Chín con công vàng và những quả táo vàng

Ngày xửa ngày xưa, trước cung điện của một vị hoàng đế có một cây táo vàng, đêm nào cũng trổ hoa rồi kết trái. Nhưng sáng nào quả cũng biến mất, cành cũng trụi hết hoa, mà chẳng ai tìm ra kẻ trộm là ai.

Cuối cùng hoàng đế nói với người con trai cả:

— Giá mà ta ngăn được bọn trộm hái quả của ta thì ta sung sướng biết bao!

Người con trai đáp:

— Đêm nay con sẽ thức canh cây táo, chẳng mấy chốc con sẽ biết đứa nào!

Trời vừa tối, chàng trai đã tới nấp gần cây táo để canh. Nhưng táo chưa kịp chín thì chàng đã ngủ thiếp đi, tới lúc mặt trời mọc tỉnh dậy thì táo đã mất sạch. Chàng xấu hổ lắm, lê từng bước nặng nề vào kể với cha.

Dĩ nhiên anh cả không làm được thì anh hai đinh ninh mình sẽ làm tốt hơn. Chập tối, chàng hớn hở ra canh cây táo. Nhưng vừa nằm xuống thì mắt đã díp lại, và khi ánh nắng đánh thức chàng thì trên cây không còn lấy một quả.

Tiếp theo tới lượt hoàng tử út. Chàng trải một chỗ nằm êm ái dưới gốc táo, rồi chuẩn bị ngủ. Gần nửa đêm, chàng tỉnh dậy, ngồi lên nhìn cây. Kìa! Táo đang bắt đầu chín, sáng rực tới mức soi rõ cả cung điện. Cùng lúc ấy, chín con công vàng từ trên không lao vút tới. Tám con đậu xuống những cành sai trĩu quả, còn con thứ chín sà xuống đất ngay chỗ hoàng tử nằm, và lập tức biến thành một thiếu nữ xinh đẹp, đẹp hơn mọi tiểu thư trong triều của hoàng đế. Hoàng tử phải lòng nàng ngay. Hai người trò chuyện với nhau một lúc, rồi thiếu nữ bảo các chị nàng đã hái xong táo, giờ cả bọn phải về. Hoàng tử năn nỉ mãi xin nàng để lại cho chàng chút quả, nên thiếu nữ cho chàng hai quả táo, một quả cho chàng, một quả cho vua cha. Rồi nàng lại hoá thành công, và cả chín con bay đi.

Mặt trời vừa mọc, hoàng tử vào cung, giơ quả táo ra trước mặt vua cha. Vua mừng rỡ, hết lời khen con út khôn khéo. Tối hôm ấy hoàng tử lại ra gốc táo, mọi chuyện diễn ra y như đêm trước, và cứ thế liền mấy đêm.

Các anh thấy em út đêm nào về cũng mang theo hai quả táo vàng thì đâm tức tối. Họ đi hỏi một mụ phù thuỷ già, mụ hứa sẽ theo dõi xem chàng lấy táo bằng cách nào. Thế là tối đến, mụ già nấp dưới gốc cây chờ hoàng tử. Chẳng bao lâu chàng tới, nằm xuống chỗ ngủ, và ngủ say ngay. Gần nửa đêm có tiếng cánh vỗ ào ào, tám con công đậu xuống cây, còn con thứ chín hoá thành thiếu nữ, chạy tới đón hoàng tử. Mụ phù thuỷ liền thò tay ra cắt trộm một lọn tóc của nàng. Ngay tức khắc thiếu nữ bật dậy, lại hoá thành công, xoè cánh bay đi. Các chị nàng đang mải hái táo cũng bay theo.

Hoàng tử định thần lại sau khi thiếu nữ biến mất bất ngờ, kêu lên:

— Có chuyện gì thế này?

