Hăng-xơ Ngốc

Ngoài vùng quê có một trang trại cũ, trong trang trại có một ông chủ đất già. Ông có hai cậu con trai, thông minh đến mức chỉ cần một nửa thôi cũng đã đủ dùng. Hai cậu định đi cầu hôn con gái nhà vua, mà hai cậu dám lắm, vì nàng công chúa đã cho loan báo rằng nàng sẽ lấy người nào ăn nói giỏi nhất.

Hai cậu chuẩn bị mất tám ngày. Đó là thời gian dài nhất mà hai cậu có, nhưng cũng đủ rồi, vì hai cậu vốn đã có sẵn kiến thức, mà kiến thức thì bao giờ cũng có ích. Một cậu thuộc lòng cả cuốn từ điển La-tinh, cùng toàn bộ báo của thành phố ba năm liền, thuộc cả xuôi lẫn ngược. Cậu kia thì đã nghiên cứu hết mọi điều lệ phường hội, mọi điều mà một ông trưởng phường phải biết, nên cậu nghĩ mình có thể bàn chuyện quốc gia đại sự được. Thêm nữa cậu còn biết thêu dây đeo quần, vì cậu khéo tay và tinh tế lắm.

— Ta sẽ cưới được công chúa! Cả hai cùng nói.

Thế là ông bố cho mỗi cậu một con ngựa đẹp. Cậu thuộc từ điển và báo chí được một con ngựa đen tuyền. Cậu khôn như trưởng phường và biết thêu thì được một con ngựa trắng như sữa. Rồi hai cậu bôi dầu gan cá vào khoé miệng cho mồm mép thêm trơn tru. Tất cả người làm đều ra sân xem hai cậu lên ngựa. Đúng lúc ấy người anh thứ ba đi tới. Nhà có ba anh em, nhưng chẳng ai tính cậu này là anh em, vì cậu chẳng có học thức như hai người kia. Người ta chỉ gọi cậu là Hăng-xơ Ngốc.

— Các anh diện quần áo đẹp thế đi đâu đấy? Cậu hỏi.

— Lên kinh, nói cho công chúa chịu lấy mình! Mày chưa nghe tiếng trống rao khắp nước à?

Rồi hai người kể cho cậu nghe.

— Ối chà, thế thì em cũng phải đi mới được! Hăng-xơ Ngốc nói.

Hai người anh cười ầm lên rồi phi ngựa đi.

— Bố ơi, cho con một con ngựa! Hăng-xơ Ngốc gọi. Con đang thèm lấy vợ quá. Cô ấy lấy con thì cô ấy lấy con! Mà cô ấy không lấy con, thì con lấy cô ấy cũng được!

— Nói nhảm! Ông bố bảo. Tao chẳng cho mày ngựa nào cả. Mày có biết ăn nói gì đâu! Không, hai anh mày mới là những chàng trai ra trò!

— Không được ngựa thì thôi! Hăng-xơ Ngốc nói. Con cưỡi con dê đực vậy. Nó là của con, nó chở con được thừa!

Thế là cậu ngồi giạng chân trên lưng con dê đực, thúc gót vào sườn nó, phóng vù ra đường cái. Ối chao, chạy mới nhanh làm sao!

— Tôi tới đây! Hăng-xơ Ngốc nói, rồi cất tiếng hát vang vọng cả một vùng.

Còn hai người anh thì lặng lẽ phi ngựa đi trước. Hai người chẳng nói lấy một lời, còn phải nghĩ trước tất cả những câu hay ho định nói, vì phải thật là sắc sảo cơ!

— Ê ê! Hăng-xơ Ngốc gọi. Em tới đây! Xem em nhặt được gì trên đường này!

Rồi cậu giơ cho hai anh xem một con quạ chết cậu vừa nhặt được.

— Đồ ngốc! Hai người anh nói. Mày lấy nó làm gì?

— Em sẽ tặng công chúa!

— Ừ, thế thì tặng đi! Hai người anh nói, cười phá lên rồi phi ngựa đi tiếp.

— Ê ê! Em tới đây! Xem em vừa nhặt được gì này, chẳng phải ngày nào cũng nhặt được trên đường đâu nhé!

Hai người anh quay lại xem đó là cái gì.

— Đồ ngốc! Họ nói. Đấy là một chiếc guốc gỗ cũ đã bong mất mũ! Cả cái này cũng tặng công chúa nữa à?

— Tặng chứ! Hăng-xơ Ngốc nói.

Hai người anh lại cười phá lên, phi ngựa đi, bỏ cậu lại xa tít.

— Ê ê! Em đây! Hăng-xơ Ngốc gọi. Ôi, càng lúc càng hay! Ê ê! Tuyệt vời không gì bằng!

— Mày lại nhặt được cái gì nữa thế? Hai người anh hỏi.

— Ôi! Hăng-xơ Ngốc nói. Không thể tả được! Công chúa sẽ mừng biết bao!

