Hoàng tử cưới công chúa La-bam

Ở một xứ nọ có một ông vua chỉ có độc một người con trai. Ngày nào hoàng tử cũng đi săn. Một hôm hoàng hậu, mẹ chàng, dặn:

— Con muốn săn ở đâu thì săn, ba phía này tha hồ. Nhưng phía thứ tư thì con đừng bao giờ bén mảng tới.

Bà dặn vậy là vì bà biết, hễ chàng sang phía thứ tư, chàng sẽ nghe nói tới nàng công chúa La-bam xinh đẹp, và thế nào chàng cũng bỏ cha bỏ mẹ mà đi tìm nàng.

Hoàng tử nghe lời mẹ được một thời gian. Nhưng một hôm, đang săn ở ba phía được phép, chàng chợt nhớ lời mẹ dặn về phía thứ tư, và quyết sang đó xem vì sao mẹ lại cấm. Tới nơi, chàng thấy mình đứng giữa một khu rừng rậm, trong rừng chẳng có gì ngoài vô số vẹt. Chàng bắn vài phát, lập tức cả bầy vẹt bay vút lên trời. Chỉ trừ một con. Đó là vua của loài vẹt, tên là vẹt Hi-ra-man.

Thấy mình bị bỏ lại một mình, vẹt Hi-ra-man gọi với theo:

— Hoàng tử bắn thì chúng bay cũng đừng bỏ ta lại một mình chứ! Bỏ ta thế này, ta mách công chúa La-bam cho mà xem.

Thế là cả bầy vẹt lại ríu rít bay về với vua của chúng. Hoàng tử ngạc nhiên lắm:

— Ơ kìa, chim mà biết nói!

Rồi chàng hỏi bầy vẹt:

— Công chúa La-bam là ai? Nàng ở đâu?

Nhưng bầy vẹt nhất định không nói nàng ở đâu. Chúng chỉ bảo:

— Xứ của công chúa La-bam, cậu chẳng bao giờ tới được đâu.

Có vậy thôi, hỏi gì thêm cũng không nói.

Hoàng tử buồn rười rượi. Chàng vứt khẩu súng đi, lủi thủi về nhà. Về tới nơi chàng không nói không ăn, cứ nằm lì trên giường bốn năm ngày, trông như người ốm nặng.

Cuối cùng chàng thưa với cha mẹ rằng chàng muốn đi gặp công chúa La-bam.

— Con phải đi. Con phải xem nàng ra sao. Cha mẹ cho con biết xứ ấy ở đâu.

— Cha mẹ có biết đâu, con.

— Vậy thì con phải đi tìm.

— Không được, không được. Con đừng bỏ cha mẹ. Cha mẹ chỉ có mình con. Ở lại đây với cha mẹ. Con không tìm được công chúa La-bam đâu.

— Con phải thử tìm nàng. Biết đâu Trời sẽ chỉ đường cho con. Nếu con còn sống và tìm được nàng, con sẽ trở về với cha mẹ. Nhưng cũng có thể con chết dọc đường, rồi chẳng bao giờ còn gặp lại cha mẹ nữa. Dù vậy con vẫn phải đi.

Thế là cha mẹ đành để chàng đi, dù lúc chia tay hai ông bà khóc nhiều lắm. Vua cha cho chàng quần áo đẹp và một con ngựa tốt. Chàng mang theo súng, cung tên và đủ thứ vũ khí khác.

— Biết đâu lại cần đến, chàng bảo thế.

Vua cha còn cho chàng thật nhiều tiền.

Chàng tự tay thắng yên cương cho ngựa, rồi từ biệt cha mẹ. Hoàng hậu lấy chiếc khăn tay gói ít bánh kẹo đưa cho con:

— Con ơi, lúc nào đói thì lấy bánh này ra ăn.

Chàng lên đường, cưỡi ngựa đi mãi, đi mãi, tới một khu rừng có hồ nước và những tán cây râm mát. Chàng tắm cho mình, tắm cho ngựa dưới hồ, rồi ngồi xuống gốc cây, tự nhủ:

— Giờ thì ăn ít bánh mẹ cho, uống ngụm nước, rồi lại đi tiếp.