Chàng nhìn quanh, phát hiện ra mụ phù thuỷ già nấp dưới chỗ nằm. Chàng lôi mụ ra, giận dữ gọi lính canh, truyền đem mụ đi xử tử ngay. Nhưng làm thế cũng chẳng gọi được bầy công về. Chúng không bao giờ quay lại nữa, dù đêm nào hoàng tử cũng ra gốc táo, khóc cạn nước mắt vì người yêu đã mất.

Cứ thế một thời gian, tới khi hoàng tử không chịu nổi nữa, chàng quyết đi khắp thế gian tìm nàng. Vua cha khuyên mãi rằng việc ấy vô vọng, rằng thiếu gì cô gái đẹp như cô gái ấy. Hoàng tử chẳng nghe gì, chỉ đem theo một người hầu rồi lên đường.

Đi nhiều ngày ròng, cuối cùng chàng tới trước một cánh cổng lớn. Qua các chấn song, chàng thấy phố xá một thành phố, thấy cả cung điện. Hoàng tử định đi vào, nhưng người gác cổng chặn lại, hỏi chàng là ai, tới đây làm gì, làm sao biết đường tới, và bảo chàng không được vào nếu chính nữ hoàng không ra cho phép. Người ta báo tin cho nữ hoàng. Khi nàng ra đứng ở cổng, hoàng tử tưởng mình hoá dại, vì đó chính là thiếu nữ chàng đã bỏ nhà đi tìm. Nàng vội vàng chạy tới, nắm tay chàng, dắt vào cung. Mấy hôm sau hai người cưới nhau. Hoàng tử quên cả cha lẫn các anh, quyết sống và chết luôn ở toà lâu đài này.

Một buổi sáng, nữ hoàng bảo chàng rằng nàng đi dạo một mình, và giao cho chàng chìa khoá của mười hai căn hầm.

— Chàng muốn vào mười một căn hầm đầu thì cứ vào. Nhưng đừng có mở cửa căn thứ mười hai, kẻo gặp hoạ.

Còn lại một mình trong lâu đài, hoàng tử sớm thấy buồn chán, bắt đầu ngó quanh tìm cái gì cho vui. Chàng nghĩ bụng:

— Trong căn hầm thứ mười hai có gì mà mình không được xem nhỉ?

Chàng xuống cầu thang, mở lần lượt từng cánh cửa. Tới cửa thứ mười hai, chàng ngập ngừng, nhưng sự tò mò mạnh hơn, và chỉ một thoáng sau chìa đã xoay, căn hầm mở toang trước mặt. Trong hầm trống trơn, chỉ có một cái thùng lớn đai mấy vòng sắt. Từ trong thùng có tiếng van nài:

— Anh ơi, làm ơn lấy cho tôi chút nước, tôi chết khát mất!

Hoàng tử vốn mềm lòng, liền đi lấy nước, đổ qua một cái lỗ trên thùng. Vừa đổ xong thì một vòng đai sắt bung ra.

Chàng đang quay đi thì tiếng ấy lại kêu lần nữa:

— Anh ơi, thương tôi với, lấy cho tôi chút nước, tôi chết khát mất!

Hoàng tử quay lại, mang thêm nước, và lại một vòng đai bật tung.

Tới lần thứ ba, tiếng ấy vẫn xin nước. Nước vừa đổ vào thì vòng đai cuối cùng đứt phựt, cái thùng vỡ tan, và một con rồng bay vụt ra. Đúng lúc nữ hoàng đi dạo trở về, con rồng chộp lấy nàng rồi mang đi mất. Mấy người hầu trông thấy, chạy ào tới báo hoàng tử. Chàng trai tội nghiệp nghe hậu quả cái dại của mình mà gần như phát điên, chỉ biết kêu lên rằng chàng sẽ đuổi theo con rồng tới tận cùng trái đất, cho tới khi giành lại được vợ.

