Cu-dơ-ma Giàu Nhanh

Ngày xưa, giữa khu rừng tối có anh chàng Cu-dơ-ma sống một mình một bóng. Anh có một túp nhà xiêu vẹo, một chú gà trống và năm cô gà mái. Có một chị cáo hay lui tới nhà Cu-dơ-ma.

Một hôm, anh vừa ra khỏi nhà đi săn thì chị cáo đã có mặt. Cáo chạy vào, cắn chết một cô gà mái, đem rán rồi ăn ngon lành. Cu-dơ-ma về nhà, nhìn lại thì mất một con gà! Anh nghĩ bụng: chắc là diều hâu cắp mất rồi.

Hôm sau, anh lại đi săn. Giữa đường gặp chị cáo, cáo hỏi:

"Anh Cu-dơ-ma đi đâu đấy?"

"Đi săn, cáo ạ!"

"Thế thì chào anh nhé!"

Rồi cáo chạy ngay đến nhà anh, cắn chết một cô gà mái, đem rán rồi ăn sạch. Cu-dơ-ma về nhà, nhìn lại thì lại mất một con gà! Anh chợt đoán ra: "Hay là con cáo ăn gà của ta?"

Đến ngày thứ ba, anh đóng đinh thật chặt hết các cửa sổ, cửa ra vào, rồi mới đi kiếm ăn. Bỗng đâu chị cáo lại xuất hiện, hỏi:

"Anh Cu-dơ-ma đi đâu đấy?"

"Đi săn, cáo ạ!"

Cáo lập tức chạy về phía nhà Cu-dơ-ma, còn anh thì quay lại, lẳng lặng theo sau. Cáo chạy đến nơi, đi một vòng quanh nhà, thấy cửa sổ, cửa ra vào đều đóng đinh chắc chắn, biết làm sao mà vào được? Cáo bèn chui xuống theo ống khói. Thế là Cu-dơ-ma tóm được cáo.

"A ha," anh nói, "thì ra kẻ trộm đến thăm ta là đây. Ở yên đấy, cô em, lần này ta không để cô sống sót mà thoát khỏi tay ta đâu!"

Cáo bèn năn nỉ Cu-dơ-ma:

"Anh đừng giết em! Em sẽ làm cho anh thành Cu-dơ-ma Giàu Nhanh, chỉ cần anh rán cho em một con gà mái, thêm thật nhiều mỡ vào."

Cu-dơ-ma bằng lòng. Còn cáo, sau khi chén một bữa béo ngậy như thế, liền chạy đến đồng cỏ cấm của nhà vua, rồi nằm lăn lộn trên đồng cỏ ấy.

Có một con sói chạy qua, nói:

"Ê, con cáo chết tiệt kia! Mày ở đâu mà ăn uống béo mỡ thế?"

"Ôi, anh sói thân yêu của em! Em vừa dự tiệc ở chỗ nhà vua về đấy. Chẳng lẽ người ta không mời anh à? Ở đấy đủ các loài thú, nào chồn mác-tét, nào chồn zibelin, đông không đếm xuể!"

Sói bèn năn nỉ:

"Cáo ơi, cô dẫn tôi đến dự tiệc của nhà vua với được không?"

Cáo hứa sẽ dẫn đi, nhưng bảo sói phải gom cho được bốn mươi lần bốn mươi con sói xám để cùng đi. Sói lùa về đủ bốn mươi lần bốn mươi con sói xám. Cáo dẫn cả bầy đến chỗ nhà vua. Đến nơi, cáo bước ngay vào cung điện bằng đá trắng, cúi chào nhà vua, dâng lên vua bốn mươi lần bốn mươi con sói xám, nói là quà của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh. Nhà vua mừng lắm, truyền lùa hết bầy sói vào trong hàng rào, khoá thật chặt.

