Nhà sư trên thuyền khách

Chương 1: Nhà sư trên thuyền khách

Kiếm báu đàn dài chu du bốn biển, hát vang tự tại phong lưu. Đấng trượng phu chớ nói không có tri kỷ, có vị sư hào hiệp gặp thuyền khách dưới trăng sáng.

Dương Ích, tên chữ Khiêm Chi, người Vĩnh Gia đất Chiết Giang. Từ nhỏ đã phóng khoáng có khí tiết lớn, không câu nệ việc vặt, học rộng văn hay. Ông được bổ làm huyện lệnh huyện An Trang, đất Quý Châu.

Huyện An Trang đất giáp Lĩnh Nam, phía nam thông với Ba Thục, người các dân tộc miền núi sống xen nhau. Người ở đó thích luyện bùa độc và đánh nhau, không biết lễ nghĩa chữ nghĩa, thờ quỷ tin thần, chuộng phép yêu thuật. Đất ấy lại sản nhiều vàng bạc, châu ngọc, của quý.

Nguyên phép nhà Tống: quan ra trấn ngoài khi từ biệt triều, vua đích thân ra hiên hỏi han, các quan đều dâng thơ, để xem tài làm chính sự giỏi hay dở. Tháng ba năm Đinh Mão, Dương Ích vâng chỉ vào từ biệt. Vua Cao Tông hỏi:

— Khanh làm quan gì?

Dương Ích tâu:

— Thần được bổ làm tri huyện huyện An Trang, đất Quý Châu.

— Khanh có hỏi thăm phong cảnh An Trang chưa?

Dương Ích dâng lên một bài thơ. Đại ý rằng: khói núi hoang vắng trong gió đông, nơi chân trời muôn dặm xa xôi. Tiếng người khác vùng, ít ai quen biết, tiếng chim líu lo nghe vẫn như nhau. Cây quang lang xanh liền nhau làm lạc lối đi, trời nam quận Tượng chẳng có cánh nhạn đưa thư. Tự thẹn bao năm nay chẳng giúp được tấc công, chỉ đành đem lễ nhạc chờ người có công lớn.

Vua Cao Tông nghe bài thơ, gật đầu hồi lâu, động lòng thương, phán:

— Khanh đến nơi xa lạ, thật đáng thương. Hãy tạm đi coi việc, chẳng bao lâu sẽ gọi khanh về dùng.

Dương Ích gạt lệ lạy từ biệt.

Ra khỏi triều, ông gặp quan Trấn phủ sứ Quách Trọng Uy. Hai người vái chào xong, Trọng Uy nói:

— Nghe nói ông được bổ đi An Trang, biết làm thế nào?

Dương Ích nói:

— Khói độc lam chướng, chín phần chết một phần sống! Muốn không đi thì khốn nỗi đã đến bước đường cùng. Đi thì ắt rơi vào đất chết. Xin ông chỉ bảo cho.

Trọng Uy đáp:

— Muốn biết rõ ngọn ngành, chỉ có cùng ông đi hỏi ân chủ của tôi là quan Trấn phủ họ Chu mới biết tường tận. Ân chủ tôi bị giáng đi Liên Châu, nay cũng sắp lên đường.

Hai người cùng đến gặp Trấn phủ Chu Vọng. Dương Ích dập đầu lạy hai lạy, nói:

— Dương mỗ vừa được bổ đến huyện biên An Trang, xin ngài chỉ bảo.

Chu Vọng vội đáp lễ, nói:

— An Trang là chỗ người Man ra vào. Nhà nào cũng có yêu thuật, dùng bùa độc mê hoặc người. Nếu hàng phục được họ, thì của cải tha hồ ông lấy. Nếu không trị được họ, thì phải hết sức cẩn thận. Phu nhân của ông cũng không nên mang theo, sợ thổ quan vô lễ.

Dương Ích nghe nói, hai hàng nước mắt chảy ròng:

— Biết làm sao bây giờ?

Chu Vọng thương Dương Ích khổ sở, nói:

— Tôi bị giáng đi Liên Châu, cùng đường với ông, đi thẳng đến ranh giới Quảng Đông mới chia tay. Tiền đi đường dọc lối, ông không cần lo.

Dương Ích và Quách Trọng Uy lạy từ biệt ra về. Đợi hơn nửa tháng, ông theo Chu Vọng cùng lên đường. Quách Trọng Uy bày rượu tiễn xong thì về.

Hai người đến Trấn Giang, thuê một chiếc thuyền lớn. Chu Vọng và Dương Ích dùng mấy khoang lớn ở giữa. Các khoang còn lại đều do thuỷ thủ cho người đi nhờ lấy tiền, chở đến ba bốn chục người. Trong đó có một nhà sư đi khất thực, lên Võ Đang ở Hồ Quảng dâng hương, cũng đi nhờ trong khoang chung với mọi người.

Nhà sư tự nói từ núi Phục Ngưu đến, tính lại thô lỗ, không chịu nhún nhường. Mười hai mười ba người cùng khoang đều không ưa ông ta, thế mà ông ta còn đòi người khác nấu trà nấu cơm cho mình ăn. Người cùng khoang nói:

— Người xuất gia phải từ bi cẩn thận, không tham muốn, sao lại đòi lợi dụng chúng tôi?