Chàng mở khăn ra, lấy một chiếc bánh. Trong bánh có một con kiến. Chàng lấy chiếc khác. Chiếc này cũng có một con kiến. Chàng đặt hai chiếc bánh xuống đất, lấy chiếc nữa, chiếc nữa, chiếc nữa, cho tới khi lấy ra hết, chiếc nào cũng có kiến.

— Thôi được, ta không ăn nữa, chàng nói. Để cho kiến ăn.

Lúc ấy vua kiến hiện ra đứng trước mặt chàng mà nói:

— Cậu đã tốt với chúng tôi. Hễ khi nào gặp hoạn nạn, cậu chỉ cần nghĩ tới chúng tôi, chúng tôi sẽ đến ngay.

Hoàng tử cảm ơn vua kiến, lên ngựa đi tiếp. Chàng đi mãi, đi mãi, tới một khu rừng khác. Ở đó chàng gặp một con hổ bị gai đâm vào chân, đau quá cứ gầm lên từng hồi. Hoàng tử hỏi:

— Sao mày gầm ghê thế? Mày bị làm sao?

— Tôi bị cái gai đâm vào chân đã mười hai năm nay, đau lắm, nên tôi mới gầm.

— Được, để ta nhổ cho. Nhưng mày là hổ, chữa lành cho mày rồi, có khi mày lại ăn thịt ta mất?

— Ồ không, tôi không ăn thịt cậu đâu. Cậu chữa cho tôi đi.

Hoàng tử rút con dao nhỏ trong túi ra, khoét cái gai khỏi chân hổ. Nhưng lúc dao cắt vào, con hổ gầm to hơn bao giờ hết, to đến nỗi hổ vợ ở khu rừng bên cạnh nghe thấy, phóng vội sang xem có chuyện gì. Hổ chồng thấy vợ tới thì giấu hoàng tử vào bụi rậm, không cho vợ nhìn thấy.

— Đứa nào làm mình đau mà mình gầm to thế? Hổ vợ hỏi.

— Có ai làm tôi đau đâu. Có một chàng hoàng tử tới nhổ cái gai trong chân tôi ra đấy.

— Nó đâu? Chỉ cho tôi xem.

— Mình hứa không giết cậu ấy thì tôi mới gọi.

— Tôi không giết đâu. Cứ cho tôi xem mặt.

Hổ chồng bèn gọi hoàng tử ra. Chàng vừa tới, hai vợ chồng hổ cúi rạp chào chàng mãi không thôi. Rồi chúng đãi chàng một bữa thịnh soạn, giữ chàng ở lại ba ngày. Ngày nào chàng cũng xem vết thương ở chân hổ, tới ngày thứ ba thì lành hẳn. Chàng chào từ biệt, hổ chồng dặn:

— Hễ khi nào gặp hoạn nạn, cậu cứ nghĩ tới chúng tôi, chúng tôi sẽ đến.

Hoàng tử lại đi mãi, đi mãi, tới khu rừng thứ ba. Ở đây chàng gặp bốn ông thầy tu khổ hạnh. Thầy dạy của bốn ông vừa mất, để lại bốn món đồ. Một chiếc giường, ai ngồi lên muốn đi đâu nó chở tới đó. Một cái túi, ai giữ nó muốn gì nó cho nấy, châu báu, đồ ăn hay quần áo. Một cái bát đá, dù ở cách hồ ao bao xa, muốn bao nhiêu nước nó cũng cho bấy nhiêu. Và một cây gậy với một sợi dây thừng. Hễ có ai đến gây chiến, chủ nó chỉ cần nói: "Gậy ơi, đánh hết bọn người và lính ở đây", thế là gậy tự đánh, dây tự trói.

Bốn ông thầy tu đang cãi nhau giành bốn món đồ ấy. Ông này bảo: "Tôi lấy cái này." Ông kia bảo: "Không được, cái đó của tôi." Cứ thế mãi.

