Cô dâu Bụi Rậm

Ngày xưa có một người đàn ông goá vợ, có một con trai và một con gái với người vợ trước. Hai anh em đều ngoan, thương nhau hết lòng. Ít lâu sau, người đàn ông lấy vợ khác. Ông chọn một bà goá có một cô con gái vừa xấu vừa ác, mà mẹ cô ta cũng xấu và ác chẳng kém. Từ ngày người vợ mới về nhà, các con của ông chẳng được yên ngày nào, chẳng còn góc nào để mà nghỉ ngơi. Nên cậu con trai nghĩ tốt nhất là ra đi khắp thiên hạ, tự kiếm miếng ăn.

Lang thang một thời gian, cậu tới cung điện nhà vua, xin được chân phụ việc cho bác xà ích. Cậu lanh lẹ, chăm chỉ lắm, những con ngựa cậu chăm béo tốt, lông mượt bóng loáng.

Còn cô em gái ở nhà thì mỗi ngày một khổ hơn. Cả mẹ kế lẫn em kế lúc nào cũng bới lông tìm vết, cô làm gì, đi đâu cũng bị chê. Họ mắng nhiếc, chửi bới cô đến nỗi chẳng có lấy một giờ yên thân. Họ bắt cô làm hết việc nặng. Sớm tối cô chỉ được ăn toàn lời nặng nhẹ, còn cơm thì ít ỏi lắm.

Một hôm họ sai cô ra suối gánh nước. Một cái đầu xấu xí ghê tởm nhô lên khỏi mặt nước, nói:

"Rửa mặt cho ta đi, cô gái!"

"Vâng, cháu rửa cho ông, cháu vui lòng lắm," cô gái nói. Rồi cô bắt đầu rửa, cọ cái mặt xấu xí ấy, dù trong bụng không khỏi nghĩ đây là một việc chẳng dễ chịu chút nào. Cô rửa xong, rửa thật sạch, thì một cái đầu khác nhô lên khỏi mặt nước, cái này còn xấu hơn.

"Chải tóc cho ta đi, cô gái!" cái đầu nói.

"Vâng, cháu chải cho ông, cháu vui lòng lắm," cô gái nói, rồi bắt tay gỡ mớ tóc rối bù. Dễ hình dung, việc này cũng chẳng dễ chịu gì.

Cô chải xong, thì một cái đầu khác nữa nhô lên khỏi mặt nước, xấu xí và ghê rợn hơn nhiều.

"Hôn ta đi, cô gái!" cái đầu nói.

"Vâng, cháu hôn ông," cô gái nói. Và cô hôn thật, dù cô nghĩ đó là việc khó nhọc nhất cô từng phải làm trong đời.

Thế là ba cái đầu bắt đầu bàn với nhau, xem nên làm gì cho cô gái giàu lòng tốt này.

"Cô sẽ là cô gái xinh đẹp nhất xưa nay, trắng trẻo, rạng rỡ như ban ngày," cái đầu thứ nhất nói.

"Mỗi lần cô chải tóc, vàng sẽ rơi ra từ tóc cô," cái đầu thứ hai nói.

"Mỗi lần cô nói, vàng sẽ rơi ra từ miệng cô," cái đầu thứ ba nói.

Thế là khi cô gái về nhà, xinh đẹp rạng rỡ như ban ngày, mẹ kế và con gái bà ta càng tức tối hơn. Mà khi cô cất lời, họ thấy những đồng tiền vàng rơi ra từ miệng cô, thì còn tệ hơn nữa. Mẹ kế nổi cơn tam bành, đuổi cô ra chuồng lợn. Bà ta bảo cô cứ ở đó với cái đống vàng mà khoe mẽ, chứ không được đặt chân vào nhà.

Chẳng bao lâu, người mẹ muốn chính con gái mình ra suối gánh nước.

Cô ta xách thùng tới nơi, cái đầu thứ nhất nhô lên khỏi mặt nước sát bờ.

"Rửa mặt cho ta đi, cô gái!" nó nói.

"Tự mà rửa lấy!" cô em kế đáp.

Rồi cái đầu thứ hai hiện lên.

"Chải tóc cho ta đi, cô gái!" cái đầu nói.

"Tự mà chải lấy!" cô em kế nói.

Thế là cái đầu chìm xuống đáy, cái đầu thứ ba nhô lên.

"Hôn ta đi, cô gái!" cái đầu nói.

"Ai thèm hôn cái mồm xấu xí của ông!" cô em kế nói.

Thế là ba cái đầu lại bàn với nhau, xem nên làm gì cho đứa con gái tính nết khó chịu, đầy kiêu căng này. Chúng thống nhất rằng cô ta sẽ có cái mũi dài bốn sải, cái hàm dài ba sải, một bụi thông mọc giữa trán, và mỗi lần cô ta nói, tro sẽ rơi ra từ miệng.

Xách thùng về tới cửa nhà, cô ta gọi mẹ đang ở trong:

"Mở cửa ra!"

