Chúc bệ hạ mạnh khoẻ!

Ngày xửa ngày xưa có một ông vua quyền thế lẫy lừng tới mức hễ ngài hắt hơi là mọi người trong cả nước đều phải nói: "Chúc bệ hạ mạnh khoẻ!" Ai cũng nói, chỉ trừ anh chăn cừu có đôi mắt trợn trừng, anh nhất định không nói.

Nhà vua nghe chuyện thì giận lắm, sai đòi anh chăn cừu tới trước mặt.

Anh chăn cừu tới, đứng trước ngai vàng, nơi nhà vua ngồi trông rất uy nghi, rất quyền thế. Nhưng nhà vua có uy nghi, có quyền thế tới đâu, anh chăn cừu cũng chẳng thấy sợ chút nào.

Nhà vua quát:

— Nói ngay: "Chúc ta mạnh khoẻ!"

Anh chăn cừu đáp:

— Chúc ta mạnh khoẻ!

Nhà vua nổi giận đùng đùng:

— Chúc ta cơ, chúc ta cơ, đồ ranh con, đồ du thủ du thực!

— Chúc ta, chúc ta, tâu bệ hạ.

Nhà vua gầm lên, giận dữ đấm thình thịch vào ngực mình:

— Nhưng phải chúc ta, chúc chính ta đây!

Anh chăn cừu cũng kêu lên, khẽ vỗ vỗ vào ngực mình:

— Thì vâng, chúc ta chứ còn ai, chúc chính ta đây!

Nhà vua giận tới mất cả khôn, chẳng biết làm gì nữa. Bấy giờ quan đại thần mới xen vào, thì thầm:

— Nói ngay đi, nói ngay lập tức đi: "Chúc bệ hạ mạnh khoẻ", vì anh không nói thì mất mạng đấy.

— Không, tôi không nói chừng nào chưa được cưới công chúa làm vợ.

Công chúa đang ngồi trên một chiếc ngai nhỏ bên cạnh vua cha, trông dịu dàng, xinh xắn như một chú bồ câu vàng bé bỏng. Nghe anh chăn cừu nói thế, nàng không nhịn được cười. Bởi phải thú thật rằng anh chăn cừu mắt trợn trừng này làm nàng ưng ý lắm, ưng ý hơn mọi hoàng tử nàng từng gặp.

Nhưng nhà vua thì chẳng dễ chịu được như con gái. Ngài ra lệnh ném anh chăn cừu xuống hầm gấu trắng.

Lính canh dẫn anh đi, xô anh xuống hầm có con gấu trắng đã hai ngày chưa được ăn, đang đói meo. Cửa hầm vừa đóng thì con gấu đã lao vào anh chăn cừu. Nhưng nhìn thấy đôi mắt anh, nó sợ tới mức chỉ muốn tự ăn thịt mình. Nó co rúm vào một góc, đứng đó nhìn anh, và dù đói lả, nó cũng không dám động tới anh, chỉ mút móng chân vì đói. Anh chăn cừu biết rằng chỉ cần mình rời mắt khỏi con thú một lần thôi là mình chết. Để giữ cho mình tỉnh, anh nghĩ ra những bài hát rồi hát lên, cứ thế qua hết một đêm.

Sáng hôm sau, quan đại thần tới xem xương của anh chăn cừu, sửng sốt thấy anh vẫn sống khoẻ mạnh. Ông dẫn anh tới gặp nhà vua. Nhà vua giận điên lên, bảo:

— Thế nào, giờ thì mày đã biết gần kề cái chết là thế nào rồi đấy. Bây giờ mày có chịu nói "Chúc ta mạnh khoẻ" không?

Nhưng anh chăn cừu đáp:

— Mười cái chết tôi cũng chẳng sợ! Tôi chỉ nói nếu được cưới công chúa làm vợ.

— Thế thì đi mà chết!

Nhà vua quát lên, rồi ra lệnh ném anh vào chuồng lợn rừng. Lũ lợn rừng đã một tuần chưa được cho ăn. Anh chăn cừu vừa bị xô vào chuồng, chúng đã xông tới định xé xác anh. Nhưng anh chăn cừu rút trong tay áo ra một cây sáo nhỏ, bắt đầu thổi một điệu nhạc vui tươi. Lũ lợn rừng thoạt tiên ngượng ngùng lùi lại, rồi đứng lên bằng hai chân sau, nhảy múa tưng bừng.