Hoàng tử bảo họ:

— Các ông đừng cãi nhau nữa. Tôi sẽ bắn bốn mũi tên về bốn hướng. Ai tới được mũi thứ nhất trước thì lấy món thứ nhất, là chiếc giường. Ai tới mũi thứ hai thì lấy món thứ hai, là cái túi. Ai tới mũi thứ ba thì lấy cái bát. Còn ai tới mũi thứ tư thì lấy gậy với dây.

Bốn ông đồng ý. Hoàng tử bắn mũi tên đầu tiên, bốn ông ba chân bốn cẳng chạy đi nhặt. Họ mang về, chàng bắn mũi thứ hai. Họ tìm được mang về, chàng bắn mũi thứ ba. Họ mang mũi thứ ba về, chàng bắn mũi thứ tư.

Trong lúc bốn ông còn đang lùng mũi tên thứ tư, hoàng tử thả ngựa vào rừng, ôm cái bát, cái túi, cây gậy và sợi dây, ngồi lên chiếc giường mà nói:

— Giường ơi, ta muốn tới xứ của công chúa La-bam.

Chiếc giường nhỏ lập tức bay vút lên không, bay mãi, bay mãi, tới xứ của công chúa La-bam thì hạ xuống đất. Hoàng tử hỏi mấy người qua đường:

— Đây là xứ nào?

— Xứ của công chúa La-bam.

Hoàng tử đi tiếp, tới một căn nhà có một bà cụ. Bà cụ hỏi:

— Cậu là ai? Ở đâu tới đây?

— Cháu ở một xứ xa lắm tới. Bà cho cháu ngủ nhờ đêm nay.

— Không được. Vua nước này có lệnh cấm người nước ngoài ở lại trong nước. Cậu không ở nhà tôi được đâu.

— Dì ơi, dì cứ thương cháu như cháu ruột. Cho cháu ở lại một đêm nay thôi. Bà xem, trời đã tối rồi, cháu mà vào rừng thì thú dữ ăn thịt mất.

— Thôi được, đêm nay cậu cứ ở. Nhưng sáng mai phải đi ngay. Vua mà biết cậu ngủ đêm ở nhà tôi thì tôi bị bắt bỏ tù.

Bà cho chàng vào nhà, hoàng tử mừng lắm. Bà cụ toan nấu cơm, chàng ngăn lại:

— Dì ơi, để cháu lo bữa ăn.

Chàng thò tay vào túi mà nói: "Túi ơi, cho ta bữa tối." Lập tức cái túi đưa ra một bữa ăn ngon tuyệt, bày trên hai chiếc đĩa vàng. Bà cụ và hoàng tử cùng ngồi ăn.

Ăn xong bà cụ bảo:

— Để tôi đi gánh nước.

— Dì đừng đi. Có nước ngay bây giờ.

Chàng cầm cái bát lên mà bảo: "Bát ơi, cho ta nước." Bát liền đầy nước. Đầy rồi, chàng nói: "Thôi, bát." Bát thôi không đầy nữa.

— Dì xem, có cái bát này, muốn bao nhiêu nước cũng có.

Lúc ấy trời đã tối.

— Dì ơi, sao dì không thắp đèn?

— Chẳng cần đâu. Vua nước này cấm dân thắp đèn. Hễ trời tối là con gái vua, công chúa La-bam, lên ngồi trên mái nhà. Nàng sáng rực lên, soi khắp cả nước, soi vào tận từng nhà, mọi người làm lụng thấy rõ như ban ngày.

Khi trời tối đen như mực, công chúa trở dậy. Nàng mặc áo đẹp, đeo đồ trang sức, búi tóc lên, quàng ngang đầu một dải kim cương ngọc trai. Thế là nàng sáng như vầng trăng, nhan sắc của nàng biến đêm thành ngày. Nàng ra khỏi phòng, lên ngồi trên mái cung điện. Ban ngày nàng không bao giờ ra khỏi nhà, chỉ ban đêm mới ra. Cả nước nhờ thế mà làm lụng cho xong việc.