Chàng lang thang hết tháng này qua tháng khác, lúc ngả này lúc ngả kia, chẳng thấy dấu vết gì của con rồng hay người bị bắt. Cuối cùng chàng tới một con suối. Dừng lại ngắm dòng nước một chút, chàng thấy một con cá nhỏ nằm trên bờ, quẫy đuôi cuống cuồng, cố mãi mà không trở về được dưới nước.

Con vật bé nhỏ kêu lên:

— Anh ơi, thương tôi với, đưa tôi về sông, rồi có ngày tôi sẽ đền ơn. Anh lấy một cái vảy của tôi, khi nào gặp nạn thì vê nó giữa mấy ngón tay, tôi sẽ tới!

Hoàng tử nhặt con cá thả xuống nước, rồi lấy một cái vảy như lời nó dặn, gói cẩn thận trong một mảnh vải, bỏ vào túi. Rồi chàng đi tiếp. Mấy dặm nữa, chàng gặp một con cáo mắc bẫy.

Con cáo gọi:

— Ôi, anh làm ơn gỡ tôi khỏi cái bẫy này, khi anh cần tôi sẽ giúp anh. Anh nhổ một sợi lông của tôi, khi gặp nạn thì vê nó giữa mấy ngón tay, tôi sẽ tới.

Hoàng tử gỡ bẫy, nhổ một sợi lông cáo, rồi đi tiếp. Lúc vượt núi, chàng gặp một con sói vướng thòng lọng, xin chàng thả ra.

— Anh chỉ cần cứu tôi khỏi chết thôi, anh sẽ không bao giờ phải hối tiếc. Anh lấy một nhúm lông của tôi, khi cần tôi thì vê nó giữa mấy ngón tay.

Hoàng tử gỡ thòng lọng, thả con sói đi.

Chàng đi rất lâu nữa mà chẳng gặp chuyện gì, cho tới khi gặp một người cùng đường. Hoàng tử hỏi:

— Bác ơi, bác có biết rồng hoàng đế sống ở đâu không?

Người kia chỉ cho chàng chỗ cung điện, và bảo phải đi bao lâu mới tới. Hoàng tử cảm ơn, đi theo lời chỉ, và ngay tối hôm ấy tới được kinh thành nơi rồng hoàng đế ở. Vào cung, chàng mừng khôn xiết khi thấy vợ đang ngồi một mình trong một gian sảnh mênh mông. Hai người vội vã bàn cách trốn.

Không được phí thời giờ, vì con rồng có thể về ngay. Họ dắt hai con ngựa trong chuồng ra, phi đi nhanh như chớp. Họ vừa khuất khỏi tầm mắt thì con rồng về tới nhà, thấy người bị bắt đã trốn mất. Nó liền gọi con ngựa biết nói của nó tới, hỏi:

— Mày bày cho tao xem, tao nên làm gì? Cứ ăn tối như thường, hay đuổi theo chúng nó?

Con ngựa đáp:

— Ngài cứ yên tâm ăn tối trước đã, đuổi theo sau.

Thế là con rồng ăn tới quá trưa, khi không ăn thêm được nữa mới lên ngựa đuổi theo hai kẻ trốn chạy. Chẳng mấy chốc nó đã bắt kịp. Nó giật nữ hoàng khỏi yên ngựa và nói với hoàng tử:

— Lần này ta tha cho mày, vì mày đã cho ta nước lúc ta ở trong thùng. Nhưng liệu hồn mà quay lại đây, kẻo mày phải trả bằng mạng sống.

Đau khổ tới phát điên, hoàng tử buồn bã cưỡi ngựa đi thêm một quãng, chẳng biết mình đang làm gì. Rồi chàng chịu không nổi, quay lại cung điện, bất chấp lời đe doạ của con rồng. Nữ hoàng lại đang ngồi một mình, và hai người lại tính cách thoát khỏi tay con rồng.

Hoàng tử bảo:

— Khi con rồng về, nàng hỏi xem nó lấy con ngựa kỳ diệu kia ở đâu, rồi kể lại cho ta, ta sẽ tìm một con giống như thế.