Trông chúng buồn cười quá, anh chăn cừu chỉ ước gì được cười một trận. Nhưng anh không dám ngừng thổi, vì biết rõ hễ mình ngừng là chúng sẽ xông vào xé xác. Ở đây đôi mắt chẳng giúp gì được anh, vì anh đâu thể cùng lúc trừng mắt nhìn thẳng vào mặt mười con lợn rừng. Thế là anh cứ thổi mãi. Lũ lợn rừng nhảy thật chậm, như đang nhảy điệu vũ cung đình. Rồi anh thổi nhanh dần, nhanh dần, tới khi chúng xoay xở không kịp, và cuối cùng con nọ ngã đè lên con kia thành một đống, mệt lử, thở không ra hơi.

Bấy giờ anh chăn cừu mới dám cười. Anh cười lâu và to tới mức sáng sớm hôm sau, khi quan đại thần tới, tưởng chỉ còn thấy xương của anh, thì nước mắt anh vẫn còn chảy ròng ròng trên má vì cười.

Nhà vua vừa mặc áo xong, anh chăn cừu lại bị dẫn tới. Nhà vua càng giận hơn bao giờ hết khi nghĩ lũ lợn rừng đã không xé xác gã này ra từng mảnh, bèn bảo:

— Thế nào, giờ mày đã biết gần kề mười cái chết là thế nào rồi đấy. Nói đi: "Chúc ta mạnh khoẻ!"

Nhưng anh chăn cừu ngắt lời:

— Một trăm cái chết tôi cũng chẳng sợ. Tôi chỉ nói nếu được cưới công chúa làm vợ.

Nhà vua gầm lên:

— Thế thì đi mà chịu một trăm cái chết!

Rồi ngài ra lệnh ném anh chăn cừu xuống hầm sâu lưỡi hái.

Lính canh lôi anh tới một ngục tối, giữa ngục có một cái giếng sâu, quanh giếng cắm đầy lưỡi hái sắc lẻm. Dưới đáy giếng có một ngọn đèn nhỏ, nhờ nó mà biết được người bị ném xuống đã rơi tới đáy hay chưa.

Bị lôi tới ngục, anh chăn cừu xin lính canh để anh một mình một lát, cho anh nhìn xuống hố lưỡi hái. Biết đâu rốt cuộc anh lại quyết nói câu "Chúc bệ hạ mạnh khoẻ" với nhà vua. Lính canh để anh lại một mình. Anh dựng cây gậy dài của mình cạnh giếng, khoác áo choàng lên gậy, đặt mũ lên trên đỉnh. Anh còn treo cái túi đeo lưng vào phía trong áo choàng, để trông như bên trong có người. Làm xong, anh gọi lính canh, bảo rằng anh đã nghĩ kỹ rồi, nhưng rốt cuộc vẫn không quyết nói được điều nhà vua muốn.

Lính canh bước vào, ném cả mũ, áo choàng, túi lẫn gậy xuống giếng một lượt, đứng nhìn chúng dập tắt ngọn đèn dưới đáy, rồi bỏ đi, tưởng lần này anh chăn cừu đã thật sự đi đời. Nhưng anh đã nấp trong một góc tối, cười thầm suốt từ đầu tới cuối.

Sáng sớm hôm sau, quan đại thần cầm đèn tới. Thấy anh chăn cừu vẫn sống khoẻ mạnh, ông suýt ngã ngửa vì kinh ngạc. Ông dẫn anh tới gặp nhà vua. Nhà vua giận dữ hơn bao giờ hết, nhưng vẫn kêu lên:

— Thế nào, giờ mày đã gần kề một trăm cái chết rồi đấy. Mày có chịu nói "Chúc bệ hạ mạnh khoẻ" không?

Nhưng anh chăn cừu vẫn chỉ đáp như cũ:

— Tôi không nói chừng nào công chúa chưa làm vợ tôi.

Thấy chẳng có cách nào trừ khử được anh chăn cừu, nhà vua bảo:

— Biết đâu rốt cuộc mày chịu nói với cái giá rẻ hơn.

