Chương 1: Con hổ ở núi Giang Lang
Đời mênh mang chẳng có lúc thôi, gửi thân như bọt nổi ai hay. Mưu sinh ai cũng tính nghìn năm, lẽ công bằng còn để muôn đời. Mặt trời lặn tây ai nắm tay giữ? Nước chảy về đông chẳng quay đầu. Người đời chẳng hiểu ý trời xanh, sợ khiến thân tâm nửa đêm sầu.
Tám câu thơ này khuyên người đời giữ lòng công bằng, làm việc theo lẽ trời, chớ tham lợi riêng mà mưu hại người khác. Tục ngữ nói: dùng mưu dùng mẹo, lại hại vào thân. Mình không giữ lẽ trời, trời cao tự nhiên chẳng phù hộ.
Xưa có một người họ Vi tên Đức, người Tuyền Châu, Phúc Kiến. Từ nhỏ theo cha mở một cửa hàng đúc bạc ở phủ Thiệu Hưng. Ông cụ làm người công bằng, ít tham lời, vì thế khách hàng đông, buôn bán rất chạy. Chẳng mấy năm gom góp được khá nhiều của. Vi Đức lớn lên, lấy con gái ông thợ may họ Đan bên hàng xóm làm vợ. Cô Đan cũng có tám chín phần nhan sắc. Có nhà giàu trong vùng chịu bỏ ra trăm chục quan tiền xin cưới cô làm vợ lẽ, ông thợ may không chịu. Ông thấy cha con nhà họ Vi chân chất, làm ăn khấm khá, lại là hàng xóm, một vợ một chồng, nên nhận lời gả.
Ngờ đâu cưới xong thì ông thợ may ốm chết. Chưa đầy hai năm, ông cụ họ Vi cũng ốm mất. Vi Đức bàn với vợ:
— Nay mình không còn ai thân thích, chi bằng đưa linh cữu cha về quê.
Cô Đan lúc đầu không chịu, nhưng cãi không lại chồng, đành nghe theo. Vi Đức bán bớt đồ đạc nặng nề trong cửa hàng, gói ghém hành lý, thuê một chiếc thuyền đi đường xa, chọn ngày lành lên đường, chở linh cữu cha, hai vợ chồng xuống thuyền mà đi.
Nguyên người lái thuyền tên là Trương Sảo, chẳng phải người lương thiện, quen làm nghề móc túi trộm cắp trên sông. Vì muốn làm những phi vụ riêng, sợ bạn thuyền tiết lộ, hắn tìm một người câm biết chống thuyền làm phụ. Nay hắn biết Vi Đức đúc bạc nhiều năm, túi ắt đầy, lại thấy cô Đan xinh đẹp, mình thì chưa có vợ, hai điều ấy đều làm hắn động lòng. Lúc xuống thuyền hắn đã nảy lòng xấu, chỉ là chưa có dịp.
Một hôm, vì gió to khó đi, thuyền đỗ dưới chân núi Giang Lang. Trương Sảo nảy ra một kế, giả vờ hết củi, đòi lên núi chặt ít củi về đun. Trong núi này có hổ, thỉnh thoảng ra hại người, nên hắn nhất định rủ Vi Đức đi cùng cho có bạn. Vi Đức không biết là kế, theo Trương Sảo đi. Trương Sảo cố ý đi quanh co, dẫn vào tận chỗ núi sâu. Nhìn bốn bề không một bóng người, đúng là chỗ ra tay. Trương Sảo chặt một ít cây bụi để dưới đất, bảo Vi Đức bó lại. Vi Đức cúi đầu chỉ lo nhặt củi, không đề phòng Trương Sảo từ đằng sau bổ rìu xuống. Lưỡi rìu trúng vai trái, Vi Đức ngã sấp xuống đất. Hắn bổ thêm một nhát vào đầu, máu tuôn như suối, kết liễu tính mạng.
Trương Sảo nói liền mấy tiếng:
— Gọn rồi, gọn rồi! Năm sau ngày này, tao bảo vợ làm giỗ đầu cho mày.
Nói xong hắn giắt rìu vào lưng, củi cũng chẳng cần, tay không chạy như bay về thuyền.
Cô Đan thấy Trương Sảo về một mình, hỏi chồng đâu. Trương Sảo nói:
— Không có phúc rồi! Gặp phải hổ, tội nghiệp chồng cô bị nó tha đi ăn mất. May mà tôi chạy nhanh, thoát khỏi miệng hổ, đến củi đã chặt cũng không dám lấy.
Cô Đan nghe vậy đấm ngực khóc to. Trương Sảo khuyên:
— Ấy là trong số mệnh đã định bị hổ vồ, khóc cũng vô ích.
Cô Đan vừa khóc vừa nghĩ: "Nghe nói hổ đêm mới ra khỏi núi, không tin ban ngày nó lại ra hại người. Huống chi hai người cùng đi, sao nó lại chọn đúng chồng ta mà ăn? Hắn lại chẳng xây xát gì, thật là lạ!"
Cô bèn nói với Trương Sảo:
— Chồng tôi tuy bị hổ tha đi, có khi còn vùng thoát được mà không chết.
Trương Sảo nói:
— Đồ ăn trong miệng mèo còn chẳng moi ra được, huống gì miệng hổ!
