Phần một: Chiếc nhẫn vàng

Chương 1: Phần một: Chiếc nhẫn vàng

Ngày xửa ngày xưa, có một ông vua công minh, nhân hậu đến nỗi thần dân gọi ông là Vua Hiền. Một hôm đang đi săn, có một chú thỏ trắng nhỏ bị chó của vua đuổi, nhảy chồm vào lòng vua để trốn. Nhà vua khẽ vuốt ve nó, bảo:

"Nào, thỏ con, mày đã tìm tới ta để được che chở thì ta sẽ không để ai làm hại mày đâu."

Rồi vua mang nó về cung, cho ở trong một cái chuồng nhỏ xinh xắn, có đủ thứ ngon để ăn.

Đêm ấy, khi vua đang ở một mình trong phòng, một bà phu nhân xinh đẹp bỗng hiện ra trước mặt. Bà mặc áo dài trắng như tuyết, đầu đội vòng hoa hồng trắng. Vua Hiền rất ngạc nhiên khi thấy bà, vì vua biết cửa đã đóng chặt, không hiểu bà vào bằng lối nào. Nhưng bà bảo vua:

"Ta là Tiên Chân Thật. Lúc ngài đi săn, ta đi ngang qua khu rừng, muốn biết xem có đúng ngài tốt như mọi người vẫn nói không. Nên ta hoá thành chú thỏ con, chạy vào lòng ngài xin che chở, vì ta biết ai thương xót loài vật thì còn tốt với đồng loại hơn nữa. Nếu ngài từ chối giúp ta, ta đã biết chắc ngài là kẻ độc ác. Ta cảm ơn lòng tốt ngài dành cho ta, nhờ đó ta sẽ là bạn ngài mãi mãi. Ngài muốn gì cứ xin, ta hứa sẽ ban cho."

"Thưa bà," Vua Hiền nói, "bà là tiên, hẳn bà biết hết những mong ước của tôi. Tôi chỉ có một đứa con trai, tôi thương nó lắm, vì thế người ta gọi nó là hoàng tử Cưng. Nếu bà thật lòng muốn ban ơn cho tôi, tôi xin bà hãy làm bạn của nó."

"Ta hết lòng sẵn sàng," bà tiên đáp. "Ta có thể làm cho con trai ngài thành hoàng tử đẹp nhất thế gian, hoặc giàu nhất, hoặc quyền thế nhất. Ngài muốn chọn thứ nào cho nó thì chọn."

"Tôi không xin những thứ ấy cho con tôi," Vua Hiền đáp. "Nhưng nếu bà làm cho nó thành hoàng tử tốt nhất, tôi sẽ thật lòng biết ơn bà. Giàu có, đẹp đẽ, có cả mọi vương quốc trên đời thì được ích gì nếu nó là kẻ độc ác? Bà biết rõ là nó vẫn sẽ khổ. Chỉ người tốt mới thật sự mãn nguyện."

"Ngài nói chí phải," bà tiên đáp. "Nhưng ta không có phép làm cho hoàng tử Cưng thành người tốt, trừ phi chính nó giúp ta. Nó phải tự cố gắng hết sức để trở nên tốt. Ta chỉ hứa được là sẽ khuyên bảo nó điều hay, mắng nó khi nó có lỗi, và trừng phạt nó nếu nó không chịu tự sửa, tự răn mình."

Vua Hiền rất bằng lòng với lời hứa ấy. Và chẳng bao lâu sau, vua qua đời.

Hoàng tử Cưng đau buồn lắm, vì chàng thương cha hết lòng. Nếu đem hết mọi vương quốc, mọi kho vàng bạc mà giữ được Vua Hiền ở lại bên mình, chàng cũng sẵn lòng.

Hai hôm sau, khi hoàng tử đã đi ngủ, bà tiên bỗng hiện ra, bảo chàng:

"Ta đã hứa với cha con sẽ làm bạn của con, và để giữ lời, ta mang tới cho con một món quà."

