Con ma trong chai

Ngày xưa có một bác tiều phu nghèo, làm lụng từ sáng sớm tới tận đêm khuya. Khi đã dành dụm được ít tiền, bác bảo con trai:

— Con là đứa con duy nhất của cha. Số tiền cha đổ mồ hôi sôi nước mắt mới kiếm được, cha muốn dùng cho con đi học. Con học được nghề gì tử tế, thì mai này cha già, chân tay cứng đờ phải ngồi nhà, con còn nuôi được cha.

Thế là cậu bé lên trường lớn học hành. Cậu học chăm chỉ, thầy nào cũng khen, và cậu ở đó một thời gian. Cậu đã học qua được vài lớp, nhưng chưa thông thạo mọi điều, thì chút tiền còm cõi của cha đã cạn sạch, cậu đành phải về nhà. Người cha buồn bã nói:

— Cha chẳng còn gì cho con nữa. Thời buổi đắt đỏ thế này, ngoài miếng bánh hằng ngày cha chẳng kiếm thêm được đồng nào.

Người con đáp:

— Cha đừng nghĩ ngợi gì về chuyện ấy. Nếu trời đã định như vậy, thì rồi cũng sẽ thành điều tốt cho con. Con sẽ quen được thôi.

Khi người cha định vào rừng chặt gỗ, xếp gỗ kiếm tiền, người con nói:

— Con sẽ đi với cha, giúp cha một tay.

Người cha bảo:

— Con ạ, việc ấy cực cho con lắm. Con không quen làm việc nặng, con chịu không nổi đâu. Mà cha cũng chỉ có một cái rìu, chẳng còn tiền mua thêm cái nữa.

Người con đáp:

— Cha cứ sang mượn bác hàng xóm, bác ấy sẽ cho mượn rìu tới khi nào con tự kiếm đủ tiền mua một cái.

Người cha sang mượn rìu của bác hàng xóm. Sáng hôm sau, vừa rạng đông, hai cha con cùng vào rừng. Người con phụ cha, làm việc hăng hái, khoẻ khoắn lắm. Khi mặt trời lên đỉnh đầu, người cha bảo:

— Ta nghỉ ăn trưa đã, rồi làm tiếp sẽ khoẻ gấp đôi.

Người con cầm miếng bánh mì của mình, nói:

— Cha cứ nghỉ đi, con chưa mệt. Con đi loanh quanh trong rừng một lát, tìm tổ chim.

— Ôi, cái thằng ngốc, — người cha nói, — chạy lung tung làm gì, lát nữa mệt rồi không nhấc nổi cánh tay đâu. Ở đây ngồi với cha.

Nhưng người con vẫn đi vào rừng. Cậu vừa đi vừa ăn bánh, vui vẻ ngước nhìn những cành lá xanh, xem có tổ chim nào không. Cậu đi tới đi lui, cho tới khi gặp một cây sồi to lớn dễ sợ, chắc đã mấy trăm năm tuổi, năm người ôm chưa xuể. Cậu đứng lại ngắm cây, nghĩ bụng: "Chắc có nhiều chim làm tổ trên cây này lắm."

Bỗng cậu nghe như có tiếng ai gọi. Cậu lắng tai, nghe thấy một giọng nghèn nghẹt kêu:

— Cho ta ra với! Cho ta ra với!

Cậu nhìn quanh, chẳng thấy gì, nhưng cậu cảm thấy tiếng kêu như vọng lên từ dưới đất. Cậu gọi to:

— Ngươi ở đâu?

Giọng kia đáp:

— Ta ở dưới này, chỗ rễ cây sồi. Cho ta ra với! Cho ta ra với!

Cậu học trò bắt đầu dọn dẹp quanh gốc cây, bới tìm giữa đám rễ, cho tới khi thấy trong một hốc nhỏ có một cái chai thuỷ tinh. Cậu nhấc chai lên, soi ra chỗ sáng, thấy bên trong có một vật trông như con ếch đang nhảy lên nhảy xuống.

