Đồi tiên

Mấy con thằn lằn to tướng chạy thoăn thoắt trong các kẽ nứt của một thân cây già. Chúng hiểu nhau dễ dàng, vì chúng đều nói tiếng thằn lằn.

Một con thằn lằn bảo:

— Trời ơi, trong cái đồi tiên cổ kia sao mà ầm ầm ì ì thế! Ồn ào như vậy, hai đêm nay mình chưa chợp mắt được tí nào. Thế thì chẳng khác gì nằm đau răng, vì đau răng mình cũng chẳng ngủ được!

Con thằn lằn thứ hai bảo:

— Trong ấy đang có chuyện gì đây! Họ cho dựng cả quả đồi lên trên bốn cây cột đỏ cho tới lúc gà gáy, để hong cho thật thoáng, mà các cô tiên lại vừa học mấy điệu múa mới, có giậm chân rầm rầm. Trong ấy đang có chuyện gì đây!

Con thằn lằn thứ ba bảo:

— Phải đấy, mình vừa nói chuyện với một con giun đất quen. Con giun vừa từ trong đồi bò lên, nó đã đào bới trong ấy suốt mấy ngày mấy đêm. Nó nghe được bao nhiêu là chuyện. Nhìn thì nó chẳng nhìn được, cái con vật khốn khổ ấy, nhưng sờ soạng và nghe ngóng thì nó giỏi lắm. Họ đang đợi khách tới đồi tiên, khách sang trọng, nhưng là ai thì con giun không chịu nói, hoặc có khi nó cũng chẳng biết. Tất cả lũ ma trơi đều được dặn trước để rước đuốc, như người ta vẫn gọi thế, còn vàng bạc, trong đồi có thừa, thì đang được đánh bóng đem bày ra dưới ánh trăng!

Tất cả lũ thằn lằn đều hỏi:

— Khách ấy là ai nhỉ? Có chuyện gì thế nhỉ? Nghe kìa, sao mà vo vo! Nghe kìa, sao mà ầm ầm!

Đúng lúc ấy quả đồi tiên tách ra, và một bà tiên già bước lũn cũn ra ngoài. Bà không có lưng, nhưng ngoài ra thì ăn mặc rất tề chỉnh. Đó là bà quản gia của vua tiên già, một người họ hàng xa của nhà vua, trên trán đeo một trái tim bằng hổ phách. Đôi chân bà đi nhanh thoăn thoắt: lạch bạch, lạch bạch! Trời đất ơi, bà đi lũn cũn mới giỏi làm sao, mà đi thẳng xuống đầm lầy tìm con quạ đêm.

Bà bảo:

— Ông được mời tới đồi tiên, ngay đêm nay! Nhưng trước đó ông có vui lòng giúp chúng tôi một việc lớn, là đi đưa thiệp mời không? Ông cũng phải làm việc gì có ích chứ, vì ông đâu có tự lo nhà cửa. Chúng tôi sắp có mấy vị khách rất cao sang, những người yêu tinh có tiếng nói, vì thế vua tiên già sẽ đích thân ra mặt!

Con quạ đêm hỏi:

— Mời những ai?

— Ừ, vào đại vũ hội thì cả thiên hạ đều tới được, kể cả loài người, miễn là họ biết nói mê, hoặc làm được chút xíu những gì thuộc về giống nòi chúng tôi. Nhưng bữa tiệc đầu thì phải chọn lựa thật gắt, chúng tôi chỉ muốn những vị cao sang nhất thôi. Tôi đã cãi nhau với vua tiên, vì tôi cho rằng đến cả ma cũng không được mời. Ông Thuỷ Thần và các cô con gái thì phải mời trước tiên. Họ chẳng thích lên cạn lắm đâu, nhưng mỗi người sẽ được một hòn đá ướt để ngồi, hoặc cái gì đó còn hơn thế, nên tôi đoán lần này họ sẽ không từ chối. Tất cả các lão yêu tinh hạng nhất có đuôi, ông Thần Sông và lũ tiểu yêu thì chúng ta phải có. Rồi tôi nghĩ chúng ta không thể bỏ qua con Lợn Nái Mộ, con Ngựa Âm Phủ và con Ma Nhà Thờ. Đúng là họ thuộc về giới tu hành, chẳng phải người phe ta, nhưng đó là chức phận của họ thôi. Họ là họ hàng gần với chúng ta, lại hay qua lại thăm hỏi luôn!

Con quạ đêm bảo:

— Được!

Rồi nó bay đi mời khách.

