Ngày xưa, khi vua Phạm Dự trị vì thành Ba-la-nại, đức Bồ Tát sinh làm một con công. Quả trứng chứa Ngài có lớp vỏ vàng như nụ hoa ca-ni-ca-ra. Khi phá vỏ chui ra, chim trở thành một con công vàng xinh đẹp, dưới cánh có những đường vân đỏ thắm. Để giữ mạng sống của mình, công vàng bay vượt qua ba dãy núi, tới dãy thứ tư thì dừng lại, sống trên một bãi bằng trên đỉnh một ngọn đồi vàng ở xứ Đan-đa-ca.
Mỗi sáng, khi trời vừa rạng, công vàng đậu trên đỉnh đồi ngắm mặt trời mọc, rồi đọc một câu thần chú để giữ mình được bình yên trong suốt ngày kiếm ăn. Câu chú ấy như sau:
Kìa, Ngài đã mọc lên, vị vua nhìn thấu muôn nơi,
ánh vàng của Ngài làm sáng bừng vạn vật.
Con xin kính lạy Ngài, đấng rực rỡ huy hoàng,
xin Ngài giữ cho con bình yên suốt ngày hôm nay.
Kính lạy mặt trời xong, công lại đọc tiếp mấy câu kính lạy các bậc thánh hiền thuở trước cùng mọi đức hạnh của các Ngài:
Kính lạy các bậc thánh hiền, những người ngay thẳng, thấu suốt chân lý,
con xin kính lạy và cầu xin các Ngài che chở.
Kính lạy người trí tuệ, kính lạy trí tuệ,
kính lạy sự giải thoát và những ai đã được giải thoát.
Đọc chú giữ mình xong, công mới bay đi kiếm ăn.
Bay lượn kiếm ăn suốt ngày, chiều tối công lại về đậu trên đỉnh đồi ngắm mặt trời lặn. Trong lúc lắng lòng suy ngẫm, công đọc một câu chú khác để giữ mình và xua đuổi điều dữ:
Kìa, Ngài đã lặn xuống, vị vua nhìn thấu muôn nơi,
ánh vàng của Ngài làm sáng bừng vạn vật.
Con xin kính lạy Ngài, đấng rực rỡ huy hoàng,
suốt đêm nay cũng như suốt ngày qua,
xin Ngài giữ cho con bình yên.
Rồi công lại đọc mấy câu kính lạy các bậc thánh hiền như buổi sáng. Đọc chú giữ mình xong, công mới ngủ.
Bấy giờ, trong một làng thợ săn gần Ba-la-nại có một người thợ săn. Trong lúc đi lang thang trên dãy núi Tuyết, ông ta trông thấy đức Bồ Tát đậu trên ngọn đồi vàng ở Đan-đa-ca, về nhà kể lại cho con trai nghe.
Một hôm, bà Khê-ma, một bà vợ của vua Ba-la-nại, nằm mơ thấy một con công vàng đang giảng đạo. Bà tâu chuyện ấy với vua, nói rằng bà khao khát được nghe con công vàng giảng đạo. Vua hỏi các quan. Các quan tâu:
— Các vị bà-la-môn ắt sẽ biết.
Các vị bà-la-môn tâu:
— Vâng, đúng là có công vàng.
— Ở đâu?
— Thợ săn ắt sẽ biết.
Vua cho triệu tập các thợ săn lại hỏi. Người thợ săn kia tâu:
— Tâu đức vua, ở xứ Đan-đa-ca có một ngọn đồi vàng, trên đó có một con công vàng.
— Vậy hãy bắt nó về đây. Đừng giết, phải bắt sống.
Người thợ săn đặt bẫy ở chỗ công vàng kiếm ăn. Nhưng ngay cả khi công bước chân vào bẫy, bẫy cũng không sập. Người thợ săn cứ thế rình bắt suốt bảy năm mà không sao bắt được, rồi chết luôn ở đó. Hoàng hậu Khê-ma cũng chết mà không được toại nguyện.
Vua giận lắm, vì hoàng hậu của mình chết chỉ vì một con công. Vua sai khắc lên một tấm bảng vàng dòng chữ: "Trên dãy núi Tuyết, ở xứ Đan-đa-ca, có một ngọn đồi vàng. Ở đó có một con công vàng. Ai được ăn thịt nó sẽ trẻ mãi không già, sống mãi không chết." Rồi vua cất tấm bảng vào một cái hộp.