Rồi sợ chạm mặt kẻ thù, chàng lẻn ra khỏi lâu đài.

Lát sau con rồng về. Nữ hoàng ngồi xuống bên nó, dỗ ngọt, nịnh nọt cho nó vui vẻ, rồi cuối cùng nàng hỏi:

— Mà kể em nghe về con ngựa kỳ diệu hôm qua ngài cưỡi đi. Cả thế gian này chắc chẳng có con nào như nó. Ngài lấy nó ở đâu vậy?

Con rồng đáp:

— Đường ta lấy được nó là đường chẳng ai khác đi nổi. Trên đỉnh một ngọn núi cao có một mụ già, trong chuồng mụ có mười hai con ngựa, con sau đẹp hơn con trước. Trong một góc chuồng có một con gầy còm, xơ xác, chẳng ai thèm liếc tới lần thứ hai, nhưng thật ra nó là con tốt nhất trong cả đàn. Nó là anh em sinh đôi với ngựa của ta, bay cao được tới tận mây. Nhưng không ai lấy được con ngựa ấy nếu chưa ở làm cho mụ già trọn ba ngày. Ngoài đàn ngựa, mụ còn có một con ngựa cái với một con ngựa con. Người ở làm cho mụ phải trông chúng trọn ba ngày, nếu không để chúng chạy mất thì cuối cùng mụ cho chọn bất cứ con ngựa nào làm quà. Còn nếu đêm nào trong ba đêm mà không giữ được ngựa mẹ ngựa con, thì phải trả bằng cái đầu.

Hôm sau, hoàng tử chờ con rồng ra khỏi nhà rồi lẻn vào gặp nữ hoàng. Nàng kể hết những gì đã dò được từ kẻ giam giữ mình. Hoàng tử quyết ngay đi tìm mụ già trên đỉnh núi, và chẳng chần chừ lên đường. Đường núi dài và dốc đứng, nhưng cuối cùng chàng tìm được mụ. Chàng cúi chào thật thấp:

— Con chào bà ạ!

— Chào con! Con tới đây làm gì?

— Con muốn ở làm cho bà.

Mụ già bảo:

— Được thôi. Nếu con trông được con ngựa cái của ta ba ngày, ta sẽ trả công con một con ngựa. Nhưng nếu để nó chạy mất thì con mất đầu.

Vừa nói, mụ vừa dẫn chàng vào một cái sân rào cọc xung quanh, trên mỗi cây cọc cắm một cái đầu người. Chỉ có một cây cọc còn để trống. Khi họ đi ngang qua, nó kêu lên:

— Mụ kia, đưa cho ta cái đầu ta đang chờ đi!

Mụ già chẳng trả lời, chỉ quay sang hoàng tử nói:

— Con xem đấy! Những người này đều ở làm cho ta với điều kiện như con, mà chẳng một ai giữ nổi con ngựa cái!

Nhưng hoàng tử không hề nao núng, vẫn nói sẽ giữ đúng lời mình.

Chiều tối, chàng dắt ngựa cái ra khỏi chuồng, nhảy lên lưng, ngựa con chạy theo sau. Mặc cho ngựa cái tìm đủ cách hất chàng xuống, chàng vẫn ngồi vững được một hồi lâu. Nhưng cuối cùng chàng mệt quá, ngủ thiếp đi. Khi tỉnh dậy, chàng thấy mình đang ngồi trên một khúc gỗ, tay vẫn cầm sợi dây cương. Chàng bật dậy, hoảng hốt, nhưng chẳng thấy ngựa đâu cả. Chàng đi tìm, tim đập thình thịch. Đi được một quãng mà chẳng có dấu vết nào để lần theo, thì chàng tới một con sông nhỏ. Nhìn thấy nước, chàng sực nhớ tới con cá mình đã cứu, vội lấy cái vảy trong túi ra. Vảy vừa chạm vào ngón tay thì con cá đã hiện lên trên dòng nước cạnh chàng.