Các cô tiên đã múa trên đồi tiên. Họ múa với những tấm khăn choàng dài dệt bằng sương mù và ánh trăng, trông thật xinh, với những ai ưa kiểu ấy. Ở giữa đồi tiên, đại sảnh đã được trang hoàng chu đáo. Sàn nhà được lau bằng ánh trăng, tường được xoa mỡ phù thuỷ, bóng loáng như cánh hoa uất kim hương trước ánh đèn. Trong bếp đầy những ếch xiên que, những bộ da rắn nhồi ngón tay trẻ con, những đĩa rau trộn hạt nấm độc, mõm chuột ướt và cây độc cần, bia của bà Đầm Lầy nấu, rượu diêm tiêu lấp lánh lấy từ hầm mộ, toàn những món ra trò. Đinh gỉ và kính cửa sổ nhà thờ là đồ nhấm nháp cho giòn miệng.

Vua tiên già cho đánh bóng chiếc vương miện vàng bằng bột bút đá nghiền, mà phải là bút đá của học trò đứng đầu lớp, thứ mà vua tiên khó kiếm lắm! Trong phòng ngủ người ta treo rèm, lấy nước dãi rắn mà dán cho chặt. Phải, đúng là vo vo, ầm ầm thật.

Bà tiên già bảo:

— Giờ chỉ còn xông khói bằng tóc xoăn với lông lợn nữa thôi, thế là tôi xong phần mình!

Cô con gái út hỏi:

— Bố yêu quý ơi, giờ con được biết những vị khách sang trọng là ai chưa ạ?

Nhà vua bảo:

— Thôi được! Thế thì bố phải nói ra vậy! Hai trong số các con gái của bố phải sẵn sàng đi lấy chồng! Chắc chắn sẽ có hai đứa được gả đi. Lão yêu tinh già trên Na Uy, cái ông ở trong núi Đô-vrơ cổ xưa, có bao nhiêu lâu đài đá tảng trên vách núi, lại có một mỏ vàng giàu hơn người ta tưởng, sẽ xuống đây cùng hai cậu con trai để tìm vợ. Lão yêu tinh già là một ông lão Na Uy thật thà đúng kiểu xưa, vui tính và bộc trực. Bố quen ông ấy từ ngày xưa, từ hồi hai người uống rượu kết nghĩa anh em. Hồi ấy ông ấy xuống đây cưới vợ, giờ bà ấy mất rồi, bà là con gái vua Vách Đá trên đảo Mơn. Ông ấy lấy vợ chịu, ghi nợ bằng phấn như người ta vẫn nói, mà nhà vợ thì ở ngay giữa vách đá phấn! Ôi, bố mong gặp lão yêu tinh Na Uy ấy biết bao! Người ta đồn hai cậu con trai là những đứa trẻ ranh hỗn láo, kiêu căng, nhưng cũng có khi người ta nói oan cho chúng, và rồi chúng sẽ ngoan khi lớn thêm. Để bố xem các con dạy dỗ chúng ra sao!

Một cô con gái hỏi:

— Thế bao giờ họ tới ạ?

Vua tiên bảo:

— Cái đó còn tuỳ gió tuỳ trời! Họ đi tiết kiệm! Họ đáp nhờ tàu buôn xuống đây. Bố thì muốn họ đi qua đường Thuỵ Điển, nhưng ông già ấy vẫn chưa chịu ngả về phía bên ấy! Ông ấy không theo kịp thời thế, mà cái đó thì bố không ưa!

Vừa lúc ấy có hai con ma trơi nhảy tới, con này nhanh hơn con kia, nên con kia tới trước.

Chúng kêu:

— Họ tới rồi! Họ tới rồi!

Vua tiên bảo:

— Đưa ta vương miện, và để ta đứng ra chỗ có ánh trăng!

Các cô con gái nâng khăn choàng dài lên, cúi chào sát đất.

Lão yêu tinh già núi Đô-vrơ đứng đó, đội vương miện làm bằng những que băng đã cứng lại và những quả thông đánh bóng. Ngoài ra lão mặc áo da gấu, đi ủng xe trượt tuyết. Còn hai cậu con trai thì để cổ trần, chẳng đeo dây quần, vì họ là những gã lực điền.

Cậu nhỏ hơn chỉ vào đồi tiên mà hỏi:

— Cái này mà là đồi à? Ở trên Na Uy, cái này chúng tôi gọi là cái hố!

Ông già bảo:

— Các cậu! Hố thì đi vào trong, đồi thì đi lên trên! Trên đầu các cậu không có mắt à!

Hai anh em bảo, điều duy nhất làm họ ngạc nhiên ở dưới này là họ hiểu được tiếng nói mà chẳng cần học gì cả!

Ông già bảo:

— Đừng có làm trò nữa! Người ta lại tưởng các cậu chưa được nướng chín!