— Cho ta ra với! Cho ta ra với! — nó lại kêu.

Cậu học trò chẳng nghĩ điều gì xấu, rút nút chai ra. Tức thì một con ma chui ra khỏi chai, bắt đầu lớn lên, lớn nhanh đến nỗi chỉ trong chớp mắt đã thành một gã khổng lồ ghê rợn, cao bằng nửa cái cây, đứng sừng sững trước mặt cậu. Nó quát lên bằng một giọng khủng khiếp:

— Mày có biết mày được trả công gì vì đã thả tao ra không?

— Không, — cậu học trò đáp, chẳng chút sợ hãi, — làm sao tôi biết được?

— Thế thì để tao nói cho mà biết, — con ma gầm lên, — tao phải bẻ gãy cổ mày.

— Lẽ ra ngươi phải nói sớm, — cậu học trò đáp, — thì ta đã để ngươi nằm yên trong ấy. Nhưng cái đầu của ta thì vẫn còn chắc trên cổ đấy, việc này còn phải hỏi thêm người khác nữa.

— Người khác hay người nào cũng mặc, — con ma quát, — món công mày đáng được hưởng thì mày phải nhận. Mày tưởng tao bị nhốt trong ấy ngần ấy năm là nhờ ơn huệ chắc? Không, đó là hình phạt của tao. Tao là Mẹc-cu-ri-út đại hùng đại lực. Kẻ nào thả tao ra, tao phải bẻ cổ kẻ ấy.

— Từ từ đã, — cậu học trò đáp, — đâu có nhanh thế được. Trước hết ta phải biết chắc ngươi đã thật sự nằm trong cái chai bé tí kia, và ngươi đúng là con ma ấy. Nếu ngươi chui vào lại được, ta mới tin, rồi ngươi muốn làm gì ta thì làm.

Con ma kiêu ngạo nói:

— Cái trò vặt ấy thì có khó gì.

Nó co người lại, làm cho mình mảnh mai, bé nhỏ như lúc đầu, rồi chui qua đúng cái miệng ấy, qua cổ chai, vào lại trong chai. Nó vừa vào trong, cậu học trò liền ấn ngay cái nút vào miệng chai, rồi ném chai về chỗ cũ dưới rễ cây sồi. Thế là con ma bị lừa.

Cậu học trò toan quay về chỗ cha, thì con ma kêu lên thảm thiết:

— Ôi, cho ta ra đi, cho ta ra đi mà!

— Không, — cậu học trò đáp, — lần thứ hai thì không. Kẻ đã một lần định lấy mạng ta, ta bắt lại được rồi thì không đời nào thả ra nữa.

— Nếu cậu thả ta ra, — con ma kêu, — ta sẽ cho cậu thật nhiều của, đủ cho cậu sống sung túc suốt đời.

— Không, — cậu học trò đáp, — ngươi sẽ lừa ta như lần trước.

Con ma nói:

— Cậu đang đánh mất vận may của mình đấy. Ta không làm hại cậu đâu, ta sẽ trả ơn cậu hậu hĩnh.

Cậu học trò nghĩ: "Thử liều xem, biết đâu nó giữ lời. Mà nó cũng chẳng làm gì nổi mình đâu."

Cậu rút nút chai ra. Con ma lại chui ra như lần trước, vươn người ra, to lớn như một gã khổng lồ. Nó nói:

— Bây giờ cậu sẽ được trả công.

Nó đưa cho cậu học trò một mảnh vải nhỏ, trông như miếng cao dán, rồi nói:

— Cậu lấy một đầu xoa lên vết thương nào thì vết thương ấy lành. Lấy đầu kia xoa lên thép, lên sắt thì sắt thép hoá thành bạc.

— Để ta thử đã, — cậu học trò nói.

Cậu tới bên một cái cây, lấy rìu rạch vào vỏ cây, rồi lấy một đầu miếng vải xoa lên. Tức thì vết rạch khép lại, lành lặn như cũ. Cậu bảo con ma:

— Ừ, đúng thật. Giờ chúng ta chia tay được rồi.