Hoàng tử lặng lẽ ngắm công chúa, lòng sung sướng vô cùng.

— Nàng đẹp quá!

Nửa đêm, khi mọi người đã đi ngủ, công chúa từ mái nhà xuống, về phòng. Chờ nàng lên giường ngủ say rồi, hoàng tử khẽ khàng trở dậy, ngồi lên chiếc giường của mình.

— Giường ơi, ta muốn tới phòng ngủ của công chúa La-bam.

Chiếc giường nhỏ đưa chàng tới căn phòng nàng đang say giấc. Chàng cầm cái túi mà bảo: "Ta muốn thật nhiều lá trầu." Túi đưa ra cơ man nào là lá trầu. Chàng đặt cả xuống cạnh giường công chúa, rồi chiếc giường nhỏ lại chở chàng về nhà bà cụ.

Sáng hôm sau, đám người hầu của công chúa thấy lá trầu, bèn lấy ra ăn.

— Lá trầu đâu mà nhiều thế? Công chúa hỏi.

— Chúng con thấy để sẵn cạnh giường công chúa.

Không ai biết đêm qua hoàng tử đã tới, đặt chỗ lá trầu ấy ở đó.

Sáng ra bà cụ tới bảo hoàng tử:

— Trời sáng rồi, cậu phải đi thôi. Vua mà biết tôi giúp cậu thế này thì vua bắt tôi.

— Dì ơi, hôm nay cháu mệt quá. Dì cho cháu ở tới sáng mai.

— Thôi được.

Thế là chàng ở lại. Hai dì cháu lấy cơm từ cái túi ra ăn, nước thì cái bát cho.

Đêm xuống, công chúa lại lên ngồi trên mái nhà. Tới mười hai giờ, khi ai nấy đã ngủ, nàng về phòng và chẳng mấy chốc ngủ say. Hoàng tử lại ngồi lên giường bay tới chỗ nàng. Chàng bảo cái túi: "Túi ơi, cho ta một tấm khăn choàng thật đẹp." Túi đưa ra một tấm khăn choàng lộng lẫy, chàng đắp lên người công chúa đang ngủ. Rồi chàng về nhà bà cụ, ngủ một mạch tới sáng.

Sáng ra công chúa thấy tấm khăn choàng thì mừng quýnh.

— Mẹ xem này, chắc Thượng đế ban cho con tấm khăn này, nó đẹp quá.

Hoàng hậu cũng mừng lắm:

— Phải đấy con, chắc Thượng đế ban cho con tấm khăn lộng lẫy này.

Sáng hôm ấy bà cụ lại bảo hoàng tử:

— Lần này cậu phải đi thật rồi.

— Dì ơi, cháu chưa khỏe hẳn. Dì cho cháu ở thêm vài hôm nữa. Cháu sẽ trốn kỹ trong nhà, không ai thấy đâu.

Bà cụ lại cho chàng ở.

Đêm tối đen, công chúa mặc áo đẹp, đeo trang sức, lên ngồi trên mái nhà. Nửa đêm nàng về phòng ngủ. Hoàng tử ngồi lên giường, bay tới phòng nàng. Chàng bảo cái túi:

— Túi ơi, cho ta một chiếc nhẫn thật, thật đẹp.

Túi đưa ra một chiếc nhẫn rực rỡ. Chàng nhẹ nhàng nâng tay công chúa lên để đeo nhẫn cho nàng, nàng giật mình choàng dậy, sợ hãi vô cùng.

— Ngươi là ai? Ở đâu tới? Vào phòng ta làm gì?

— Công chúa đừng sợ. Tôi không phải kẻ trộm. Tôi là con trai một ông vua lớn. Vẹt Hi-ra-man trong khu rừng tôi đi săn đã cho tôi biết tên nàng. Thế là tôi bỏ cha bỏ mẹ, tìm tới đây để được gặp nàng.

— Chàng đã là con một ông vua lớn như thế thì ta sẽ không để ai giết chàng. Ta sẽ thưa với cha mẹ rằng ta muốn lấy chàng.