"Con gái cưng của mẹ, tự mở lấy đi!" bà mẹ nói.

"Con không lại gần được, vướng cái mũi," cô con gái nói.

Bà mẹ ra xem, thấy con mình thì bà ta điên cuồng thế nào, gào khóc than vãn thế nào, chắc ai cũng tưởng tượng được. Nhưng gào khóc thế mũi với hàm cũng chẳng ngắn đi chút nào.

Lại nói người anh làm việc trong cung vua. Cậu đã vẽ một bức chân dung em gái, mang theo bên mình. Sáng nào tối nào cậu cũng quỳ trước bức tranh mà cầu nguyện cho em, vì cậu thương em hết mực.

Mấy cậu giữ ngựa khác nghe thấy, bèn ghé mắt qua lỗ khoá nhìn vào phòng cậu, thấy cậu đang quỳ trước một bức tranh. Thế là chúng đi rêu rao khắp nơi rằng sáng tối nào gã trai kia cũng quỳ cầu nguyện một bức tượng thần. Cuối cùng chúng tâu lên tận nhà vua, xin vua cũng ghé mắt qua lỗ khoá mà tự xem gã trai làm gì. Lúc đầu vua không tin, nhưng sau rất lâu rất lâu, chúng thuyết phục được vua. Vua rón rén tới bên cửa, ghé mắt nhìn vào, thấy chàng trai đang quỳ, hai tay chắp lại trước một bức tranh treo trên tường.

"Mở cửa ra!" vua gọi, nhưng chàng trai không nghe thấy.

Vua lại gọi lần nữa, nhưng chàng cầu nguyện thành tâm quá, lần này cũng không nghe thấy.

"Mở cửa ra, ta bảo!" vua lại quát. "Ta đây! Ta muốn vào!"

Chàng trai nhảy bổ ra mở khoá cửa, nhưng vội quá quên cả giấu bức tranh.

Vua bước vào, thấy bức tranh thì đứng sững như bị xiềng chân, không nhích nổi khỏi chỗ, vì vua thấy bức tranh đẹp quá.

"Khắp trần gian chẳng đâu có người con gái đẹp như thế này!" vua nói.

Chàng trai thưa đó là em gái mình, chính chàng vẽ, và nếu cô không đẹp hơn trong tranh thì ít ra cũng không xấu hơn.

"Được, nếu nàng đẹp như thế thì ta sẽ lấy nàng làm hoàng hậu," vua nói, rồi truyền cho chàng về nhà đón em ngay không chậm trễ, và phải mau mau quay lại. Chàng trai hứa sẽ đi nhanh hết sức, rồi rời cung vua lên đường.

Người anh về tới nhà đón em, thì mẹ kế và em kế cũng đòi đi theo. Thế là cả bọn cùng lên đường. Con gái người đàn ông mang theo một cái tráp đựng vàng của mình, và một con chó tên là Bé Tuyết. Hai thứ ấy là tất cả những gì cô được mẹ để lại.

Đi được một quãng thì phải vượt biển. Người anh ngồi cầm lái, còn bà mẹ kế và hai cô em cùng cha khác mẹ ngồi ở mũi thuyền. Họ đi xa, xa lắm. Cuối cùng thấy đất liền thấp thoáng.

"Em nhìn bờ cát trắng đằng kia kìa, mình sẽ cập bến ở đó," người anh nói, tay chỉ ra biển.

"Anh con nói gì thế ạ?" cô gái hỏi.

"Nó bảo mày vứt cái tráp xuống biển," mẹ kế đáp.

"Anh con đã bảo thế thì con phải làm," cô gái nói, rồi ném cái tráp xuống biển.

Đi thêm một lúc nữa, người anh lại chỉ ra biển.

"Kia rồi, em thấy cung điện nơi mình sắp tới chưa," chàng nói.

"Anh con nói gì thế ạ?" cô gái hỏi.

"Giờ nó bảo mày vứt con chó xuống biển," mẹ kế đáp.

Cô gái khóc, buồn khổ vô cùng, vì Bé Tuyết là thứ cô yêu quý nhất trên đời. Nhưng rồi cuối cùng cô cũng ném nó xuống biển.

"Anh con đã bảo thế thì con phải làm. Nhưng có trời biết chị không nỡ ném em đi chút nào, Bé Tuyết ơi!" cô nói.

Rồi thuyền đi tiếp một quãng xa nữa.

"Kìa, em thấy nhà vua ra đón em kìa," người anh nói, chỉ về phía bờ biển.

"Anh con nói gì thế ạ?" cô gái lại hỏi.

"Giờ nó bảo mày nhảy mau xuống biển," mẹ kế đáp.

Cô khóc lóc, kêu than, nhưng vì anh đã bảo thế, cô nghĩ mình phải làm, nên cô nhảy xuống biển.

