Hoàng tử và nàng công chúa út

Ngày xưa có một ông vua sinh được một cậu con trai nhỏ. Trong lá số của cậu có ghi rằng năm mười sáu tuổi cậu sẽ bị một con hươu giết chết.

Khi cậu lớn tới tuổi ấy, một hôm các người thợ săn đưa cậu đi săn. Vào trong rừng, hoàng tử tách khỏi những người khác. Bỗng cậu thấy một con hươu rất lớn, liền đuổi theo định bắn, nhưng bắn mãi không trúng. Con hươu cứ chạy trước mặt cậu mãi, chạy tới khi ra khỏi hẳn khu rừng. Bỗng nhiên, thay vào chỗ con hươu, có một người đàn ông cao lớn lêu nghêu đứng đó, nói:

— Hay lắm, giờ thì ta tóm được ngươi rồi. Ta đã đuổi theo ngươi tới mòn hỏng sáu đôi giày trượt băng bằng thuỷ tinh mà chẳng bắt được.

Rồi lão mang cậu theo, kéo cậu băng qua một vùng nước lớn, tới trước một lâu đài nguy nga của vua. Ở đó cậu phải ngồi vào bàn, ăn cùng họ. Ăn xong, nhà vua nói:

— Ta có ba đứa con gái. Ngươi phải thức canh một đêm bên đứa lớn nhất, từ chín giờ tối tới sáu giờ sáng. Cứ mỗi lần đồng hồ điểm, ta sẽ đích thân tới gọi. Nếu ngươi không đáp lời, sáng mai ngươi sẽ bị giết. Còn nếu lần nào ngươi cũng đáp, thì ngươi sẽ được lấy nó làm vợ.

Khi hoàng tử cùng nàng công chúa cả vào phòng ngủ, ở đó có một pho tượng đá Thánh Cri-xtốp. Công chúa cả bảo pho tượng:

— Chín giờ cha ta sẽ tới, rồi cứ mỗi giờ lại tới cho tới khi đồng hồ điểm ba giờ. Khi cha hỏi, ngươi hãy đáp thay cho hoàng tử.

Pho tượng đá gật đầu, ban đầu gật thật nhanh, rồi chậm dần, chậm dần, cho tới lúc đứng yên trở lại.

Sáng hôm sau, nhà vua bảo hoàng tử:

— Ngươi làm tròn việc đấy, nhưng ta chưa thể gả con gái cho ngươi. Ngươi phải thức canh một đêm bên đứa con gái thứ hai, rồi ta mới tính xem có cho ngươi lấy đứa con gái lớn hay không. Ta sẽ đích thân tới từng giờ. Khi ta gọi, ngươi phải đáp. Ta gọi mà ngươi không đáp, thì máu ngươi sẽ chảy trước mặt ta.

Hoàng tử cùng cô công chúa thứ hai vào phòng ngủ. Ở đó có một pho tượng Thánh Cri-xtốp bằng đá còn to hơn. Cô công chúa thứ hai bảo nó:

— Khi cha ta hỏi, ngươi hãy đáp.

Pho tượng đá to lớn lại gật đầu, mới đầu thật nhanh, rồi chậm dần, cho tới lúc đứng yên. Còn hoàng tử thì nằm xuống ngưỡng cửa, gối tay dưới đầu mà ngủ.

Sáng hôm sau, nhà vua lại bảo cậu:

— Ngươi làm tròn việc thật, nhưng ta chưa thể gả con gái cho ngươi. Ngươi phải thức canh một đêm bên đứa con gái út, rồi ta mới tính xem có cho ngươi lấy đứa thứ hai hay không. Ta sẽ đích thân tới từng giờ. Khi ta gọi, ngươi phải đáp. Ta gọi mà ngươi không đáp, thì máu ngươi sẽ chảy trước mặt ta.

Hoàng tử lại cùng nàng công chúa út vào phòng ngủ. Ở đó có một pho tượng Thánh Cri-xtốp còn to hơn, cao hơn hai pho trước nhiều. Nàng công chúa út bảo nó:

— Khi cha ta gọi, ngươi hãy đáp.

Pho tượng đá to cao ấy gật đầu tới gần nửa giờ, rồi cái đầu mới đứng yên trở lại. Hoàng tử lại nằm xuống ngưỡng cửa mà ngủ.