— Eo ơi! Hai người anh nói. Toàn là bùn nhão vừa hất từ dưới mương lên!

— Đúng thế! Hăng-xơ Ngốc nói. Mà lại là loại bùn hảo hạng nhất, mịn đến mức cầm không nổi!

Rồi cậu vốc bùn nhét đầy túi.

Hai người anh phi ngựa hết tốc lực, đến trước cậu cả một tiếng đồng hồ, dừng lại ở cổng thành. Ở đó những người đến cầu hôn được phát số theo thứ tự đến trước đến sau, rồi xếp thành hàng, mỗi hàng sáu người, đứng sát nhau tới mức không cử động được cánh tay. Như thế cũng tốt, vì không thì họ đã rạch toạc áo nhau ra, chỉ vì người này đứng trước người kia.

Tất cả dân chúng còn lại trong nước đứng vây quanh lâu đài, sát tận cửa sổ, để xem công chúa tiếp những người cầu hôn. Hễ có người nào bước vào phòng là mồm miệng người ấy cứng đơ lại.

— Không được! Công chúa nói. Đi ra!

Đến lượt người anh thuộc từ điển. Nhưng đứng xếp hàng lâu quá, cậu quên sạch sành sanh. Sàn nhà kêu cọt kẹt, trần nhà lát toàn gương, cậu nhìn thấy chính mình chổng ngược đầu. Bên mỗi cửa sổ có ba ông thư ký và một ông trưởng phường, ai cũng ghi lại hết mọi câu nói ra, để mai in lên báo ngay, bán hai xu một tờ ở góc phố. Thật là khủng khiếp. Mà người ta lại đốt lò sưởi nóng quá, bầu lò đỏ rực cả lên!

— Trong này nóng ghê quá! Chàng trai cầu hôn nói.

— Ấy là vì hôm nay cha ta quay gà trống non! Công chúa nói.

— Bê...! Chàng đứng ngây ra. Câu ấy chàng không lường trước. Chàng chẳng biết nói gì nữa, vì chàng định nói một câu thật dí dỏm cơ. Bê...!

— Không được! Công chúa nói. Đi ra!

Thế là chàng phải đi. Đến lượt người anh thứ hai.

— Ở đây nóng khủng khiếp! Chàng nói.

— Phải, hôm nay chúng ta quay gà trống non! Công chúa nói.

— Gì cơ... gì ạ? Chàng nói.

Và tất cả các ông thư ký ghi lại: "Gì cơ... gì ạ?"

— Không được! Công chúa nói. Đi ra!

Đến lượt Hăng-xơ Ngốc. Cậu cưỡi con dê đực vào thẳng trong phòng.

— Ở đây nóng như rang! Cậu nói.

— Ấy là vì ta đang quay gà trống non! Công chúa nói.

— Hay quá! Hăng-xơ Ngốc nói. Thế tôi nhờ quay con quạ được không?

— Được lắm! Công chúa nói. Nhưng anh có cái gì để nướng nó không, vì ở đây ta chẳng có nồi cũng chẳng có chảo!

— Tôi có đây! Hăng-xơ Ngốc nói. Nồi niêu hẳn hoi, lại có cả vành thiếc nữa!

Rồi cậu lôi chiếc guốc gỗ cũ ra, đặt con quạ vào giữa.

— Đủ cho cả một bữa đấy! Công chúa nói. Nhưng lấy nước sốt ở đâu ra bây giờ?

— Có sẵn trong túi tôi đây! Hăng-xơ Ngốc nói. Tôi có thừa, đổ bớt đi cũng được!

Rồi cậu đổ ra một ít bùn trong túi.

— Ta thích thế! Công chúa nói. Anh biết đối đáp! Anh biết ăn nói, và ta sẽ lấy anh làm chồng! Nhưng anh có biết rằng mỗi lời chúng ta nói và đã nói đều được ghi lại, ngày mai sẽ lên báo không? Anh nhìn xem, bên mỗi cửa sổ có ba ông thư ký và một ông trưởng phường già. Ông trưởng phường là đáng sợ nhất, vì ông ấy chẳng hiểu gì cả!

Nàng nói thế là để doạ cậu. Và tất cả các ông thư ký hí lên cười, làm rớt một vệt mực xuống sàn.

— Hoá ra đây là các vị khách quý! Hăng-xơ Ngốc nói. Thế thì tôi phải biếu ông trưởng phường món ngon nhất mới được!

Rồi cậu lộn trái túi, ném hết chỗ bùn vào mặt ông trưởng phường.

— Khéo lắm! Công chúa nói. Ta thì không làm được thế! Nhưng ta sẽ học!

Thế là Hăng-xơ Ngốc làm vua, có vợ đẹp, có mũ vàng, lại được ngồi lên ngai báu đàng hoàng. Chuyện này chúng ta đọc được trên tờ báo của ông trưởng phường đấy, mà báo của ông thì chẳng tin được đâu!

— Hết —