Nhà sư nghe vậy, đáp:

— Bọn các ngươi là lũ tiểu nhân! Ta cần các ngươi hầu, không chê các ngươi là đủ lắm rồi.

Miệng ông ta nghìn câu tiểu nhân, vạn câu tiểu nhân, chửi mọi người. Mọi người đều nổi giận, có người chửi lại, có người đánh nhà sư. Nhà sư không vội không vàng, tiện tay chỉ vào người chửi mình, nói:

— Đừng chửi!

Người chửi liền không nói ra tiếng, câm miệng lại. Lại chỉ vào người đánh mình, nói:

— Đừng đánh!

Người đánh liền không cử động được tay, tay bại cả đi. Mấy người ấy đờ đẫn, ngồi đống lại trong khoang, chỉ trợn trắng mắt nhìn.

Những người không chửi không đánh nhà sư thấy thế, đều hoảng lên kêu:

— Hỏng rồi, có yêu quái ở đây!

Họ kêu trời kêu đất. Người các khoang nghe thấy đều chạy đến xem, làm kinh động cả hai ông Chu, Dương trong khoang quan. Hai người đến cửa khoang xem, quả thấy việc ấy, cũng giật mình. Đang định hỏi nhà sư, thì nhà sư thấy Chu, Dương hai người là quan, liền đứng dậy chắp tay chào, nói:

— Tiểu tăng từ núi Phục Ngưu đến, muốn lên Võ Đang lễ bái. Tình cờ đi nhờ thuyền quý, bị mọi người ức hiếp, mong hai vị đại nhân làm chủ cho.

Chu Trấn phủ nói:

— Họ đánh chửi thầy tuy là họ sai, nhưng thầy làm thế cũng không phải lẽ từ bi của người xuất gia.

Nhà sư nghe vậy, đáp:

— Đã là hai vị đại nhân xin tha cho họ, tôi cũng không chấp nữa.

Ông đưa tay xoa miệng người bị câm, nói:

— Ngươi tự nói đi!

Người bị câm liền nói được. Lại kéo tay người bị bại, nói:

— Ngươi tự cử động đi!

Người bị bại liền giơ tay lên được. Cứ như phường diễn trò, cả thuyền đều cười ồ lên.

Chu Trấn phủ khẽ nói với Dương Ích:

— Nhà sư này ắt có phép. Chúng ta đang cần tìm người như thế, sao không mời ông ấy sang khoang ông mà hỏi?

Dương Ích nói:

— Phải lắm. Khoang tôi không có gia quyến, ở được.

Ông bèn nói với nhà sư:

— Thầy đã không tiện ở chung với mọi người, thì sang khoang tôi ở tạm. Cơm cháo trà nước có gì ăn nấy, đừng câu nệ.

Nhà sư nói:

— Làm phiền không nên.

Rồi sang khoang Dương Ích ở.

Ở được ba bốn ngày, sớm tối nói chuyện kinh điển hay việc đời, nhà sư đều biết cả. Dương Ích thường nói những chuyện cốt yếu trên đường đi để lay động nhà sư, lại kể mình sắp đi An Trang làm tri huyện. Nhà sư nói:

— Đi An Trang làm quan phải lo liệu cho chu đáo mới đi được.

Dương Ích kể hết cảnh nghèo khó của mình cho nhà sư nghe. Nhà sư nói:

— Tiểu tăng họ Lý, nguyên quán Nhã Châu đất Tứ Xuyên, có mấy chi dời đến ở huyện Uy Thanh. Nhà tôi cũng có anh em chị em. Tôi về tìm cho ông một người có phép thuật bản lĩnh, đi cùng ông mới vô sự. Nếu không tìm được người, thì không nên đi bừa. Tôi tạm không lên Võ Đang nữa, đi cùng ông xuống Quảng.

Dương Ích cảm tạ mãi, đem hết tâm sự kể tỉ mỉ cho nhà sư biết. Nhà sư thấy Dương Ích mở lòng thành thật, con người bình dị đứng đắn, càng thêm kính trọng. Lại biết Dương công rất nghèo, ông lấy trong túi vải ra chừng mười lạng vàng ròng tốt, năm sáu mươi lạng bạc vụn, tặng Dương công làm lộ phí. Dương công từ chối mãi không nhận, nhà sư nhất định đưa, Dương công mới nhận.

Thấm thoắt ở trên thuyền hơn nửa tháng, đến địa phận Quỳnh Châu đất Quảng Đông. Chu Trấn phủ nói với Dương công:

— Tôi đi về phía đông là Liên Châu. Đáng lẽ phải ở đây đi cùng ông, nay có vị trưởng lão tốt bụng này ở đây, có thể gửi gắm ông cho thầy, không cần đến tôi nữa. Tôi xin từ biệt ở đây, ngày sau trời cho may sẽ gặp lại.

Ông lại dặn đi dặn lại trưởng lão:

— Mọi việc trông cậy cả vào thầy.

Trưởng lão nói:

— Không cần dặn, tiểu tăng tự hiểu.

Chu Trấn phủ lại bày ít rượu thức ăn từ biệt Dương công và nhà sư. Uống rượu nửa ngày, Chu Vọng thuê một chiếc thuyền nhỏ khác đi.

— Hết chương 1 —