Thế rồi họ vào trong đồi tiên, nơi đã có một bữa tiệc thật sang, mà khách tới nhanh tới mức tưởng như gió thổi họ dồn về một chỗ. Chỗ ai nấy đều được sắp đặt gọn gàng, xinh xắn. Những người dưới biển ngồi vào bàn trong những thùng nước lớn, họ bảo cứ như đang ở nhà. Ai cũng giữ phép lịch sự bên bàn ăn, trừ hai gã yêu tinh Na Uy nhỏ. Hai gã gác chân lên bàn, vì chúng tưởng mình làm gì cũng đẹp!

Lão yêu tinh già bảo:

— Bỏ chân ra khỏi đĩa!

Hai gã nghe theo, nhưng cũng chẳng nghe ngay. Chúng lấy quả thông mang theo trong túi cù vào người cô tiên ngồi cạnh, rồi chúng cởi ủng ra cho thoải mái, đưa ủng cho cô cầm. Nhưng ông bố, lão yêu tinh già núi Đô-vrơ, thì quả thật khác hẳn. Lão kể thật hay về những dãy núi Na Uy kiêu hãnh, về những thác nước trắng xoá đổ xuống, ầm ầm như sấm nổ, vang vang như tiếng đàn ống. Lão kể về những con cá hồi nhảy ngược dòng nước đổ trong khi thần nước Nơ-ken gảy đàn hạc vàng. Lão kể về những đêm đông sáng lấp lánh, khi chuông xe trượt tuyết leng keng, khi các chàng trai cầm đuốc cháy rực chạy trên mặt băng trong veo, trong tới mức họ nhìn thấy cá hoảng sợ dưới chân mình. Phải, lão kể chuyện tài thật, tới mức người nghe như nhìn thấy, nghe thấy những gì lão kể. Cứ như tiếng xưởng cưa đang chạy, như các chàng trai cô gái đang hát và nhảy điệu múa Ha-linh. Hú hà! Bỗng dưng lão yêu tinh già hôn đánh chụt một cái thật kêu vào bà tiên già, một cái hôn ra trò, mà họ có phải họ hàng gì đâu.

Giờ thì các cô tiên phải múa, múa kiểu bình thường rồi múa kiểu giậm chân, và cô nào múa cũng đẹp. Rồi đến điệu múa nghệ thuật, hay như người ta gọi là "bước ra ngoài điệu múa". Trời đất ơi, các cô duỗi chân mới giỏi làm sao! Người ta chẳng biết đâu là đầu, đâu là cuối, chẳng biết đâu là tay, đâu là chân, tất cả rối tung vào nhau như mùn cưa, rồi các cô xoay tròn tới mức con Ngựa Âm Phủ thấy buồn nôn, phải bỏ bàn mà đi.

Lão yêu tinh già bảo:

— Ơ hờ! Chân cẳng thế thì giỏi thật! Nhưng ngoài múa may, duỗi chân với làm gió lốc ra, các cô còn biết làm gì nữa?

Vua tiên bảo:

— Rồi ông sẽ biết!

Rồi nhà vua gọi cô con gái út ra. Cô mảnh mai và trong như ánh trăng, cô là người thanh tú nhất trong các chị em. Cô ngậm một cái que trắng vào miệng, thế là cô biến mất tăm. Đó là tài của cô.

Nhưng lão yêu tinh già bảo, cái tài ấy lão không ưa ở vợ mình, và lão nghĩ hai đứa con trai lão cũng chẳng thích.

Cô thứ hai có thể đi bên cạnh chính mình, như thể cô có cái bóng, mà giống yêu tinh thì không có bóng.

Cô thứ ba thuộc một kiểu khác hẳn. Cô đã học việc trong lò nấu bia của bà Đầm Lầy, và cô biết nhồi đom đóm vào những gốc cây trăn mục.

Lão yêu tinh già bảo:

— Cô này sẽ là một bà nội trợ giỏi đây!

Rồi lão nháy mắt chạm cốc, vì lão không muốn uống nhiều quá.

Đến lượt cô tiên thứ tư. Cô có một cây đàn hạc lớn bằng vàng. Khi cô gảy dây thứ nhất, ai nấy đều nhấc chân trái lên, vì giống yêu tinh vốn thuận chân trái. Còn khi cô gảy dây thứ hai, thì ai nấy đều phải làm theo ý cô.

Lão yêu tinh già bảo:

— Đây là một người đàn bà nguy hiểm!

Nhưng hai cậu con trai thì đã bỏ ra khỏi đồi, vì giờ chúng chán rồi.

Lão yêu tinh già hỏi:

— Thế cô con gái tiếp theo biết làm gì?

Cô ấy đáp:

— Con đã học được cách yêu mến người Na Uy! Con sẽ chẳng bao giờ lấy chồng, trừ phi con được tới Na Uy!