Sáng hôm sau, nhà vua nói:

— Ngươi canh giữ giỏi thật, nhưng ta vẫn chưa thể gả con gái cho ngươi. Ta có một khu rừng rất lớn. Nếu từ sáu giờ sáng nay tới sáu giờ chiều ngươi chặt hạ hết được khu rừng ấy, thì ta sẽ tính tới.

Rồi vua đưa cho chàng một chiếc rìu thuỷ tinh, một cái nêm thuỷ tinh và một cái vồ thuỷ tinh. Vào tới rừng, chàng vừa bổ một nhát thì chiếc rìu đã vỡ. Chàng lấy cái nêm, cầm vồ nện một cái lên, nó vỡ vụn ra nhỏ như cát. Chàng buồn bã vô cùng, tin rằng lần này mình chết chắc, bèn ngồi xuống mà khóc.

Tới trưa, nhà vua bảo:

— Một đứa trong các con phải mang cơm cho nó.

— Không, — hai cô chị nói, — chúng con chẳng mang gì cho hắn đâu. Hắn thức canh với đứa nào sau cùng thì đứa ấy đi mà mang.

Thế là cô út phải đi mang cơm cho chàng. Tới khu rừng, nàng hỏi chàng mọi việc thế nào.

— Ôi, — chàng nói, — tệ lắm.

Nàng bảo chàng lại đây ăn chút gì đã.

— Không, — chàng đáp, — ăn làm gì nữa, đằng nào tôi cũng phải chết.

Nàng dỗ dành mãi bằng lời ngọt ngào, xin chàng hãy cứ thử xem. Chàng mới lại gần ăn một chút. Ăn xong, nàng nói:

— Để em chải đầu cho chàng một lát, rồi chàng sẽ thấy lòng khác đi.

Nàng chải tóc cho chàng, chàng thấy mệt mỏi và ngủ thiếp đi. Nàng bèn lấy chiếc khăn tay, thắt một cái nút, đập xuống đất ba lần mà gọi:

— Hỡi những người thợ, ra đây!

Lập tức có rất nhiều chú lùn đất từ dưới đất chui lên, hỏi công chúa sai bảo điều gì. Nàng nói:

— Trong vòng ba giờ, cả khu rừng lớn này phải được chặt hạ, và toàn bộ gỗ phải được xếp thành đống.

Các chú lùn đi khắp nơi, gọi hết họ hàng thân thích tới giúp một tay. Họ bắt tay vào việc ngay, và khi ba giờ trôi qua thì mọi việc đã xong. Họ quay về báo với công chúa. Nàng lại lấy chiếc khăn trắng đập xuống đất mà gọi:

— Hỡi những người thợ, về nhà!

Thế là tất cả biến đi hết.

Khi hoàng tử tỉnh dậy, chàng mừng rỡ vô cùng. Nàng dặn:

— Khi nào đồng hồ điểm sáu giờ thì chàng hãy về.

Chàng làm đúng như vậy. Nhà vua hỏi:

— Ngươi đã chặt xong rừng chưa?

— Rồi ạ, — hoàng tử đáp.

Khi mọi người ngồi vào bàn ăn, nhà vua lại nói rằng ngài vẫn chưa thể gả con gái cho chàng, chàng còn phải làm một việc nữa vì nàng. Chàng hỏi đó là việc gì.

— Ta có một cái ao rất lớn, — nhà vua nói. — Sáng mai ngươi phải ra đó vét sạch nó, cho mặt nước sáng loáng như gương, và trong ao phải có đủ mọi loài cá.

Sáng hôm sau, nhà vua đưa cho chàng một cái xẻng thuỷ tinh mà bảo:

— Sáu giờ chiều là ao phải xong.

Chàng ra đi. Tới bờ ao, chàng vừa cắm xẻng xuống bùn thì cái xẻng gãy ngay. Chàng lấy cuốc bổ xuống bùn, cái cuốc cũng vỡ nốt. Chàng buồn rầu hết sức.

Buổi trưa, nàng công chúa út mang cơm tới, hỏi chàng mọi việc ra sao. Hoàng tử đáp tệ lắm, chắc lần này chàng phải mất đầu thôi:

— Đồ nghề lại vỡ tan cả rồi.

— Ồ, — nàng nói, — chàng lại đây ăn chút gì đã, rồi chàng sẽ thấy lòng khác đi.

— Không, — chàng đáp, — tôi buồn quá, chẳng ăn nổi.

Nàng lại dỗ dành mãi bằng lời ngọt ngào cho tới khi chàng chịu lại ăn. Nàng lại chải tóc cho chàng, và chàng lại ngủ thiếp đi. Nàng lấy một chiếc khăn, thắt nút, đập cái nút xuống đất ba lần mà gọi:

— Hỡi những người thợ, ra đây!

Lập tức rất nhiều chú lùn đất kéo tới, hỏi nàng muốn gì. Nàng bảo trong vòng ba giờ họ phải vét sạch cái ao, cho nó sáng loáng soi gương được, và trong ao phải có đủ mọi loài cá. Các chú lùn lại đi gọi họ hàng thân thích tới giúp, và chỉ trong hai giờ là xong. Họ quay lại thưa:

— Chúng tôi đã làm xong như lời người sai bảo.

Công chúa cầm chiếc khăn, lại đập xuống đất ba lần mà gọi:

— Hỡi những người thợ, về nhà!

Thế là tất cả biến đi hết. Khi hoàng tử tỉnh dậy thì cái ao đã xong. Công chúa cũng ra về, dặn chàng khi nào điểm sáu giờ thì về.

Chàng về tới nơi, nhà vua hỏi:

— Ngươi làm xong cái ao chưa?

— Rồi ạ, — hoàng tử đáp.

Nhà vua khen thế thì hay. Khi mọi người lại ngồi vào bàn ăn, nhà vua nói:

— Ngươi làm xong cái ao thật, nhưng ta vẫn chưa thể gả con gái cho ngươi. Ngươi còn phải làm thêm một việc nữa.

— Việc gì vậy ạ? — hoàng tử hỏi.

Vua nói ngài có một quả núi lớn, toàn những bụi gai mọc kín. Chàng phải phát quang hết, rồi trên đỉnh núi phải dựng một toà lâu đài, đẹp tới mức không ai tưởng tượng nổi cái đẹp hơn, và mọi đồ đạc cần có trong một toà lâu đài đều phải có đủ trong đó.

Sáng hôm sau chàng dậy, nhà vua đưa cho chàng một chiếc rìu thuỷ tinh và một cái khoan thuỷ tinh, dặn sáu giờ chiều là phải xong. Chàng vừa vung rìu chặt bụi gai đầu tiên thì chiếc rìu vỡ vụn tan tành, các mảnh bay tứ tung quanh chàng. Cái khoan cũng chẳng dùng được. Chàng buồn bã vô cùng, ngồi chờ người yêu, mong nàng tới gỡ cho chàng khỏi cơn khốn khó.

Tới trưa nàng tới, mang theo cơm. Chàng ra đón nàng, kể hết mọi chuyện, ăn một chút, rồi để nàng chải tóc cho mà ngủ thiếp đi. Nàng lại lấy cái nút khăn đập xuống đất mà gọi:

— Hỡi những người thợ, ra đây!

Lại có rất nhiều chú lùn đất kéo tới, hỏi nàng muốn gì. Nàng nói:

— Trong vòng ba giờ, các ngươi phải phát sạch toàn bộ bụi gai, và trên đỉnh núi phải có một toà lâu đài, đẹp tới mức không ai nghĩ ra được cái đẹp hơn, và mọi đồ đạc phải có đủ trong đó.

Các chú lùn đi gọi họ hàng thân thích tới giúp, và khi hết giờ thì mọi việc đã xong. Họ tới báo với công chúa. Nàng cầm chiếc khăn đập xuống đất ba lần mà gọi:

— Hỡi những người thợ, về nhà!

Thế là tất cả biến đi ngay. Khi hoàng tử tỉnh dậy, nhìn thấy mọi thứ, chàng sung sướng như con chim giữa trời. Khi đồng hồ điểm sáu giờ, hai người cùng nhau về. Nhà vua hỏi:

— Lâu đài cũng xong rồi chứ?

— Xong rồi ạ, — hoàng tử đáp.

Khi mọi người ngồi vào bàn ăn, nhà vua nói:

— Con gái út của ta thì ta không thể gả trước khi hai đứa chị nó lấy chồng.

Hoàng tử và công chúa buồn rầu hết sức. Hoàng tử chẳng biết xoay xở ra sao. Thế rồi một đêm, chàng tới chỗ công chúa, đưa nàng cùng bỏ trốn.

Đi được một quãng, cô con gái ngoái lại thì thấy cha mình đuổi theo sau.