Ngài sai thắng cỗ xe lớn, bắt anh chăn cừu lên ngồi cạnh mình, rồi truyền đánh xe tới khu rừng bạc. Tới nơi, ngài bảo:

— Mày thấy khu rừng bạc này chứ? Nếu mày chịu nói "Chúc bệ hạ mạnh khoẻ", ta sẽ cho mày cả khu rừng.

Anh chăn cừu lúc nóng bừng lúc lạnh toát, nhưng vẫn khăng khăng:

— Tôi không nói chừng nào công chúa chưa làm vợ tôi.

Nhà vua bực lắm. Ngài cho xe chạy xa hơn nữa, tới một toà lâu đài lộng lẫy toàn bằng vàng, rồi bảo:

— Mày thấy toà lâu đài vàng này chứ? Ta sẽ cho mày cả nó nữa, cả rừng bạc lẫn lâu đài vàng, chỉ cần mày nói với ta một câu ấy thôi: "Chúc bệ hạ mạnh khoẻ."

Anh chăn cừu há hốc mồm, ngơ ngẩn, loá cả mắt, nhưng vẫn nói:

— Không, tôi không nói chừng nào chưa được cưới công chúa làm vợ.

Lần này nhà vua buồn rầu khôn xiết. Ngài truyền đánh xe tới hồ kim cương, và ở đó ngài thử thêm một lần nữa:

— Mày thấy hồ kim cương này chứ? Ta sẽ cho mày cả nó nữa, cả rừng bạc, lâu đài vàng lẫn hồ kim cương. Mày sẽ có hết, hết thảy, chỉ cần mày nói: "Chúc bệ hạ mạnh khoẻ!"

Anh chăn cừu phải nhắm nghiền đôi mắt trợn trừng của mình lại cho khỏi loá vì mặt hồ sáng chói, nhưng anh vẫn nói:

— Không, không. Tôi không nói chừng nào chưa được cưới công chúa làm vợ.

Bấy giờ nhà vua thấy mọi cố gắng đều vô ích, thà chịu thua còn hơn, bèn bảo:

— Thôi được, thôi được, với ta thì cũng thế cả. Ta gả con gái ta cho mày. Nhưng khi ấy thì mày phải nói với ta, nói thật lòng: "Chúc bệ hạ mạnh khoẻ."

— Dĩ nhiên là tôi nói chứ, sao lại không nói? Khi ấy thì tôi nói là lẽ đương nhiên.

Nhà vua mừng rỡ hơn ai có thể tưởng tượng. Ngài truyền khắp nước rằng sẽ có hội lớn, vì công chúa sắp lấy chồng. Ai nấy đều hân hoan khi nghĩ rằng công chúa, người đã từ chối biết bao hoàng tử tới cầu hôn, rốt cuộc lại phải lòng anh chăn cừu mắt trợn trừng.

Đám cưới linh đình chưa từng thấy. Ai ai cũng ăn uống nhảy múa. Ngay người ốm cũng được đãi tiệc, đến cả những đứa trẻ mới lọt lòng bé tí cũng được nhận quà.

Nhưng vui nhộn nhất là trong cung điện nhà vua. Ở đó những ban nhạc giỏi nhất chơi nhạc, những món ngon nhất được nấu, cả một đám đông ngồi vào bàn, đâu đâu cũng vui đùa hoan hỉ.

Theo tục lệ, người phù rể bưng chiếc đầu lợn rừng to tướng trên một cái đĩa lớn vào, đặt trước mặt nhà vua để ngài cắt chia cho mọi người. Mùi thơm nức mũi tới mức nhà vua bắt đầu hắt hơi lấy hắt hơi.

Anh chăn cừu kêu lên trước tất cả mọi người:

— Chúc bệ hạ thật mạnh khoẻ!

Nhà vua mừng quá, chẳng còn tiếc chuyện đã gả con gái cho anh.

Về sau, khi ông vua già băng hà, anh chăn cừu lên nối ngôi. Anh là một ông vua rất tốt, chẳng bao giờ đòi dân chúc mình mạnh khoẻ khi họ không muốn. Vậy mà ai ai cũng chúc anh mạnh khoẻ, vì ai cũng yêu quý anh.

— Hết —