. Đứa kia thấy thích, ghen tức, bảo mẹ rằng nó muốn, nó nhất định phải có chiếc tạp dề ấy. Mụ già bảo:

— Im nào con. Con sẽ có nó. Con em ghẻ của con đáng chết từ lâu rồi. Đêm nay, lúc nó ngủ, mẹ sẽ vào chặt đầu nó. Con chỉ cần nhớ nằm phía trong giường, còn nó thì đẩy ra nằm phía ngoài.

Cô gái tội nghiệp hẳn đã bỏ mạng, nếu lúc ấy cô không tình cờ đứng trong góc nhà, nghe hết mọi lời. Suốt ngày hôm ấy cô không được bước chân ra khỏi cửa. Tới giờ ngủ, cô bị bắt lên giường nằm phía ngoài, để đứa kia vào nằm phía trong. Nhưng chờ khi đứa kia ngủ say, cô khẽ đẩy nó ra phía ngoài, còn mình nằm vào chỗ phía trong sát tường.

Đêm ấy mụ già rón rén đi vào. Tay phải mụ cầm một cái rìu. Tay trái mụ sờ trước xem phía ngoài có người nằm không. Rồi mụ cầm rìu bằng cả hai tay, chém xuống, chặt đầu chính đứa con đẻ của mình.

Mụ đi rồi, cô gái trở dậy, đi tới nhà người yêu tên là Rô-lăng, gõ cửa. Chàng ra mở, cô bảo:

— Rô-lăng yêu dấu, nghe em này. Mình phải trốn đi ngay. Mẹ ghẻ định giết em, nhưng lại giết nhầm con đẻ của mụ. Trời sáng mà mụ thấy việc mình làm thì hai ta chết chắc.

Rô-lăng nói:

— Nhưng anh khuyên em trước hết phải lấy cây gậy phép của mụ. Không thì mụ đuổi theo, mình chẳng thoát được.

Cô gái đi lấy cây gậy phép. Rồi cô cầm lấy cái đầu của đứa đã chết, nhỏ ba giọt máu xuống đất, một giọt trước giường, một giọt trong bếp, một giọt trên cầu thang. Xong cô vội vã cùng người yêu bỏ trốn.

Sáng hôm sau, mụ phù thuỷ dậy, gọi con gái để đưa tạp dề cho nó, nhưng chẳng thấy nó đâu. Mụ gọi:

— Con đâu rồi?

Một giọt máu đáp:

— Con ở ngoài cầu thang, con đang quét nhà.

Mụ đi ra, nhưng chẳng thấy ai trên cầu thang. Mụ lại gọi:

— Con đâu rồi?

Giọt máu thứ hai đáp:

— Con ở trong bếp, con đang sưởi ấm.

Mụ vào bếp, cũng chẳng thấy ai. Mụ gọi thêm lần nữa:

— Con đâu rồi?

Giọt máu thứ ba đáp:

— Con ở trên giường, con đang ngủ.

Mụ vào buồng, tới bên giường. Mụ thấy gì? Thấy chính con đẻ của mình nằm trong vũng máu, bị chính tay mụ chặt đầu.

Mụ phù thuỷ điên tiết, nhảy tới bên cửa sổ. Mắt mụ nhìn được rất xa, nên mụ trông thấy đứa con riêng đang cùng chàng Rô-lăng chạy trốn. Mụ thét lên:

— Có chạy xa đến đâu cũng vô ích. Chúng mày không thoát khỏi tay tao đâu.

Mụ xỏ chân vào đôi hài vạn dặm, mỗi bước đi được một giờ đường. Chẳng mấy chốc mụ đã đuổi kịp hai người.

Thấy mụ già sải bước tới, cô gái lấy gậy phép biến chàng Rô-lăng thành một cái hồ, còn mình hoá thành một con vịt bơi giữa hồ. Mụ phù thuỷ đứng trên bờ, ném vụn bánh mì xuống, dụ dỗ đủ cách cho con vịt bơi vào bờ. Nhưng con vịt không mắc mưu. Tới tối, mụ đành tay không quay về.

Cô gái và chàng Rô-lăng trở lại hình người, đi suốt đêm cho tới rạng sáng. Lần này cô hoá thành một bông hoa đẹp mọc giữa bụi gai, còn chàng Rô-lăng thì thành một người kéo đàn.

Chẳng bao lâu, mụ phù thuỷ sải bước tới, bảo người kéo đàn:

— Anh kéo đàn ơi, tôi hái bông hoa đẹp kia được không?

Chàng đáp:

— Được chứ. Để tôi kéo đàn cho bà hái.