— Ôi, — nàng nói, — giờ làm sao đây? Cha em đang đuổi theo, định bắt chúng mình về. Em sẽ biến chàng thành một bụi gai, còn em thành một bông hồng, em sẽ nép mình mãi ở giữa bụi gai.

Khi người cha tới chỗ ấy, chỉ thấy một bụi gai, trên bụi có một bông hồng. Ông định hái bông hồng thì gai đâm vào ngón tay, đành phải quay về.

Vợ ông hỏi sao ông không mang hai đứa về. Ông bảo ông suýt đuổi kịp rồi, nhưng bỗng dưng mất dấu chúng, chỉ thấy ở đó một bụi gai với một bông hồng.

— Giá ông cứ hái bông hồng, — hoàng hậu nói, — thì bụi gai ắt sẽ tự theo về.

Ông lại đi, định mang bông hồng về. Nhưng trong lúc ấy hai người đã đi xa qua cánh đồng, và nhà vua chạy theo sau. Cô con gái lại ngoái nhìn thì thấy cha đang tới.

— Ôi, giờ làm sao đây? — nàng nói. — Em sẽ biến chàng thành một nhà thờ, còn em thành vị mục sư. Em sẽ đứng trên bục giảng mà giảng đạo.

Khi nhà vua tới chỗ ấy, ở đó có một nhà thờ, trên bục giảng có một vị mục sư đang giảng. Ông ngồi nghe giảng xong rồi lại về nhà.

Hoàng hậu hỏi sao ông không mang hai đứa về. Ông đáp:

— Không được. Ta đuổi theo chúng mãi, tưởng sắp bắt kịp rồi, thì ở đó lại có một nhà thờ, trên bục giảng có một vị mục sư đang giảng.

— Giá ông cứ mang vị mục sư về, — bà nói, — thì nhà thờ ắt sẽ tự theo về. Có sai ông đi nữa cũng chẳng ích gì, ta phải tự đi thôi.

Bà đi được một lúc, đã trông thấy hai người từ xa. Nàng công chúa ngoái lại, thấy mẹ đang tới thì nói:

— Giờ thì chúng mình khốn rồi, chính mẹ em đến đấy. Em sẽ biến chàng thành một cái ao, còn em thành một con cá.

Khi người mẹ tới nơi, ở đó có một cái ao lớn, giữa ao một con cá đang nhảy nhót, thò đầu lên khỏi mặt nước, vui vẻ lắm. Bà muốn bắt con cá, nhưng bắt mãi chẳng được. Bà nổi giận, uống cạn cả cái ao để bắt cho được con cá. Nhưng rồi bà thấy nôn nao khó chịu quá, phải nôn hết cả ao nước ra trở lại. Bấy giờ bà mới nói:

— Ta thấy rõ rồi, giờ thì chẳng làm gì được nữa.

Bà bảo hai người hãy quay lại với bà. Hai người bèn quay lại. Hoàng hậu trao cho con gái ba quả óc chó mà dặn:

— Lúc nào con lâm vào cảnh khốn cùng nhất, ba quả này sẽ giúp con.

Rồi đôi trẻ lại cùng nhau lên đường.

Đi ròng rã chừng mười tiếng đồng hồ, hai người tới toà lâu đài quê hương của hoàng tử, bên cạnh có một ngôi làng. Tới nơi, hoàng tử nói:

— Em yêu, em ở lại đây nhé. Anh lên lâu đài trước, rồi anh sẽ mang xe ngựa cùng người hầu xuống đón em.

Khi chàng về tới lâu đài, ai nấy đều mừng rỡ vì hoàng tử đã trở về. Chàng kể rằng chàng có một cô dâu, nàng đang ở dưới làng, chàng muốn đánh xe xuống đón nàng. Người ta thắng ngựa ngay, nhiều người hầu ngồi lên xe. Hoàng tử đang định bước lên thì mẹ chàng hôn chàng một cái. Thế là chàng quên sạch mọi chuyện đã xảy ra, quên luôn cả việc mình định làm. Hoàng hậu sai tháo ngựa ra, và mọi người lại kéo nhau vào nhà.

Còn cô gái ngồi dưới làng, chờ mãi chờ mãi, đinh ninh chàng sẽ tới đón, nhưng chẳng có ai tới cả. Nàng công chúa bèn đi ở cho nhà máy xay thuộc lâu đài. Chiều nào nàng cũng phải ngồi bên bờ nước cọ rửa chum vại.