Còn cáo thì chạy về chỗ Cu-dơ-ma, bảo anh rán thêm một con gà mái nữa. Cáo ăn trưa no nê, rồi lại chạy ra đồng cỏ cấm, nằm lăn lộn trên cỏ.

Có một con gấu đi ngang qua, trông thấy cáo, liền nói:

"Gớm chưa, con cáo đuôi dài chết tiệt kia, ăn uống gì mà no căng thế!"

Cáo đáp:

"Em vừa làm khách ở chỗ nhà vua về. Ở đấy đủ các loài thú, nào chồn mác-tét, nào chồn zibelin, đông không đếm xuể! Mà giờ vẫn còn đấy, bầy sói vẫn đang ăn tiệc. Anh biết đấy, anh thân yêu ạ, cái lũ ấy háu ăn thế nào! Đến giờ chúng vẫn còn đang ăn trưa."

Anh gấu Mi-sa bèn năn nỉ:

"Cáo ơi, cô dẫn tôi đến dự tiệc của nhà vua với được không?"

Cáo bằng lòng, nhưng bảo gấu phải gom cho được bốn mươi lần bốn mươi con gấu đen:

"Chỉ có một mình anh thì nhà vua chẳng buồn bận tâm đâu."

Gấu Mi-sa gom đủ bốn mươi lần bốn mươi con gấu đen. Cáo dẫn cả bầy đến chỗ nhà vua, rồi cúi chào, dâng lên vua bốn mươi lần bốn mươi con gấu đen, nói là quà của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh. Nhà vua mừng lắm, truyền lùa hết bầy gấu vào, khoá thật chặt.

Còn cáo thì đi về chỗ Cu-dơ-ma, bảo anh rán con gà mái cuối cùng với cả con gà trống. Cu-dơ-ma chẳng tiếc, rán cho cáo con gà mái cuối cùng với cả con gà trống. Cáo ăn ngon lành, rồi lại chạy ra đồng cỏ cấm, nằm lăn lộn trên cỏ xanh.

Một con chồn zibelin và một con chồn mác-tét chạy ngang qua, hỏi:

"Gớm chưa, con cáo ranh mãnh kia, mày ở đâu mà ăn uống béo mỡ thế?"

"Ôi, các anh chồn ơi! Em đang được nhà vua trọng vọng lắm. Hôm nay nhà vua mở tiệc đãi tất cả các loài thú. Em hơi quá chén, ăn nhiều đồ béo quá. Mà thú vật đến dự tiệc thì đông không đếm xuể! Chỉ thiếu mỗi các anh thôi. Các anh biết bầy sói rồi đấy, cái lũ ấy thèm khát làm sao, cứ như cả đời chưa được ăn miếng béo nào, đến giờ vẫn còn đang chén ở chỗ nhà vua! Còn anh Mi-sa chân vòng kiềng thì khỏi phải nói, anh ấy ăn đến mức sắp tắc thở rồi!"

Chồn zibelin và chồn mác-tét bèn nài nỉ cáo:

"Chị cáo ơi, chị dẫn bọn em đến chỗ nhà vua với. Bọn em chỉ xem thôi cũng được."

Cáo bằng lòng, nhưng bảo chúng phải lùa về đủ bốn mươi lần bốn mươi con chồn zibelin và chồn mác-tét. Chúng lùa về đủ. Cáo dẫn cả bầy vào cung, cúi chào nhà vua, dâng lên vua bốn mươi lần bốn mươi con chồn zibelin và chồn mác-tét, nói là quà của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh. Nhà vua cứ trầm trồ mãi trước sự giàu có của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh. Vua vui vẻ nhận quà, rồi truyền giết hết bầy thú ấy mà lột da.

Hôm sau, cáo lại chạy đến chỗ nhà vua, tâu:

"Tâu bệ hạ! Cu-dơ-ma Giàu Nhanh sai em đến cúi chào bệ hạ và xin mượn bệ hạ một cái đấu, để đong tiền bạc. Đấu của anh ấy đều đang đựng đầy vàng cả rồi."