Khi vua băng hà, vị vua kế vị đọc được dòng chữ ấy, nghĩ bụng: "Ta sẽ được trẻ mãi không già, sống mãi không chết." Thế là vua sai một người thợ săn khác đi bắt. Cũng như người trước, người thợ săn này không bắt được công vàng và chết trên đường săn. Cứ như thế, sáu đời vua nối nhau trị vì mà không ai bắt được.
Rồi tới đời vua thứ bảy. Vua cũng sai một người thợ săn đi. Người này để ý thấy công vàng bước vào bẫy mà bẫy không sập, lại thấy công đọc một câu chú trước khi đi kiếm ăn. Ông ta bèn về miền biên giới bắt một con công mái. Ông dạy cho công mái hễ ông vỗ tay thì múa, ông búng ngón tay thì cất tiếng kêu. Rồi ông mang công mái theo, sáng sớm tinh mơ, trước khi công vàng đọc chú, ông đã đặt bẫy, cắm cọc chắc chắn xuống đất. Xong, ông làm cho công mái cất tiếng kêu.
Nghe tiếng kêu lạ, tiếng của một con công mái, lòng công vàng xao động. Công quên đọc chú, bay về phía công mái, thế là sa vào lưới. Người thợ săn bắt lấy công, mang về dâng vua Ba-la-nại.
Thấy công đẹp quá, vua vui mừng lắm, sai đặt một chỗ ngồi cho công. Ngồi lên chỗ được mời, đức Bồ Tát hỏi:
— Tâu đức vua, vì sao đức vua cho bắt tôi?
— Vì người ta bảo ai ăn thịt ngươi đều được trẻ mãi không già, sống mãi không chết. Ta muốn ăn thịt ngươi để được trẻ mãi và sống mãi.
— Cứ cho là thế, cứ cho là ai ăn thịt tôi cũng được trẻ mãi và sống mãi. Nhưng như vậy thì tôi phải chết!
— Đương nhiên rồi.
— Vậy thì, nếu tôi chết, làm sao thịt của tôi lại làm cho người ăn được sống mãi?
— Ngươi có màu vàng, nên người ta bảo ai ăn thịt ngươi sẽ được trẻ mãi và sống mãi.
— Tâu đức vua, tôi có màu vàng là có lý do của nó. Ngày xưa, tôi từng làm vua cai trị cả thiên hạ, đóng đô ngay tại thành này. Tôi giữ năm điều răn và khiến cho mọi người trong thiên hạ cũng giữ như thế. Nhờ vậy, khi chết tôi được sinh lên cõi trời Ba Mươi Ba. Sống hết kiếp ở đó, sang kiếp sau tôi phải làm con công vì một lỗi lầm cũ. Nhưng tôi có màu vàng là nhờ thuở trước đã giữ các điều răn.
— Sao? Không thể tin được! Ngươi từng làm vua cả thiên hạ, từng giữ các điều răn, nhờ vậy mà sinh ra có màu vàng ư? Ngươi lấy gì làm bằng chứng?
— Tâu đức vua, tôi có bằng chứng.
— Bằng chứng gì?
— Tâu đức vua, khi làm vua, tôi thường ngồi trên một cỗ xe nạm ngọc bay giữa không trung. Cỗ xe ấy nay đang nằm vùi dưới lòng đất, dưới đáy hồ của nhà vua. Đức vua hãy cho đào dưới đáy hồ lên, đó sẽ là bằng chứng của tôi.
Vua bằng lòng. Vua sai tháo cạn nước hồ, đào lên được cỗ xe, và tin lời đức Bồ Tát. Bấy giờ đức Bồ Tát giảng cho vua nghe:
— Tâu đức vua, ngoài cõi Niết-bàn là thường còn, tất cả mọi thứ khác đều do nhiều thứ hợp lại mà thành, nên đều không bền chắc, đều đổi thay, đều phải sinh ra rồi chết đi.
Ngài giảng giải như thế, rồi khuyên vua giữ các điều răn. Lòng vua trở nên thanh thản. Vua dâng cả vương quốc cho đức Bồ Tát và hết mực tôn kính Ngài. Đức Bồ Tát trả lại vương quốc cho vua. Ở lại vài hôm, Ngài bay lên không trung, trở về ngọn đồi vàng ở Đan-đa-ca, để lại cho vua một lời dặn:
— Tâu đức vua, xin hãy luôn cẩn trọng!
Nhà vua làm theo lời khuyên của đức Bồ Tát, bố thí và làm điều lành, rồi ra đi theo nghiệp của mình.
Đức Phật kể xong chuyện này thì cho biết: nhà vua thuở ấy là A-nan, còn con công vàng chính là Ngài.
— Hết —
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích