Ba giấc mộng

Chương 1: Ba giấc mộng

Ngày xưa có một ông vua thành Ba-xô-ra rất giàu có. Thần dân yêu mến ngài, nhưng ngài không có con, nên buồn lắm. Ngài bèn đem quà hậu dâng tất cả các bậc thánh nhân trong nước, xin họ cầu trời ban cho ngài một người con trai. Lời cầu nguyện của họ chẳng phải vô ích. Hoàng hậu có mang, rồi sinh hạ bình an một hoàng tử, đặt tên là Dên A-lát-nam, nghĩa là Vật trang sức của các pho tượng.

Nhà vua cho tập hợp tất cả các nhà chiêm tinh trong nước, bảo họ lấy lá số cho đứa bé. Qua quan sát, họ thấy hoàng tử sẽ sống lâu, sẽ can đảm, nhưng sẽ cần tới lòng can đảm để vững vàng chịu đựng những bất hạnh đang chờ.

Nhà vua chẳng chút hoảng sợ trước lời đoán ấy.

— Con ta chẳng có gì đáng thương, ngài nói, vì nó sẽ can đảm. Các bậc vua chúa nên nếm trải hoạn nạn. Nghịch cảnh làm đức hạnh họ thêm trong sạch, họ sẽ biết trị nước giỏi hơn.

Ngài thưởng cho các nhà chiêm tinh rồi cho họ về. Ngài dạy dỗ Dên hết sức chu đáo, vừa thấy con tới tuổi học được là mời thầy giỏi về dạy. Ngài định làm cho con thành một hoàng tử hoàn hảo, thì bỗng ông vua tốt bụng ấy lâm bệnh, các thầy thuốc chữa không khỏi. Biết mình sắp chết, ngài gọi con tới, dặn dò nhiều điều. Ngài dặn con hãy cố để dân yêu mình hơn là sợ mình, đừng nghe lời kẻ xu nịnh, thưởng cũng như phạt đều phải chậm rãi, vì nhiều khi các vua bị vẻ ngoài giả dối lừa gạt, ban ơn hậu cho kẻ ác mà áp bức người vô tội.

Nhà vua vừa mất, hoàng tử Dên để tang bảy ngày. Sang ngày thứ tám, chàng lên ngôi, cất ấn của vua cha khỏi ngân khố, đặt ấn của mình vào, rồi bắt đầu nếm vị ngọt của quyền vua.

Niềm vui thấy triều thần cúi rạp trước mặt mình, chỉ chăm chăm lo tỏ lòng vâng phục, tóm lại là quyền lực tối cao, có sức quyến rũ quá lớn với chàng. Chàng chỉ nhìn thấy những gì thần dân phải làm cho mình, chẳng nghĩ tới những gì mình phải làm cho thần dân. Chàng chẳng mấy bận tâm cai trị cho tốt, lao vào đủ mọi cuộc ăn chơi với đám thanh niên phóng đãng, giao cho họ những chức vụ cao nhất trong nước. Chàng chẳng còn khuôn phép gì. Vốn tính hoang phí, chàng ban phát không chút hạn chế, nên chẳng mấy chốc các bà vợ và đám sủng thần đã vét sạch ngân khố.

Hoàng thái hậu, mẹ chàng, vẫn còn sống. Đó là một bà hoàng khôn ngoan, thận trọng. Đã nhiều lần bà tìm cách ngăn con hoang phí, trác táng mà không được. Bà khuyên con rằng nếu không sớm đổi tính, chàng chẳng những sẽ phá tan của cải mà còn khiến lòng dân xa lìa, gây ra biến loạn, có khi mất cả ngai vàng lẫn mạng sống.

Điều bà đoán suýt nữa đã xảy ra. Dân chúng bắt đầu kêu ca về triều đình, và tiếng kêu ca ấy hẳn đã dẫn tới một cuộc nổi loạn lớn nếu hoàng thái hậu không khéo léo ngăn trước. Biết tình hình nguy ngập, bà báo cho vua con, cuối cùng chàng cũng nghe. Chàng giao việc nước cho những vị lão thần khôn ngoan, họ biết cách giữ dân chúng trong khuôn phép.

Trong khi ấy, thấy của cải đã tiêu sạch, Dên hối hận vì không biết dùng nó cho tốt hơn. Chàng chìm trong nỗi buồn chết người, chẳng gì an ủi được.

Một đêm, chàng mơ thấy một ông già đáng kính đi tới, tươi cười bảo:

— Hỡi Dên, hãy biết rằng chẳng có nỗi buồn nào không có niềm vui theo sau, chẳng có bất hạnh nào không kéo theo chút hạnh phúc. Nếu muốn thấy nỗi khổ của ngươi chấm dứt, hãy đứng dậy lên đường tới Ai Cập, tới Cai-rô. Một vận may lớn đang chờ ngươi ở đó.