Vừa nói, bà vừa đeo vào ngón tay chàng một chiếc nhẫn vàng nhỏ.

"Hãy giữ gìn chiếc nhẫn này thật cẩn thận," bà nói, "nó quý hơn kim cương. Mỗi lần con làm một việc xấu, nó sẽ chích vào ngón tay con. Nhưng nếu bị chích rồi mà con vẫn cứ theo đường xấu của mình, con sẽ mất tình bạn của ta, và ta sẽ thành kẻ thù của con."

Nói rồi bà tiên biến mất, để lại hoàng tử Cưng ngơ ngác.

Một thời gian, chàng cư xử tốt đến mức chiếc nhẫn chẳng chích lần nào. Chàng sống vui vẻ tới mức thần dân gọi chàng là hoàng tử Cưng Hạnh Phúc.

Thế nhưng một hôm, chàng đi săn mà chẳng săn được con gì, nên cáu kỉnh vô cùng. Trên đường về, chàng thấy hình như chiếc nhẫn đang ấn vào ngón tay, nhưng vì nó không chích nên chàng chẳng để ý. Về tới phòng, chú chó nhỏ Bi-bi chạy ra đón, nhảy quanh chàng mừng rỡ.

"Cút đi!" hoàng tử cộc cằn quát. "Tao không cần mày, mày vướng chân tao."

Chú chó nhỏ tội nghiệp chẳng hiểu gì, cứ níu vạt áo chàng để chàng ít ra cũng nhìn mình một cái. Thế là hoàng tử Cưng bực mình, đá nó một cú khá mạnh.

Lập tức chiếc nhẫn chích chàng một cái thật đau, như mũi kim. Chàng hết sức ngạc nhiên, ngồi xuống một góc phòng, thấy xấu hổ.

"Chắc bà tiên đang trêu mình," chàng nghĩ. "Đá một con vật quấy rầy thì có gì là tội lớn! Làm vua một vương quốc lớn mà đến đánh con chó của mình cũng không được, thì làm vua để làm gì?"

"Ta không trêu con đâu," một giọng nói đáp lại ý nghĩ của hoàng tử Cưng. "Con đã phạm ba lỗi. Thứ nhất, con cáu kỉnh vì không được điều mình muốn, con tưởng mọi người, mọi con vật sinh ra chỉ để chiều ý con. Thứ hai, con đã thật sự nổi giận, mà nổi giận là hư lắm. Và cuối cùng, con đã độc ác với một con vật nhỏ đáng thương, nó chẳng có gì đáng bị hành hạ.

Ta biết con cao quý hơn một con chó nhỏ nhiều. Nhưng nếu kẻ lớn được quyền hành hạ những ai thấp kém hơn mình, thì ngay lúc này ta cũng có thể đánh con, giết con, vì tiên còn cao quý hơn người. Cái lợi của việc có một đế quốc lớn không phải là được làm điều ác mình muốn, mà là được làm hết mọi điều tốt mình có thể làm."

Hoàng tử thấy mình đã hư thế nào, hứa sẽ cố sửa mình, nhưng chàng không giữ lời. Sự thể là chàng được một bà vú dại dột nuôi nấng, bà chiều chàng hư từ thuở bé. Chàng muốn gì chỉ cần khóc, mè nheo, giậm chân là bà cho ngay, khiến chàng thành bướng bỉnh. Bà lại còn nói với chàng từ sáng tới tối rằng ngày sau chàng sẽ làm vua, mà vua thì sung sướng lắm, vì ai cũng phải vâng lời, phải kính trọng, chẳng ai cấm được vua làm gì theo ý mình.

Khi đủ lớn để hiểu biết, hoàng tử sớm nhận ra chẳng gì tệ hơn kiêu căng, bướng bỉnh, tự phụ. Chàng cũng đã thật lòng cố chữa những tật ấy, nhưng đến lúc ấy mọi tật xấu đã thành thói quen, mà thói quen xấu thì khó bỏ lắm. Không phải bản tính chàng xấu. Mỗi lần làm điều hư, chàng thật lòng ân hận, và nói:

"Ngày nào cũng phải vật lộn với cơn giận và lòng kiêu căng của mình, mình khổ quá. Giá hồi bé mình bị phạt vì chúng thì giờ chúng đâu có làm mình khổ thế này."