Con cá lo lắng hỏi:

— Có chuyện gì thế anh?

— Đêm qua con ngựa cái của mụ già chạy mất, tôi chẳng biết tìm nó ở đâu.

— Ồ, chuyện ấy tôi chỉ cho anh được. Nó hoá thành một con cá to, còn ngựa con thì hoá thành con cá nhỏ. Anh cứ lấy dây cương quất xuống nước mà gọi: "Lại đây, hỡi ngựa cái của mụ phù thuỷ trên núi!" là nó tới ngay.

Hoàng tử làm theo, và ngựa mẹ ngựa con hiện ra đứng trước mặt chàng. Chàng tròng dây cương vào cổ ngựa cái, cưỡi về nhà, ngựa con lúc nào cũng lóc cóc chạy theo sau. Mụ già đã đứng sẵn ở cửa đón, dọn cho hoàng tử ăn, rồi dắt ngựa cái về chuồng.

Mụ vừa lấy gậy quất con vật vừa mắng:

— Lẽ ra mày phải trốn vào đám cá chứ!

Con ngựa cái đáp:

— Tôi có trốn vào đám cá đấy chứ. Nhưng chúng nó chẳng phải bạn tôi, chúng khai ra tôi ngay.

— Thế thì lần này trốn vào đám cáo.

Nói xong mụ quay vào nhà, không biết rằng hoàng tử đã nghe được hết.

Trời bắt đầu tối, hoàng tử lại cưỡi ngựa cái ra đồng cỏ, ngựa con lóc cóc theo mẹ. Lần này chàng lại ngồi vững được tới nửa đêm, rồi một cơn buồn ngủ ập tới, chàng không sao chống lại nổi. Khi tỉnh dậy, chàng thấy mình lại ngồi trên khúc gỗ như lần trước, tay cầm dây cương. Chàng kêu lên thất thanh, bật dậy đi tìm. Vừa đi chàng vừa nhớ ra những lời mụ già nói với con ngựa, bèn lấy sợi lông cáo ra vê giữa mấy ngón tay.

Con cáo lập tức hiện ra trước mặt:

— Có chuyện gì thế anh?

— Con ngựa cái của mụ phù thuỷ già chạy mất, tôi chẳng biết tìm nó ở đâu.

— Nó đang ở chỗ bọn tôi đấy. Nó hoá thành một con cáo to, còn ngựa con hoá thành con cáo nhỏ. Anh lấy dây cương quất xuống đất mà gọi: "Lại đây, hỡi ngựa cái của mụ phù thuỷ trên núi!"

Hoàng tử làm theo. Chỉ trong chớp mắt, con cáo hoá thành ngựa cái đứng trước mặt chàng, ngựa con theo sát gót. Chàng nhảy lên cưỡi về. Mụ già dọn đồ ăn ra bàn, rồi dắt ngựa cái về chuồng.

Mụ lấy gậy quất con ngựa:

— Lẽ ra mày phải trốn vào đám cáo như tao dặn chứ!

— Tôi có trốn vào đám cáo đấy chứ. Nhưng chúng nó chẳng phải bạn tôi, chúng khai ra tôi.

— Thế thì lần này mày trốn vào đám sói thì hơn.

Mụ không biết rằng hoàng tử đã nghe hết những gì mụ nói.

Đêm thứ ba, hoàng tử lại cưỡi ngựa cái ra đồng cỏ, ngựa con lóc cóc theo sau. Chàng cố hết sức để thức, nhưng vô ích, và sáng ra chàng lại ngồi trên khúc gỗ, tay nắm chặt sợi dây cương. Chàng bật dậy, rồi đứng khựng lại, vì nhớ ra lời mụ già, và lấy nhúm lông xám của con sói ra.

Con sói hiện ra đứng trước mặt chàng:

— Có chuyện gì thế anh?