Thế nhưng khi họ tới cung điện, nhà vua trông thấy cô dâu xấu xí, mũi dài bốn sải, hàm dài ba sải, trán mọc một bụi cây, thì kinh hoàng. Nhưng tiệc cưới đã sửa soạn xong xuôi, rượu đã ủ, bánh đã nướng, khách khứa đã ngồi chờ đông đủ, nên dù cô ta xấu đến thế, vua vẫn đành phải cưới.

Có điều vua giận lắm, mà cũng chẳng ai trách vua được. Vua sai quăng người anh xuống một cái hố đầy rắn.

Đêm thứ năm đầu tiên sau đó, một cô gái xinh đẹp bước vào gian bếp trong cung, xin cô hầu bếp, người vẫn ngủ ở đó, cho mượn cái lược. Cô xin khẩn khoản, dịu dàng, nên được cho mượn. Rồi cô chải tóc, và vàng rơi ra từ tóc cô.

Đi cùng cô có một con chó nhỏ. Cô bảo nó:

"Bé Tuyết, ra xem trời sắp sáng chưa!"

Cô bảo nó ba lần như thế. Lần thứ ba cô sai chó ra xem thì trời đã gần sáng. Bấy giờ cô đành phải đi, nhưng lúc đi cô nói:

"Hừ, cô dâu Bụi Rậm xấu xa kia,
Nằm êm bên vua trẻ đấy à,
Còn ta gối đá nằm trên cát,
Còn anh ngủ giữa rắn lạnh tê,
Chẳng ai thương, chẳng ai khóc cho.

Ta sẽ tới hai lần nữa, rồi không bao giờ tới nữa," cô nói.

Sáng ra cô hầu bếp kể lại những gì mình thấy và nghe. Vua bảo đêm thứ năm tới, chính vua sẽ thức canh trong bếp xem có thật không. Trời vừa nhá nhem, vua xuống bếp với cô hầu. Nhưng vua dụi mắt, làm đủ mọi cách để giữ cho mình tỉnh mà vô ích. Vì cô dâu Bụi Rậm cứ ư ử hát ru mãi, cho tới khi mắt vua díp chặt lại. Khi cô gái trẻ xinh đẹp tới thì vua đã ngủ say, ngáy pho pho.

Lần này cũng như lần trước, cô mượn lược chải tóc, vàng rơi xuống trong lúc cô chải. Rồi cô lại sai chó ra ngoài ba lần, và khi trời rạng, cô ra đi. Nhưng lúc đi cô cũng nói như lần trước:

"Ta sẽ tới một lần nữa, rồi không bao giờ tới nữa."

Đêm thứ năm thứ ba, nhà vua lại nhất quyết thức canh. Lần này vua sai hai người giữ mình, mỗi người nắm một cánh tay, hễ thấy vua sắp ngủ là lay, là giật tay vua. Vua lại sai hai người khác canh chừng cô dâu Bụi Rậm. Nhưng đêm càng khuya, cô dâu Bụi Rậm lại bắt đầu ư ử hát ru, khiến mắt vua bắt đầu díp lại, đầu ngoẹo sang một bên. Bấy giờ cô gái xinh đẹp tới, lấy lược chải tóc cho tới khi vàng rơi xuống. Rồi cô sai Bé Tuyết ra xem trời sắp sáng chưa, ba lần như thế. Lần thứ ba thì trời vừa hửng sáng, và cô nói:

"Hừ, cô dâu Bụi Rậm xấu xa kia,
Nằm êm bên vua trẻ đấy à,
Còn ta gối đá nằm trên cát,
Còn anh ngủ giữa rắn lạnh tê,
Chẳng ai thương, chẳng ai khóc cho."

"Giờ thì ta sẽ không bao giờ tới nữa," cô nói, rồi quay đi.

Nhưng hai người đang nắm tay vua liền chộp lấy bàn tay vua, ấn một con dao vào tay vua, rồi bắt vua cứa vào ngón tay út của cô, vừa đủ cho rớm máu.

Thế là cô dâu thật được giải thoát. Vua tỉnh dậy, và cô kể cho vua nghe mọi chuyện đã xảy ra, mẹ kế và em kế đã lừa cô thế nào. Người anh lập tức được kéo lên khỏi hố rắn, lũ rắn chưa hề đụng tới chàng. Rồi mẹ kế và em kế bị quăng xuống hố thay chàng.

Chẳng ai tả được nhà vua vui mừng đến mức nào khi thoát được cô dâu Bụi Rậm gớm ghiếc, mà lại có được một hoàng hậu xinh đẹp rạng rỡ như ban ngày.

Thế rồi đám cưới thật sự được tổ chức, tổ chức linh đình đến nỗi khắp bảy vương quốc ai cũng nghe, cũng bàn tán. Nhà vua và cô dâu ngồi xe tới nhà thờ, Bé Tuyết cũng ngồi trên xe. Làm phép cưới xong, họ lại về nhà, và từ đó trở đi, người kể chuyện này cũng chẳng gặp lại họ nữa.

— Hết —