Một hôm hoàng hậu từ lâu đài đi xuống dạo bên bờ nước, thấy cô gái xinh đẹp ngồi đó thì nói:

— Cô gái kia xinh quá! Ta thấy ưa nó quá!

Mọi người cùng nhìn cô gái, nhưng chẳng ai nhận ra cô là ai.

Thời gian trôi qua khá lâu, cô gái vẫn làm việc thật thà, chăm chỉ cho bác thợ xay. Trong khi ấy, hoàng hậu đã tìm cho con trai một người vợ ở tận nơi rất xa. Khi cô dâu tới, hai người sẽ được làm lễ cưới ngay. Người ta kéo tới đông nghịt để xem. Cô gái cũng xin bác thợ xay cho phép đi xem.

— Ừ, cứ đi đi, — bác thợ xay nói.

Trước khi đi, cô bổ một trong ba quả óc chó ra. Trong đó có một bộ áo rất đẹp. Cô mặc vào, rồi cứ thế đi vào nhà thờ, đứng gần bàn thờ.

Chẳng mấy chốc cô dâu và chú rể tới, ngồi xuống trước bàn thờ. Vị mục sư sắp làm lễ ban phước cho đôi trẻ, thì cô dâu liếc sang bên, thấy cô gái đứng đó. Cô dâu bèn đứng dậy, nói rằng cô ta không chịu làm lễ chừng nào chưa có một bộ áo đẹp như của vị tiểu thư kia.

Mọi người lại kéo nhau về, sai người tới hỏi vị tiểu thư có bán bộ áo ấy không. Cô gái đáp không bán, nhưng nếu muốn có thì phải đổi lấy một điều. Họ hỏi phải làm gì. Cô nói nếu cô được ngủ một đêm trước cửa phòng hoàng tử thì cô sẽ cho. Họ đồng ý, bảo cô cứ việc ngủ ở đó.

Đám người hầu được lệnh cho hoàng tử uống thuốc ngủ. Cô gái nằm trên ngưỡng cửa, rầu rĩ than thở suốt đêm: rằng nàng đã khiến người ta chặt rừng cho chàng, vét ao cho chàng, dựng lâu đài cho chàng, rằng nàng đã biến chàng thành bụi gai, rồi thành nhà thờ, rồi sau cùng thành cái ao, thế mà chàng lại quên nàng nhanh đến thế.

Hoàng tử chẳng nghe thấy gì. Nhưng đám người hầu thì thức giấc, nằm lắng nghe, mà không hiểu những lời ấy nghĩa là gì.

Sáng hôm sau, khi mọi người đã dậy, cô dâu mặc bộ áo vào rồi cùng chú rể tới nhà thờ. Trong lúc ấy, cô gái xinh đẹp bổ quả óc chó thứ hai, trong đó có một bộ áo còn đẹp hơn. Cô mặc vào, lại vào nhà thờ đứng gần bàn thờ. Mọi chuyện lại diễn ra y như lần trước.

Cô gái lại được nằm một đêm trên ngưỡng cửa dẫn vào phòng hoàng tử, và đám người hầu lại phải cho chàng uống thuốc ngủ. Nhưng lần này họ lại đưa cho chàng một thứ nước uống cho tỉnh táo, rồi chàng mới lên giường nằm. Cô hầu nhà máy xay ngoài ngưỡng cửa lại than thở mãi, kể lại những việc nàng đã làm. Hoàng tử nghe được hết, chàng buồn rầu vô cùng, và mọi chuyện đã qua bỗng hiện về trong trí nhớ. Chàng muốn ra với nàng, nhưng mẹ chàng đã khoá cửa mất rồi.

Sáng hôm sau, chàng tới ngay chỗ người yêu, kể cho nàng nghe chuyện chàng đã ra sao, xin nàng đừng giận chàng vì đã quên nàng lâu đến thế. Nàng công chúa bổ quả óc chó thứ ba. Trong đó có một bộ áo còn lộng lẫy hơn nữa. Nàng mặc vào, rồi cùng chú rể của mình tới nhà thờ. Lũ trẻ kéo tới thật đông, tặng hoa cho hai người, trải những dải lụa màu dưới chân hai người. Hai người được ban phước, mở một tiệc cưới thật vui. Còn bà mẹ gian dối cùng cô dâu giả thì phải đi khỏi nơi ấy.

Người kể chuyện này lần sau cùng, miệng vẫn còn ấm hơi.

— Hết —