Chiếc nhẫn chích chàng rất thường xuyên. Có lúc chàng bỏ ngay việc đang làm, nhưng có lúc chàng lại mặc kệ. Lạ một điều là lỗi nhỏ thì nó chỉ chích nhẹ, còn khi chàng thật sự hư thì nó chích tới chảy máu tay. Cuối cùng chàng phát chán vì bị nhắc nhở mãi, muốn được tự do làm theo ý mình. Chàng vứt chiếc nhẫn sang một bên, và nghĩ mình là người sung sướng nhất đời vì thoát được những cú chích quấy rầy ấy. Chàng buông mình làm mọi điều dại dột nảy ra trong đầu, cho tới khi trở nên thật độc ác, chẳng ai còn ưa nổi chàng nữa.

Một hôm đang đi dạo, hoàng tử thấy một cô gái trẻ xinh đẹp vô cùng, chàng quyết ngay sẽ cưới cô. Cô tên là Xê-li-a, và cô tốt nết cũng như đẹp người.

Hoàng tử Cưng tưởng Xê-li-a sẽ sung sướng lắm nếu chàng ngỏ ý cho cô làm hoàng hậu cao sang. Nhưng cô bạo dạn nói:

"Tâu bệ hạ, con chỉ là một cô gái chăn cừu, một cô gái nghèo, nhưng dù vậy, con sẽ không lấy bệ hạ."

"Cô không ưa ta à?" hoàng tử hỏi, rất bực mình vì câu trả lời ấy.

"Không, thưa hoàng tử," Xê-li-a đáp. "Con không thể không thấy ngài rất đẹp. Nhưng giàu sang, áo đẹp, xe sang ngài cho con thì được ích gì, nếu ngày nào con cũng thấy ngài làm những việc xấu khiến con căm ghét, khinh bỉ ngài?"

Hoàng tử giận lắm vì lời ấy, ra lệnh cho quan quân bắt Xê-li-a, đưa về cung. Suốt ngày nhớ tới lời cô nói, chàng bực bội, nhưng vì yêu cô nên chàng không nỡ trừng phạt cô.

Một trong những người bạn thân nhất của hoàng tử là người anh em nuôi, chàng tin anh ta hết mực. Nhưng hắn chẳng phải người tốt, hắn khuyên hoàng tử Cưng toàn điều xấu, xúi giục chàng làm mọi điều ác. Thấy hoàng tử rầu rĩ, hắn hỏi có chuyện gì. Hoàng tử giãi bày rằng chàng không chịu nổi việc Xê-li-a nghĩ xấu về mình, và quyết trở thành người tốt hơn để làm cô vui lòng. Gã cố vấn độc ác liền bảo:

"Ngài tốt quá mới bận lòng vì con bé ấy. Nếu là tôi, tôi bắt nó phải vâng lời ngay. Ngài nhớ cho, ngài là vua, mà vua lại đi lấy lòng một con bé chăn cừu, đáng lẽ nó phải mừng được làm nô lệ cho ngài, thì thật là nực cười. Cứ giam nó lại, cho ăn bánh mì với nước lã một thời gian. Rồi nếu nó vẫn không chịu lấy ngài, thì chém đầu nó đi, để thiên hạ biết ngài nói là phải nghe. Mà nếu đến một con bé như thế ngài còn không bắt nó làm theo ý được, thì chẳng mấy chốc thần dân sẽ quên rằng họ sinh ra trên đời chỉ để làm vui lòng chúng ta."

"Nhưng," hoàng tử Cưng nói, "ta giết một cô gái vô tội thì chẳng phải là đáng xấu hổ sao? Xê-li-a có làm gì đáng bị trừng phạt đâu."