Con ma cảm ơn cậu đã cứu nó ra, cậu học trò cảm ơn con ma vì món quà, rồi quay về chỗ cha.

Người cha hỏi:

— Con chạy đi đâu thế? Sao bỏ việc? Cha đã bảo ngay từ đầu là con chẳng làm nên trò trống gì mà.

— Cha cứ yên tâm, con sẽ làm bù.

— Phải, làm bù, — người cha giận dữ nói, — làm ăn kiểu gì thế không biết.

— Cha xem đây, con sẽ chặt cái cây này một nhát đổ rầm cho cha xem.

Cậu lấy miếng vải xoa lên lưỡi rìu, rồi bổ một nhát thật mạnh. Nhưng vì sắt đã hoá thành bạc, lưỡi rìu quằn ngay lại.

— Ơ, cha xem này, cha đưa con cái rìu tồi gì thế, cong vẹo hết cả rồi.

Người cha hoảng hốt:

— Trời ơi, con làm gì thế này! Giờ cha phải đền cái rìu mà chẳng biết lấy gì đền. Con làm lụng giúp cha thế đấy.

— Cha đừng giận, — người con đáp, — con sẽ đền cái rìu.

— Ôi, cái thằng đần, — người cha quát, — con lấy gì mà đền? Con chẳng có gì ngoài những thứ cha cho. Trong đầu con chỉ toàn mấy mẹo học trò, chứ chuyện bổ củi thì con chẳng biết gì.

Một lúc sau, cậu học trò nói:

— Cha ơi, con chẳng làm được gì nữa, thôi mình nghỉ đi.

— Gì cơ, — người cha đáp, — con tưởng cha cũng khoanh tay ngồi chơi như con à? Cha còn phải làm. Con muốn thì cứ về trước đi.

— Cha ơi, con mới vào rừng lần đầu, con không biết đường về một mình. Cha về cùng con đi.

Cơn giận đã nguôi, người cha cuối cùng cũng chịu về cùng con. Về tới nhà, ông bảo con:

— Con mang cái rìu hỏng đi bán, xem được bao nhiêu. Chỗ còn thiếu cha phải đi làm thêm mới đủ đền cho bác hàng xóm.

Người con mang cái rìu ra phố, tới một tiệm kim hoàn. Ông chủ tiệm thử, đặt lên cân, rồi nói:

— Cái này đáng giá bốn trăm đồng bạc. Tôi không có sẵn ngần ấy tiền mặt.

Cậu học trò nói:

— Ông có bao nhiêu thì đưa tôi bấy nhiêu, chỗ còn lại tôi cho ông chịu.

Ông chủ tiệm đưa cậu ba trăm đồng, còn nợ lại một trăm. Cậu học trò về nhà, nói với cha:

— Cha ơi, con có tiền rồi. Cha sang hỏi bác hàng xóm xem cái rìu giá bao nhiêu.

— Cha biết rồi, — ông già đáp, — một đồng bạc sáu xu.

— Thế thì cha đưa bác ấy hai đồng bạc mười hai xu, gấp đôi, vậy là đủ. Cha xem này, con có tiền thừa thãi đây.

Rồi cậu đưa cha một trăm đồng bạc, nói:

— Cha sẽ chẳng bao giờ phải thiếu thốn gì nữa. Cha cứ sống cho thong thả.

Ông già sửng sốt:

— Lạy trời, sao con lại giàu có thế này?

Người con bèn kể cho cha nghe đầu đuôi mọi chuyện, rằng nhờ tin vào vận may của mình mà cậu được một mẻ to như thế. Với số tiền còn lại, cậu trở lại trường lớn, học tiếp. Và vì miếng vải của cậu chữa lành được mọi vết thương, cậu trở thành vị thầy thuốc nổi tiếng nhất trên đời.

— Hết —