Nhưng cô em út thì thầm vào tai lão yêu tinh già:

— Chỉ vì chị ấy nghe một bài hát Na Uy nói rằng khi thế gian tận diệt, những vách đá Na Uy vẫn đứng sừng sững như bia đá, vì thế chị ấy muốn lên đó, vì chị ấy sợ bị tận diệt lắm.

Lão yêu tinh già bảo:

— Hô hô! Thế là lòi ra rồi. Nhưng cô thứ bảy, cô cuối cùng biết làm gì?

Vua tiên bảo:

— Cô thứ sáu tới trước cô thứ bảy chứ!

Vì nhà vua biết đếm. Nhưng cô thứ sáu cứ ngần ngừ không chịu bước ra.

Cô nói:

— Con chỉ biết nói sự thật với người ta! Chẳng ai để ý tới con cả, mà con còn bận khâu áo liệm cho mình!

Giờ đến cô thứ bảy, cô cuối cùng. Cô biết làm gì? À, cô biết kể chuyện cổ tích, và muốn kể bao nhiêu chuyện cũng được.

Lão yêu tinh già bảo:

— Đây là năm ngón tay của ta! Cô kể cho ta nghe mỗi ngón một chuyện!

Cô tiên nắm lấy cổ tay lão. Lão cười tới mức trong người kêu ục ục. Tới khi cô kể đến ngón Nhẫn Vàng, ngón tay có đeo một chiếc nhẫn vàng quanh mình, như thể nó biết sắp có lễ đính hôn, thì lão yêu tinh già bảo:

— Giữ chặt lấy cái cô đang cầm, bàn tay là của cô đấy! Chính ta sẽ lấy cô làm vợ!

Cô tiên bảo vẫn còn chuyện về ngón Nhẫn Vàng và ngón Út Kéo Đàn chưa kể!

Lão yêu tinh già bảo:

— Những chuyện ấy để mùa đông ta nghe! Ta sẽ nghe cả chuyện cây thông, chuyện cây bạch dương, chuyện những món quà của nàng Hun-đơ, và chuyện giá rét kêu lanh canh! Cô sẽ có dịp kể nhiều, vì trên ấy chưa ai kể chuyện cho ra hồn cả! Rồi chúng ta sẽ ngồi trong gian nhà đá, nơi những thanh củi thông cháy rực, uống rượu mật ong bằng những chiếc tù và vàng của các vua Na Uy xưa. Thần nước Nơ-ken đã tặng ta một đôi. Và khi chúng ta đang ngồi, ông thần giữ trại sẽ tới chơi, ông ấy sẽ hát cho cô nghe tất cả những bài ca của các cô gái chăn bò trên đồng cỏ núi. Vui lắm đấy! Cá hồi sẽ nhảy lên trong thác, đập vào vách đá, nhưng chẳng vào được đâu! Phải, cô cứ tin ta, ở nước Na Uy cổ xưa thân yêu tốt đẹp lắm! Nhưng hai thằng nhóc đâu rồi?

Phải, hai thằng nhóc đâu rồi? Chúng đang chạy khắp cánh đồng, thổi tắt lũ ma trơi đang ngoan ngoãn kéo tới để rước đuốc.

Lão yêu tinh già bảo:

— Chạy nhảy lung tung thế à! Bố đã lấy cho các con một bà mẹ rồi, giờ các con lấy mỗi đứa một bà dì đi!

Nhưng hai thằng nhóc bảo chúng thích đứng lên đọc diễn văn rồi uống rượu kết nghĩa hơn, còn lấy vợ thì chúng chẳng thiết. Thế là chúng đọc diễn văn, uống rượu kết nghĩa, úp cốc lên móng tay để tỏ ra đã uống cạn. Rồi chúng cởi áo, nằm lăn ra bàn mà ngủ, vì chúng chẳng biết ngượng là gì. Còn lão yêu tinh già thì nhảy múa vòng quanh gian phòng với cô dâu trẻ, và đổi ủng với cô, vì thế còn sang hơn là đổi nhẫn.

Bà tiên già quản gia bảo:

— Gà gáy rồi! Giờ phải đóng cửa chớp lại, kẻo mặt trời thiêu cháy chúng ta trong này mất!

Thế là quả đồi khép lại.

Nhưng ở bên ngoài, lũ thằn lằn chạy lên chạy xuống thân cây nứt nẻ, và con này bảo con kia:

— Ôi, mình thích lão yêu tinh già Na Uy quá!

Con giun đất bảo:

— Tôi thì thích hai thằng nhóc hơn!

Nhưng nó có nhìn thấy gì đâu, cái con vật khốn khổ ấy.

— Hết —