Hoàng tử trở về nhà bà cụ. Sáng ra, công chúa thưa với mẹ:

— Có con trai một ông vua lớn tới nước mình, con muốn lấy người ấy.

Hoàng hậu tâu lại với vua. Vua phán:

— Được. Nhưng con trai ông vua nào muốn lấy con gái ta thì trước hết phải làm được mọi việc ta sai. Làm không được thì ta giết. Ta sẽ đưa cho hắn tám mươi cân hạt cải, trong một ngày hắn phải ép cho ra hết dầu. Không làm được thì phải chết.

Sáng hôm ấy hoàng tử nói với bà cụ rằng chàng định cưới công chúa.

— Trời ơi, cậu đi khỏi nước này đi, đừng có tơ tưởng chuyện cưới công chúa. Bao nhiêu vua, bao nhiêu hoàng tử đã tới đây hỏi cưới nàng, vua cha giết sạch cả rồi. Vua bảo ai muốn lấy con gái vua thì trước hết phải làm cho xong mọi việc vua sai. Làm được thì cưới công chúa, không làm được thì vua giết. Nhưng chẳng ai làm nổi những việc ấy, nên vua nào hoàng tử nào thử cũng đều bị giết hết. Cậu mà thử thì cậu cũng chết. Cậu đi đi.

Nhưng hoàng tử không nghe.

Vua cho người tới nhà bà cụ đòi hoàng tử. Lính dẫn chàng tới công đường gặp vua. Vua đưa chàng tám mươi cân hạt cải, bảo trong ngày phải ép ra hết dầu, sáng mai mang tới công đường nộp.

— Ai muốn lấy con gái ta thì trước hết phải làm mọi việc ta sai. Không làm được thì ta giết. Ngươi mà không ép hết dầu chỗ hạt cải này thì ngươi chết.

Hoàng tử nghe thế thì rầu rĩ lắm.

— Làm sao trong một ngày mà ép hết dầu ngần này hạt cải? Mà không ép xong thì vua giết mình.

Chàng mang hạt cải về nhà bà cụ, chẳng biết làm thế nào. Mãi sau chàng mới nhớ tới vua kiến. Vừa nghĩ tới, vua kiến đã dẫn đàn kiến đến.

— Sao cậu buồn thế?

Hoàng tử chỉ đống hạt cải:

— Làm sao tôi ép hết dầu ngần này hạt cải trong một ngày? Sáng mai không mang dầu tới nộp thì vua giết tôi.

— Cậu cứ vui lên. Nằm xuống mà ngủ đi. Ban ngày chúng tôi sẽ ép hết dầu cho cậu, sáng mai cậu cứ thế mang tới nộp vua.

Hoàng tử nằm xuống ngủ, đàn kiến ép dầu cho chàng. Thức dậy thấy dầu, chàng mừng lắm.

Sáng hôm sau chàng mang dầu tới công đường nộp vua. Nhưng vua lại bảo:

— Ngươi chưa lấy con gái ta được đâu. Muốn lấy nó thì trước hết phải đánh nhau với hai con quỷ của ta và giết được chúng.

Ngày trước vua đã bắt được hai con quỷ, chẳng biết làm gì với chúng nên nhốt vào cũi. Vua không dám thả ra, sợ chúng ăn thịt hết dân trong nước, mà cũng chẳng biết làm cách nào giết chúng. Vì thế vua nào hoàng tử nào muốn cưới công chúa La-bam cũng phải đánh nhau với hai con quỷ ấy. Vua nghĩ bụng: "Biết đâu có lúc hai con quỷ bị giết, thế là ta thoát nợ."

Nghe chuyện hai con quỷ, hoàng tử lại buồn rầu.

— Làm sao bây giờ? Làm sao mình đánh lại hai con quỷ ấy?

Chàng bèn nghĩ tới con hổ. Hai vợ chồng hổ đến ngay:

— Sao cậu buồn thế?

— Vua bắt tôi đánh nhau với hai con quỷ của ngài, phải giết được chúng. Làm sao tôi làm nổi?

— Cậu đừng sợ. Cứ vui lên. Vợ chồng tôi sẽ đánh chúng thay cậu.