Thức dậy, hoàng tử bàng hoàng vì giấc mơ. Chàng nghiêm trang kể với mẹ, nhưng bà chỉ cười.

— Con ơi, bà nói, chẳng lẽ con định đi Ai Cập chỉ vì tin cái giấc mơ đẹp ấy?

— Sao lại không, thưa mẫu hậu? Dên đáp. Mẫu hậu tưởng giấc mơ nào cũng hão huyền sao? Không đâu, có những giấc mơ ẩn điều bí nhiệm. Các thầy dạy con đã kể cho con nghe nghìn chuyện khiến con không thể nghi ngờ. Vả lại, giả như con không tin, con cũng không cưỡng được mà không nghe theo giấc mơ của mình. Ông già hiện ra với con có cái gì siêu phàm. Đó chẳng phải là một người chỉ đáng kính vì tuổi già, mà toả ra một vẻ thần thánh khó tả. Ông giống hệt như người ta vẫn tả Nhà Tiên tri vĩ đại. Nếu mẫu hậu muốn biết con nghĩ gì, con tin chính Người đã thương con khổ, muốn cứu con. Con tin vào lòng tin Người đã gieo cho con, con đầy ắp những lời hứa của Người, và con đã quyết theo tiếng gọi ấy.

Hoàng thái hậu tìm cách can, nhưng không được. Hoàng tử giao việc nước cho mẹ, một đêm lặng lẽ rời cung, lên đường đi Cai-rô, không cho ai theo.

Sau bao mệt nhọc vất vả, chàng tới thành phố nổi tiếng ấy, một thành phố trên đời ít nơi sánh được cả về độ lớn lẫn vẻ đẹp. Chàng tới cửa một đền thờ Hồi giáo, mệt rã rời, nằm xuống nghỉ. Vừa thiếp đi, chàng lại thấy ông già ấy, bảo:

— Con ơi, ta hài lòng về con. Con đã tin lời ta. Con tới đây, đường xa khó nhọc chẳng làm con nản. Nhưng con nên biết ta bắt con đi chuyến đi dài như vậy chỉ để thử con. Ta thấy con có can đảm, có lòng kiên định. Con xứng đáng để ta làm cho con thành vị vua giàu có, hạnh phúc nhất trên đời. Hãy trở về Ba-xô-ra. Con sẽ thấy trong cung điện của mình của cải nhiều vô kể. Chưa từng có ông vua nào có nhiều như vậy.

Hoàng tử không hài lòng về giấc mơ này.

— Than ôi, thức dậy chàng tự nhủ, ta lầm to rồi! Ông già ta tưởng là Nhà Tiên tri vĩ đại chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng rối bời của ta. Đầu óc ta đầy ắp ông ấy, nên mơ thấy lần thứ hai cũng chẳng có gì lạ. Thôi, về Ba-xô-ra. Ở đây lâu hơn làm gì? May mà ta chẳng nói với ai ngoài mẹ lý do chuyến đi. Dân mà biết, ta sẽ thành trò cười cho họ.

Thế là chàng lên đường về nước. Vừa tới nơi, hoàng thái hậu hỏi chàng về có hài lòng không. Chàng kể hết mọi chuyện đã xảy ra, tỏ ra nhục nhã vì đã quá cả tin tới mức bà không trách móc hay giễu cợt làm chàng thêm buồn, mà an ủi chàng.

— Con đừng buồn nữa, bà nói. Nếu Thượng đế định cho con của cải, con sẽ có được mà chẳng tốn công. Con cứ yên lòng. Mẹ chỉ dặn con một điều, là sống cho đức hạnh. Hãy từ bỏ những thú vui múa hát, đàn sáo, rượu màu đỏ tía. Hãy tránh xa những cuộc vui ấy, chúng đã suýt làm con mất nước. Hãy chăm lo cho thần dân được hạnh phúc. Làm cho họ hạnh phúc, con sẽ giữ được hạnh phúc của mình.

Hoàng tử Dên thề từ nay sẽ làm theo mọi lời khuyên của mẹ và của các vị tể tướng khôn ngoan bà đã chọn để giúp gánh vác việc nước. Nhưng ngay đêm đầu tiên trở về cung, chàng lại mơ thấy ông già lần thứ ba. Ông bảo:

— Hỡi Dên can đảm, thời thịnh vượng của con cuối cùng đã tới. Sáng mai vừa dậy, con hãy cầm lấy một cái cuốc, tới đào trong phòng riêng của vua cha. Con sẽ tìm thấy ở đó một kho báu lớn.

— Hết chương 1 —