— Con ngựa cái của mụ phù thuỷ già chạy mất, tôi chẳng biết tìm nó ở đâu.

— Ồ, nó đang ở chỗ bọn tôi. Nó hoá thành một con sói cái, còn ngựa con hoá thành sói con. Anh lấy dây cương quất xuống đất chỗ này mà gọi: "Lại đây với ta, hỡi ngựa cái của mụ phù thuỷ trên núi."

Hoàng tử làm theo. Nhúm lông vừa chạm vào ngón tay, con sói đã hoá lại thành ngựa cái, ngựa con đứng bên cạnh. Chàng cưỡi ngựa về, mụ già đã đứng trên bậc thềm chờ sẵn, dọn đồ ăn cho hoàng tử, rồi dắt ngựa cái về chuồng.

Mụ lấy gậy quất con ngựa:

— Lẽ ra mày phải trốn vào đám sói chứ!

— Thì tôi đã trốn vào đấy. Nhưng chúng nó chẳng phải bạn tôi, chúng khai ra tôi.

Mụ già không nói gì, bước ra khỏi chuồng. Nhưng hoàng tử đã đứng chờ mụ ở cửa:

— Con đã làm cho bà tử tế, giờ xin bà trả công.

— Ta đã hứa thì ta làm. Con chọn lấy một trong mười hai con ngựa này, thích con nào cũng được.

— Thay vào đó, bà cho con con ngựa đói meo trong góc kia. Con thích nó hơn tất cả những con ngựa đẹp này.

— Con không nói thật lòng đấy chứ?

— Thật đấy ạ.

Mụ già đành phải để chàng toại nguyện. Hoàng tử từ biệt mụ, tròng dây cương vào cổ con ngựa rồi dắt nó vào rừng. Ở đó chàng chải chuốt cho nó tới khi bộ lông óng lên như vàng. Rồi chàng nhảy lên lưng ngựa, và chàng cùng con ngựa bay thẳng qua không trung tới cung điện của con rồng. Nữ hoàng ngày đêm trông ngóng chàng, lẻn ra đón. Chàng nhấc bổng nàng lên yên, và con ngựa lại bay vút đi.

Ít lâu sau con rồng về nhà, thấy nữ hoàng biến mất, nó hỏi con ngựa của nó:

— Làm gì bây giờ? Ta ăn uống trước, hay đuổi theo bọn trốn chạy?

Con ngựa đáp:

— Ngài ăn hay không ăn, uống hay không uống, đuổi theo hay ở nhà, bây giờ cũng chẳng còn nghĩa lý gì nữa, vì ngài chẳng bao giờ, chẳng bao giờ đuổi kịp họ đâu.

Con rồng chẳng đáp lời con ngựa, chỉ nhảy phắt lên lưng nó, đuổi theo hai kẻ trốn chạy. Thấy nó đuổi tới, hai vợ chồng hoảng sợ, giục ngựa của hoàng tử chạy nhanh hơn nữa, nhanh hơn nữa. Con ngựa bảo:

— Đừng sợ gì cả, chẳng có điều gì hại được chúng ta đâu.

Hai người yên lòng, vì họ tin trí khôn của nó.

Chẳng mấy chốc đã nghe tiếng ngựa của con rồng thở hổn hển phía sau. Nó kêu lên:

— Anh ơi, đừng chạy nhanh thế! Em mà cố theo kịp anh thì em rơi xuống đất mất!

Ngựa của hoàng tử đáp:

— Sao em lại đi hầu một con quái vật như thế? Hất nó xuống, cho nó vỡ tan trên mặt đất, rồi về với bọn anh.

Con ngựa của rồng chồm lên, dựng đứng, và con rồng ngã xuống một tảng đá, vỡ tan thành từng mảnh. Nữ hoàng cưỡi con ngựa ấy, cùng chồng trở về vương quốc của nàng, và hai người trị vì ở đó nhiều năm.

— Hết —