Nhà vua chẳng chút chần chừ, đưa cho cáo một cái đấu. Cáo chạy về chỗ Cu-dơ-ma, bảo anh lấy đấu đong cát, đong mãi cho đến khi thành đấu bị cát mài sáng bóng! Đấu đã sáng bóng rồi, cáo bèn nhét vào khe ván mấy đồng tiền lẻ, rồi mang trả nhà vua. Cáo đến nơi, liền ngỏ lời hỏi nàng công chúa xinh đẹp cho Cu-dơ-ma Giàu Nhanh. Nhà vua chẳng từ chối, bảo Cu-dơ-ma sửa soạn đầy đủ rồi đến.

Cu-dơ-ma lên đường đến chỗ nhà vua, còn cáo thì chạy trước, thuê người cưa gần đứt một cây cầu nhỏ. Cu-dơ-ma vừa ra đến giữa cầu thì cầu sập, cả người lẫn cầu rơi tõm xuống nước. Cáo bèn la lên:

"Trời ơi! Cu-dơ-ma Giàu Nhanh chết đuối mất rồi!"

Nhà vua nghe thấy, lập tức sai người đến cứu Cu-dơ-ma. Người ta kéo anh lên, thay cho anh bộ quần áo sang trọng, rồi đưa đến gặp nhà vua.

Thế là anh làm lễ cưới công chúa, rồi ở lại chỗ nhà vua một tuần, rồi hai tuần.

"Nào," nhà vua nói, "giờ ta sang nhà con chơi một chuyến, con rể thân yêu."

Cu-dơ-ma chẳng biết làm sao, đành phải sửa soạn. Người ta thắng ngựa rồi lên đường. Còn cáo thì chạy trước. Chạy mãi, chạy mãi, cáo thấy mấy người chăn cừu đang chăn một đàn cừu. Cáo hỏi:

"Này các anh chăn cừu! Các anh chăn đàn cừu của ai đấy?"

Những người chăn cừu đáp:

"Đàn cừu của vua Rắn Dmi-u-lan."

Cáo bèn dạy họ:

"Gặp ai các anh cũng phải nói rằng đây là đàn cừu của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh, chứ không phải của vua Rắn Dmi-u-lan. Vì sắp có vua Lửa và hoàng hậu Chớp Giật đi qua đây. Nếu các anh không nói với họ rằng đàn cừu này là của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh, thì họ sẽ thiêu cháy, đốt rụi cả các anh lẫn đàn cừu."

Những người chăn cừu thấy chẳng còn cách nào khác, đành phải nghe theo, hứa với cáo rằng gặp ai cũng sẽ nói đấy là cừu của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh.

Còn cáo thì chạy tiếp về phía trước. Cáo thấy mấy người đang chăn lợn, bèn hỏi:

"Này các anh chăn lợn! Các anh chăn đàn lợn của ai đấy?"

"Của vua Rắn Dmi-u-lan."

"Các anh phải nói rằng đàn lợn này là của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh. Vì sắp có vua Lửa và hoàng hậu Chớp Giật đi qua đây. Nếu các anh nhắc đến vua Rắn Dmi-u-lan thì họ sẽ thiêu cháy, đốt rụi cả lũ các anh."

Những người chăn lợn bằng lòng. Cáo lại chạy tiếp, đến đàn bò của vua Rắn Dmi-u-lan, rồi đến đàn ngựa, lần nào cũng bảo những người chăn rằng phải nói đấy là đàn bò, đàn ngựa của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh, còn vua Rắn Dmi-u-lan thì không được nhắc đến. Cáo chạy đến cả đàn lạc đà.

"Này các anh chăn! Các anh chăn đàn lạc đà của ai đấy?"

"Của vua Rắn Dmi-u-lan."

Cáo nghiêm khắc cấm họ nhắc đến vua Rắn Dmi-u-lan, bảo họ phải nói rằng đây là đàn lạc đà của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh, không thì vua Lửa và hoàng hậu Chớp Giật sẽ thiêu cháy, đốt rụi cả đàn!