"Người ta không làm theo lệnh ngài thì người ta phải chịu khổ," người anh em nuôi đáp. "Mà kể cả có bất công đi nữa, thà để thần dân buộc tội ngài như thế, còn hơn để họ biết rằng họ muốn lăng mạ, cản trở ngài bao nhiêu cũng được."

Nói thế là hắn đã chạm đúng chỗ yếu trong tính cách của chàng. Vì sợ mất đi chút quyền lực nào, hoàng tử lập tức bỏ ngay ý định ban đầu là cố làm người tốt, mà quyết doạ cho cô gái chăn cừu sợ để ưng lấy mình.

Người anh em nuôi muốn chàng giữ vững quyết định ấy, bèn mời ba viên quan trẻ độc ác chẳng kém hắn tới ăn tối với hoàng tử. Chúng ép chàng uống thật nhiều rượu, lại không ngừng khích cơn giận của chàng với Xê-li-a, bảo rằng cô đã chế nhạo tình yêu của chàng. Cuối cùng, giận điên cuồng, chàng lao đi tìm cô, tuyên bố rằng nếu cô vẫn không chịu lấy chàng thì ngay hôm sau cô sẽ bị bán làm nô lệ.

Nhưng tới căn phòng giam Xê-li-a, chàng sửng sốt thấy cô không còn ở đó, dù chìa khoá vẫn nằm trong túi chàng suốt. Chàng giận khủng khiếp, thề sẽ trả thù kẻ nào đã giúp cô trốn.

Nghe vậy, lũ bạn xấu của chàng quyết trút cơn giận của chàng lên một vị quan già từng là thầy dạy của chàng. Ông vẫn dám đôi khi chỉ ra lỗi lầm của hoàng tử, vì ông thương chàng như con đẻ. Lúc đầu hoàng tử Cưng còn cảm ơn ông, nhưng dần dần chàng mất kiên nhẫn, cho rằng ông thầy cũ chê trách mình chỉ vì thích bới lỗi, trong khi ai nấy đều khen ngợi, tâng bốc chàng. Thế là chàng ra lệnh cho ông rời triều đình, dù thỉnh thoảng chàng vẫn nhắc tới ông như một người đáng kính, tuy chàng không còn thương ông nữa. Lũ bạn tồi sợ một ngày kia chàng chợt nghĩ ra mà gọi ông thầy cũ về, nên chúng nghĩ đây là dịp tốt để đày ông đi mãi mãi.

Chúng tâu với hoàng tử rằng Xu-li-man, tên ông thầy là thế, đã khoe là chính ông giúp Xê-li-a trốn. Chúng lại đút lót ba người làm chứng rằng chính Xu-li-man đã kể với họ chuyện ấy. Hoàng tử giận dữ, sai người anh em nuôi dẫn một toán lính đi bắt ông thầy về, xích như một tên tội phạm.

Ra lệnh xong, chàng về phòng. Nhưng chàng vừa bước vào thì một tiếng sấm nổ làm rung chuyển mặt đất, và Tiên Chân Thật bỗng hiện ra trước mặt chàng.

"Ta đã hứa với cha con," bà nghiêm khắc nói, "rằng sẽ khuyên bảo con điều hay, và trừng phạt con nếu con không chịu nghe. Con đã khinh lời ta, cứ đi theo đường xấu của mình cho tới khi chỉ còn bề ngoài là người. Thật ra con là một con quái vật, ai biết con cũng ghê sợ. Đã đến lúc ta phải giữ lời hứa, bắt đầu trừng phạt con. Ta bắt con phải giống những con vật mà con đã bắt chước thói nết. Con đã thành như sư tử vì cơn giận, như sói vì lòng tham. Như con rắn, con đã vô ơn quay lại cắn người từng là người cha thứ hai của con. Sự thô bạo của con khiến con giống con bò mộng. Vậy trong hình dạng mới, con hãy mang dáng vẻ của tất cả những con vật ấy."

— Hết chương 1 —