Hoàng tử lấy trong túi ra hai chiếc áo lộng lẫy, toàn vàng với bạc, đính đầy ngọc trai kim cương. Chàng khoác lên mình hai con hổ cho đẹp, rồi dẫn chúng tới trước mặt vua:

— Xin cho hai con hổ này đánh với hai con quỷ của bệ hạ thay tôi có được không?

— Được.

Vua chẳng cần biết ai giết, miễn hai con quỷ chết là được.

— Vậy xin bệ hạ cho gọi quỷ ra, hai con hổ này sẽ đánh chúng.

Vua cho thả quỷ ra. Hổ với quỷ đánh nhau, đánh mãi, đánh mãi, cho tới khi hai con hổ giết chết được hai con quỷ.

— Tốt lắm, vua nói. Nhưng ngươi còn phải làm một việc nữa thì ta mới gả con gái. Trên trời kia ta có một cái trống. Ngươi phải lên đó mà đánh trống. Không làm được thì ta giết.

Hoàng tử nghĩ tới chiếc giường nhỏ của mình. Chàng về nhà bà cụ, ngồi lên giường.

— Giường ơi, trên trời có cái trống của vua. Ta muốn lên chỗ cái trống.

Chiếc giường chở chàng bay vút lên, hoàng tử đánh trống, vua nghe thấy tiếng. Thế mà khi chàng xuống, vua vẫn không chịu gả con.

— Ngươi đã làm xong ba việc ta sai, nhưng còn phải làm thêm một việc nữa.

— Làm được thì tôi xin làm.

Vua chỉ cho chàng một thân cây nằm gần công đường. Thân cây to lắm, to vô cùng. Vua đưa cho chàng một cái rìu bằng sáp mà phán:

— Sáng mai ngươi phải dùng cái rìu sáp này mà chặt đôi thân cây kia.

Hoàng tử trở về nhà bà cụ, lòng buồn bã, nghĩ phen này chắc chắn vua sẽ giết mình.

— Dầu thì kiến ép cho. Quỷ thì hổ giết cho. Trống thì giường đưa mình lên đánh. Nhưng giờ biết làm sao? Làm sao chặt đôi thân cây to thế bằng một cái rìu sáp?

Đêm ấy chàng ngồi giường bay tới gặp công chúa.

— Ngày mai cha nàng sẽ giết ta.

— Sao thế?

— Vua bắt ta dùng một cái rìu sáp chặt đôi một thân cây to. Làm sao ta làm nổi?

— Chàng đừng sợ. Cứ làm theo lời ta, chàng sẽ chặt đôi nó dễ như không.

Nói rồi nàng nhổ một sợi tóc trên đầu, đưa cho hoàng tử.

— Sáng mai, lúc không có ai bên cạnh, chàng hãy nói với thân cây: "Công chúa La-bam truyền cho ngươi phải để sợi tóc này chặt ngươi làm đôi." Rồi chàng căng sợi tóc dọc theo lưỡi rìu sáp.

Hôm sau hoàng tử làm đúng như lời công chúa dặn. Sợi tóc căng dọc lưỡi rìu vừa chạm vào thân cây, thân cây liền tách đôi.

Vua phán:

— Giờ thì ngươi được lấy con gái ta.

Đám cưới được cử hành. Vua chúa các nước xung quanh đều được mời tới dự, khắp nơi tưng bừng mở hội. Ít hôm sau, hoàng tử bảo vợ:

— Ta về nước của cha ta đi.

Vua cha của công chúa La-bam cho hai vợ chồng thật nhiều lạc đà, ngựa, tiền bạc và người hầu. Hai người lên đường về nước của hoàng tử, đoàn tùy tùng rầm rộ, và ở đó họ sống với nhau hạnh phúc.

Hoàng tử giữ mãi cái túi, cái bát, chiếc giường và cây gậy. Có điều, vì chẳng bao giờ có ai đến gây chiến với chàng, nên chàng chẳng bao giờ phải dùng tới cây gậy.

— Hết —