Cáo lại chạy tiếp, đến tận vương quốc của vua Rắn Dmi-u-lan, chạy thẳng vào cung điện bằng đá trắng.

"Có chuyện gì thế, cáo?" vua Rắn hỏi.

"Vua Rắn Dmi-u-lan ơi, bệ hạ phải đi trốn ngay, càng nhanh càng tốt. Vua Lửa hung dữ và hoàng hậu Chớp Giật đang kéo đến, đi đến đâu thiêu cháy, đốt rụi đến đấy. Họ đốt cả đàn gia súc lẫn người chăn của bệ hạ rồi: đầu tiên là đàn cừu, rồi đến đàn lợn, rồi đến đàn bò với đàn ngựa. Em chẳng dám chần chừ, chạy ngay đến báo với bệ hạ, suýt chết ngạt vì khói đấy!"

Vua Rắn Dmi-u-lan buồn rầu, lo lắng:

"Ôi, cáo ơi, giờ ta biết trốn vào đâu?"

"Trong vườn của bệ hạ có một cây sồi già được giữ gìn từ xưa, ruột cây đã mục rỗng cả rồi. Bệ hạ chạy vào trốn trong hốc cây ấy, chờ cho họ đi qua."

Vua Rắn Dmi-u-lan sửa soạn trong chớp mắt, rồi làm y như cáo dạy, không sai một li.

Còn Cu-dơ-ma Giàu Nhanh thì cứ thế đi cùng vợ và bố vợ. Họ đi đến đàn cừu. Cô dâu trẻ hỏi:

"Các anh chăn cừu ơi, các anh chăn đàn cừu của ai thế?"

"Của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh ạ," những người chăn cừu đáp.

Nhà vua mừng lắm:

"Chà, con rể thân yêu, con có nhiều cừu quá nhỉ."

Họ đi tiếp, đến đàn lợn.

"Các anh chăn lợn ơi," cô dâu trẻ hỏi, "các anh chăn đàn lợn của ai thế?"

"Của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh ạ."

"Chà, con rể thân yêu, con có nhiều lợn quá nhỉ."

Họ đi mãi, đi mãi. Chỗ này có đàn bò đang gặm cỏ, chỗ kia có đàn ngựa, chỗ kia nữa có đàn lạc đà. Hỏi những người chăn: "Các anh chăn đàn gia súc của ai thế?", ai cũng chỉ một câu: "Của Cu-dơ-ma Giàu Nhanh ạ."

Rồi họ đến cung điện của vua Rắn. Chị cáo ra đón, đưa họ vào cung điện bằng đá trắng. Nhà vua bước vào, trầm trồ không ngớt: cung điện bày biện đẹp đẽ làm sao! Thế là mở tiệc, ăn uống, vui chơi! Họ ở đấy một ngày, rồi một tuần.

"Này anh Cu-dơ-ma," chị cáo nói, "thôi đừng chơi bời nữa, phải lo việc cho xong. Anh cùng bố vợ ra vườn xanh. Trong vườn có một cây sồi già, trong cây sồi có vua Rắn Dmi-u-lan đang ngồi trốn các anh. Các anh hãy bắn cho cây ấy nát ra từng mảnh!"

Cu-dơ-ma làm đúng như lời cáo dạy, không sai một li. Anh cùng bố vợ ra vườn xanh, bắn vào cây sồi ấy, giết chết vua Rắn Dmi-u-lan. Cu-dơ-ma Giàu Nhanh lên làm vua vương quốc ấy, sống bên công chúa ngày càng sung túc, đến giờ vẫn còn sống, vẫn còn ăn bánh mì. Còn chị cáo thì ngày nào cũng được họ đãi gà, và chị cứ ở lại làm khách mãi, cho đến khi chén sạch gà trong nhà mới thôi.

— Hết —