Cô Đan nói:
— Tuy vậy, tôi chưa tận mắt thấy. Dù thật có bị hổ ăn, ắt còn mấy khúc xương. Phiền anh dẫn tôi đi nhặt về, cũng tỏ chút tình vợ chồng.
Trương Sảo nói:
— Tôi sợ hổ, không dám đi.
Cô Đan lại khóc thảm thiết. Trương Sảo nghĩ: "Không dẫn ả đi một chuyến thì ả chưa chết lòng."
Bèn nói:
— Cô à, tôi dẫn cô đi xem, đừng khóc nữa.
Cô Đan liền lên bờ, cùng Trương Sảo đi vào đường núi.
Lúc nãy đi chặt củi là đi đường phía đông. Trương Sảo sợ người đàn bà thấy xác chết, nên dẫn cô đi đường phía tây. Cô Đan đi mãi một hồi lâu không thấy dấu hổ. Trương Sảo chỉ đông nói tây, chỉ mong cô mỏi chân thì đòi về. Ai ngờ cô nhất định phải thấy xương máu chồng mới chịu tin. Trương Sảo thấy cô Đan không chịu quay lại, bèn nói dối, giơ tay chỉ về phía trước:
— Cô cứ đòi đi mãi, kia chẳng phải hổ tới rồi sao?
Cô Đan ngẩng đầu nhìn, vừa hỏi một tiếng:
— Hổ đâu?
Tiếng chưa dứt thì nghe trong rừng ào một trận gió lạ, bỗng nhảy ra một con hổ trán trắng mắt xếch, không lệch không nghiêng, nhằm đúng đầu Trương Sảo mà vồ tới. Trương Sảo tránh không kịp, chỉ kêu được một tiếng "ối", đã bị hổ ngoạm vào da lưng, tha vào rừng sâu mà ăn.
Cô Đan sợ ngã lăn ra đất, hồi lâu mới tỉnh. Trước mắt không thấy Trương Sảo, biết hắn đã bị hổ tha đi, cô mới tin trong núi quả có hổ, lời hắn nói chồng mình bị hổ ăn là không sai. Trong lòng sợ hãi, không dám đi tiếp, cô nhận đường cũ, vừa đi từng bước vừa khóc quay về. Chưa ra khỏi núi thì thấy một thứ gì như người mà không phải người, từ đường phía đông lao thẳng ra. Cô Đan tưởng lại là hổ, kêu lên:
— Chết tôi rồi!
Rồi ngã ngửa ra. Bên tai bỗng nghe:
— Mình ơi, sao mình lại ở đây?
Một đôi tay đỡ cô dậy. Cô Đan mở mắt nhìn thì chính là chồng mình, Vi Đức, máu me đầy mặt nên không ra hình người. Thì ra Vi Đức số chưa đến lúc chết. Tuy bị rìu chém bị thương, chỉ ngất đi một lúc. Trương Sảo đi rồi, anh lại tỉnh lại, gượng ngồi dậy, xé dải quấn chân băng chặt đầu, lê bước ra khỏi núi, định tìm Trương Sảo hỏi tội, thì vừa gặp cô Đan.
Cô Đan còn tưởng chồng bị hổ cắn nên mới ra thế. Nghe Vi Đức kể lại sự tình, cô mới vỡ lẽ Trương Sảo dối lòng dùng kế mưu hại chồng mình, giả bảo có hổ. Về sau hắn bị hổ tha đi thật, ấy là thần minh sai tới trừ kẻ hung ác. Hai vợ chồng tạ ơn trời đất không ngớt. Về tới thuyền, người câm ra dấu hỏi sao chủ thuyền không về. Vợ chồng Vi Đức kể cho anh ta nghe đầu đuôi. Người câm chắp tay vái. Ấy cũng là chuyện rất lạ. Dọc đường Vi Đức giúp người câm chèo thuyền, về tới tận nhà, bán chiếc thuyền đi, dựng một ngôi am Phật cho người câm ở, ngày đêm thắp hương. Vợ chồng Vi Đức trọn đời tin Phật.
Người đời sau bàn chuyện này, có bốn câu thơ: Nói dối có hổ vốn không hổ, hổ tự sinh ra từ lòng Trương Sảo. Giá như Trương Sảo lòng ngay thẳng, trong núi có hổ cũng ẩn hình.
Vừa rồi nói hổ là thần minh sai tới trừ kẻ hung ác, điều ấy cũng có lý. Xem ra hổ là chúa muôn thú, là loài rất thiêng. Cảm lòng vị quan nhân từ mà rủ nhau bơi qua sông đi nơi khác, phục bậc cao tăng mà chịu nghe giới, sử sách chép lại, lắm chứng cứ rõ ràng. Nay lại kể một con hổ nghĩa biết ơn báo ơn, thành toàn cho một người chồng có nghĩa, một người vợ tiết hạnh nơi trần gian, thành giai thoại nghìn đời. Đúng là: kể đến người vợ tiết hạnh thì mặt mũi rạng rỡ, nói toạc kẻ gian hùng thì hồn vía bay mất.
— Hết chương 1 —
✍️ Truyện ngắn
✍️ Truyện ngắn
✍️ Truyện ngắn
✍️ Truyện ngắn
✍️ Truyện ngắn
✍️ Truyện ngắn