Mụ hấp tấp chui vào bụi gai định hái bông hoa, vì mụ biết thừa bông hoa ấy là ai. Đúng lúc ấy chàng bắt đầu kéo đàn. Dù muốn hay không, mụ cũng phải nhảy múa, vì đó là điệu nhảy có phép. Chàng kéo càng nhanh, mụ càng phải nhảy cao hơn. Gai cào rách hết quần áo mụ, đâm cho mụ trầy da chảy máu. Chàng cứ kéo mãi không ngừng, nên mụ phải nhảy cho tới khi ngã lăn ra chết.

Thoát nạn rồi, Rô-lăng nói:

— Giờ anh sẽ về nhà cha anh, lo sửa soạn đám cưới.

Cô gái đáp:

— Vậy em ở đây chờ anh. Để không ai nhận ra em, em sẽ hoá thành một hòn đá đỏ giữa đồng.

Rô-lăng ra đi. Cô gái đứng giữa đồng thành một hòn đá đỏ, chờ người yêu. Nhưng về tới nhà, Rô-lăng sa vào lưới của một cô gái khác. Cô ta mê hoặc chàng, khiến chàng quên mất người yêu.

Cô gái tội nghiệp đứng chờ rất lâu. Thấy chàng mãi không trở lại, cô buồn rầu hoá thành một bông hoa, nghĩ bụng:

— Thế nào rồi cũng có người đi qua, giẫm nát mình thôi.

Nhưng tình cờ có một anh chăn cừu đang chăn đàn trên đồng trông thấy bông hoa. Thấy hoa đẹp quá, anh hái về, cất vào trong rương.

Từ đó, trong nhà anh chăn cừu xảy ra những chuyện thật lạ. Sáng anh dậy thì mọi việc đã làm xong: nhà đã quét, bàn ghế đã lau sạch, bếp đã nhóm lửa, nước đã gánh đầy. Trưa anh về thì bàn đã dọn, bữa ăn ngon đã bày sẵn. Anh không sao hiểu nổi, vì anh chẳng thấy ai vào nhà bao giờ, mà căn lều nhỏ cũng chẳng có chỗ nào cho ai trốn. Được hầu hạ chu đáo thì anh thích lắm, nhưng lâu dần anh cũng thấy sợ. Anh bèn tới hỏi một bà lão thông thái. Bà bảo:

— Có phép thuật ở đây rồi. Sáng sớm mai, con hãy để ý xem trong nhà có gì động đậy không. Hễ thấy gì, dù là thứ gì, con cứ nhanh tay ném một tấm khăn trắng phủ lên. Phép thuật sẽ bị giải.

Anh chăn cừu làm theo lời bà. Sáng hôm sau, vừa rạng đông, anh thấy chiếc rương mở ra, bông hoa từ trong đó bước ra. Anh nhảy tới, ném tấm khăn trắng phủ lên. Lập tức phép biến hình tan biến, một cô gái xinh đẹp đứng trước mặt anh. Cô thú thật mình chính là bông hoa, và từ trước tới giờ cô đã lo việc nhà cho anh. Cô kể cho anh nghe số phận mình.

Anh chăn cừu ưng cô, hỏi cô có bằng lòng lấy anh không. Nhưng cô đáp không, vì cô muốn giữ trọn lòng với chàng Rô-lăng yêu dấu, dù chàng đã bỏ cô. Có điều cô hứa sẽ không đi đâu, sẽ ở lại lo việc nhà cho anh.

Rồi tới ngày Rô-lăng làm đám cưới. Theo tục lệ xưa trong xứ, người ta loan báo mọi cô gái phải tới hát mừng cô dâu chú rể. Nghe tin ấy, cô gái chung thuỷ buồn tới mức ngỡ trái tim trong ngực sắp vỡ tung. Cô không muốn đi, nhưng các cô khác tới gọi, kéo cô đi cùng.

Tới lượt cô hát thì cô lùi lại, lùi mãi cho tới khi chỉ còn một mình cô chưa hát, không lùi được nữa. Cô cất tiếng hát. Tiếng hát vừa vọng tới tai Rô-lăng, chàng đã nhảy bật dậy, kêu lên:

— Ta biết giọng hát này. Đây mới là cô dâu thật của ta. Ta không cần ai khác.

Bao nhiêu điều chàng đã quên, đã trôi khỏi tâm trí, bỗng chốc trở về trong tim chàng. Thế là cô gái chung thuỷ làm đám cưới với chàng Rô-lăng yêu dấu. Nỗi đau của cô đã hết, niềm vui của cô bắt đầu.

— Hết —