Ngày xưa, khi vua Phạm Dự trị vì thành Ba-la-nại, đức Bồ Tát là một vị thần cây sống bên bờ một con sông.
Có một con chó rừng tên là Ma-ya-vi, nghĩa là Kẻ Láu Cá, đã lấy vợ và sống ở một chỗ bên bờ con sông ấy. Một hôm, vợ nó bảo:
— Mình ơi, em đang thèm một thứ. Em muốn ăn một con cá chép đỏ tươi rói.
— Mình cứ yên tâm, tôi sẽ mang về cho mình.
Nói rồi, chó rừng đi ra bờ sông. Nó lấy dây leo quấn quanh chân cho khỏi trượt, rồi men theo bờ sông mà đi.
Đúng lúc ấy, có hai con rái cá đang đứng trên bờ rình cá. Một con tên là Gam-bhi-ra-cha-ri, nghĩa là Kẻ Lặn Sâu, con kia tên là A-nu-ti-ra-cha-ri, nghĩa là Kẻ Đi Ven Bờ. Kẻ Lặn Sâu trông thấy một con cá chép đỏ thật to, liền nhảy ùm xuống nước, đớp được đuôi con cá. Nhưng con cá khoẻ quá, cứ thế kéo rái cá đi. Kẻ Lặn Sâu gọi con kia:
— Bạn Đi Ven Bờ ơi, mau tới giúp tôi với! Tôi bắt được một con cá to lắm, nhưng nó khoẻ quá, đang kéo tôi đi mất rồi! Con cá to này đủ cho cả hai ta, lại đây giúp tôi!
Nghe vậy, con kia đáp:
— Bạn Lặn Sâu ơi, chúc bạn may mắn! Bạn cứ ngoạm cho thật chặt, thật vững vào. Tôi sẽ lôi nó lên như chim đại bàng quắp con rắn lên vậy.
Thế là hai con rái cá cùng nhau lôi con cá chép đỏ lên, đặt xuống đất, giết chết. Nhưng rồi con này bảo con kia:
— Bạn chia đi.
— Không, bạn chia đi.
Cứ thế chúng cãi nhau, không sao chia được, đành ngồi đó, bỏ mặc con cá.
Đúng lúc ấy chó rừng đi tới. Thấy nó, hai con rái cá cùng chào hỏi, rồi thưa:
— Thưa ngài mang bộ lông màu cỏ khô, con cá này cả hai chúng tôi cùng bắt được. Chúng tôi cãi nhau vì không chia được. Xin ngài chia đều giúp chúng tôi. Giữa chúng tôi đã nổ ra một cuộc tranh chấp, xin ngài, bậc đáng kính, phân xử cho công bằng.
Nghe vậy, chó rừng khoe tài:
— Ta đã phân xử biết bao nhiêu vụ rồi, vụ nào cũng êm đẹp cả. Các bạn đáng kính, cuộc tranh chấp của các bạn sẽ được ta phân xử công bằng.
Rồi nó chia con cá, vừa chia vừa nói:
— Cái đuôi phần anh Đi Ven Bờ. Cái đầu phần anh Lặn Sâu. Còn khúc giữa, theo lẽ phải, là phần trả công cho người phân xử.
Chia cá xong, nó bảo:
— Các anh cứ ăn đầu ăn đuôi đi, đừng cãi nhau nữa nhé.
Nói rồi, nó ngoạm lấy khúc giữa, chạy biến ngay trước mắt hai con rái cá.
Hai con rái cá ngồi rũ rượi, như vừa mất cả nghìn đồng tiền, than thở:
— Giá mà chúng mình đừng cãi nhau, con cá ấy đã đủ cho chúng mình ăn lâu rồi. Thế mà bây giờ chó rừng cuỗm mất con cá, chỉ để lại cho chúng mình cái đầu với cái đuôi.
Chó rừng hớn hở lắm, nghĩ bụng: "Giờ ta sẽ cho vợ ta ăn cá chép đỏ." Nó chạy về với vợ. Thấy chồng về, vợ nó chào đón, nói:
— Như nhà vua vui mừng khi được thêm một vương quốc vào dưới quyền mình, em cũng vui mừng khi thấy chồng em hôm nay về nhà ngậm đầy miệng.
Rồi chó rừng vợ hỏi chồng làm cách nào có được:
— Mình là loài sống trên cạn, làm sao mình bắt được cá dưới nước? Mình đã làm thế nào vậy, mình ơi? Hãy kể cho em nghe đi.
Chó rừng kể cho vợ nghe cách mình đã làm:
— Cãi nhau thì yếu đi, cãi nhau thì của cải tiêu tan. Vì cãi nhau mà hai con rái cá mất phần của mình. Mình cứ ăn đi.
Về sau, có mấy câu kệ nói về chuyện ấy: ở đời cũng vậy, khi người với người tranh chấp nhau, họ đi tìm người phân xử, và người phân xử ấy thành kẻ cầm đầu. Của cải của họ thì tiêu tan, còn kho của nhà vua thì đầy thêm.
Đức Phật kể xong chuyện này thì cho biết: vị thần cây chứng kiến mọi chuyện thuở ấy chính là Ngài.
— Hết —
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích