Giắc và cây đậu thần

Ngày xửa ngày xưa, có một bà goá nghèo có một cậu con trai duy nhất tên là Giắc, và một con bò cái tên là Sữa Trắng. Hai mẹ con chỉ sống nhờ chỗ sữa con bò cho mỗi sáng, đem ra chợ bán. Nhưng một buổi sáng, con Sữa Trắng không cho sữa nữa, và hai mẹ con chẳng biết làm sao.

"Làm sao bây giờ, làm sao bây giờ?" bà goá vừa nói vừa vặn tay.

"Mẹ vui lên đi, con sẽ đi kiếm việc làm ở đâu đó," Giắc nói.

"Mình thử rồi, có ai chịu nhận con đâu," mẹ cậu nói. "Phải bán con Sữa Trắng đi, lấy tiền làm cái gì đó, mở một cửa hàng hay gì đó."

"Vâng, mẹ ạ," Giắc nói. "Hôm nay là phiên chợ, con sẽ bán con Sữa Trắng ngay, rồi mình tính xem làm được gì."

Thế là cậu cầm dây thừng dắt bò, lên đường. Cậu đi chưa được bao xa thì gặp một ông già trông ngồ ngộ. Ông chào cậu:

"Chào cháu Giắc."

"Chào ông," Giắc nói, lấy làm lạ sao ông lại biết tên mình.

"Này Giắc, cháu định đi đâu thế?" ông già hỏi.

"Cháu ra chợ bán con bò nhà cháu đây ạ."

"Ồ, trông cháu đúng là loại người biết bán bò đấy," ông già nói. "Ông thử hỏi xem cháu có biết mấy hạt đậu thì làm thành năm không."

"Mỗi tay hai hạt, trong miệng một hạt," Giắc đáp, nhanh như cắt.

"Đúng rồi," ông già nói. "Mà đây, chính là mấy hạt đậu ấy đây."

Vừa nói ông vừa lấy trong túi ra một nắm đậu trông lạ lùng.

"Vì cháu sáng dạ thế," ông nói, "ông chẳng ngại đổi với cháu. Con bò của cháu lấy mấy hạt đậu này."

"Ối dào!" Giắc nói. "Ông thì thích quá rồi còn gì?"

"À! Cháu chưa biết mấy hạt đậu này là gì đâu," ông già nói. "Nếu cháu trồng chúng buổi tối, thì đến sáng chúng sẽ mọc vút lên tận trời."

"Thật ạ?" Giắc nói. "Ông đừng nói thế chứ."

"Thật đấy. Nếu không đúng như thế, cháu cứ lấy lại con bò."

"Được ạ," Giắc nói, rồi trao cho ông sợi dây thừng của con Sữa Trắng, bỏ mấy hạt đậu vào túi.

Giắc quay về nhà. Vì chưa đi được bao xa, nên lúc cậu về tới cửa trời còn chưa chạng vạng.

"Về rồi à Giắc?" mẹ cậu nói. "Mẹ thấy con không dắt con Sữa Trắng về, vậy là bán được rồi. Bán được bao nhiêu thế con?"

"Mẹ chẳng bao giờ đoán được đâu," Giắc nói.

"Thật à! Giỏi lắm con! Năm bảng, mười bảng, mười lăm bảng, không, chẳng lẽ hai mươi bảng?"

"Con đã bảo mẹ không đoán được mà. Mẹ thấy mấy hạt đậu này thế nào? Chúng là đậu thần đấy, trồng buổi tối thì..."

"Cái gì!" mẹ Giắc nói. "Mày ngu dại, đần độn, ngớ ngẩn đến thế à, đem con Sữa Trắng của tao, con bò nhiều sữa nhất xứ, mà thịt cũng ngon nhất xứ, đổi lấy một nắm đậu vớ vẩn? Này thì đổi! Này thì đổi! Này thì đổi! Còn mấy hạt đậu quý hoá của mày thì vứt ra ngoài cửa sổ đây này. Giờ thì cút lên giường đi. Tối nay mày đừng hòng có giọt nước nào mà uống, có miếng gì mà nuốt."

Thế là Giắc leo lên căn phòng nhỏ trên gác xép, buồn rầu, ân hận lắm, vì thương mẹ cũng nhiều như tiếc bữa tối.

Cuối cùng cậu thiếp đi.

Khi cậu thức dậy, căn phòng trông lạ lắm. Nắng rọi vào một góc, vậy mà phần còn lại thì tối om, râm mát. Giắc nhảy ra khỏi giường, mặc quần áo, chạy tới bên cửa sổ. Các bạn đoán xem cậu thấy gì? Ồ, mấy hạt đậu mẹ cậu vứt qua cửa sổ xuống vườn đã mọc thành một cây đậu khổng lồ, vươn lên mãi, lên mãi, lên mãi tới tận trời. Thế là rốt cuộc ông già đã nói thật.

Cây đậu mọc sát ngay bên cửa sổ phòng Giắc, nên cậu chỉ việc mở cửa ra, nhảy một bước là lên được cây đậu, mà cây đậu thì như một cái thang bện thật to. Thế là Giắc leo, leo mãi, leo mãi, leo mãi, leo mãi, leo mãi, leo mãi, cho tới khi lên tới trời.

Lên tới nơi, cậu thấy một con đường dài rộng, thẳng tắp như mũi tên. Cậu cứ đi, đi mãi, đi mãi, cho tới một ngôi nhà to thật to, cao thật cao. Trên bậc cửa có một người đàn bà to thật to, cao thật cao.

"Chào bà ạ," Giắc lễ phép nói. "Bà có thể làm ơn cho cháu chút gì ăn sáng không ạ?"

Vì các bạn biết đấy, từ tối hôm qua cậu chưa được ăn gì, đói như sói.

"Mày muốn ăn sáng hả?" người đàn bà to thật to, cao thật cao nói. "Mày sẽ thành bữa sáng nếu không xéo khỏi đây ngay. Chồng tao là yêu tinh ăn thịt người, mà lão chẳng thích gì bằng món trẻ con nướng kẹp bánh mì. Mày nên đi ngay đi, không lão sắp về đến nơi rồi."

"Ôi, bà ơi, cho cháu cái gì ăn với, bà ơi. Từ sáng hôm qua tới giờ cháu chưa ăn gì, thật đấy bà ạ," Giắc nói. "Đằng nào cũng chết, thà bị nướng còn hơn chết đói."

Chà, vợ lão yêu tinh rốt cuộc cũng không đến nỗi tệ. Bà ta đưa Giắc vào bếp, cho cậu một mẩu bánh mì với pho mát và một bình sữa. Nhưng Giắc chưa ăn được một nửa thì thịch! thịch! thịch! cả ngôi nhà bắt đầu rung lên vì tiếng chân ai đang đi tới.

"Trời đất ơi! Lão nhà tôi về rồi," vợ lão yêu tinh nói. "Làm sao bây giờ? Đây, nhanh lên, nhảy vào đây."

Bà ta tống Giắc vào lò nướng, vừa lúc lão yêu tinh bước vào.

Lão to lớn thật. Ở thắt lưng lão treo ba con bê, buộc ngược chân. Lão tháo ra, quăng lên bàn mà bảo:

"Này bà, nướng cho tôi vài con làm bữa sáng. À, cái mùi gì thế này?

Phi phai phô phăm, ta ngửi thấy hơi máu thằng người Anh. Dù nó sống hay nó chết, ta cũng nghiền xương nó làm bánh."

"Vớ vẩn, ông ơi," vợ lão nói. "Ông mơ ngủ rồi. Hay ông ngửi thấy mùi thịt thừa của thằng bé ông khoái lắm hồi bữa tối hôm qua đấy. Đây, ông đi rửa ráy cho sạch sẽ đi, ông quay lại là bữa sáng xong."

Lão yêu tinh đi ra. Giắc vừa định nhảy ra khỏi lò mà chạy, thì người đàn bà bảo đừng.

"Chờ lão ngủ đã," bà ta nói. "Ăn sáng xong lão bao giờ cũng chợp mắt một lát."

Thế rồi lão yêu tinh ăn sáng. Ăn xong, lão tới bên một cái rương to, lấy ra hai túi vàng, ngồi xuống đếm. Đếm mãi, cuối cùng đầu lão gật gù, rồi lão ngáy khò khò, làm cả ngôi nhà lại rung lên.

Giắc nhón chân bò ra khỏi lò. Đi ngang qua lão yêu tinh, cậu cắp một túi vàng dưới nách, rồi chạy một mạch tới cây đậu. Cậu ném túi vàng xuống trước, dĩ nhiên nó rơi đúng vào vườn nhà mẹ cậu. Rồi cậu leo xuống, leo xuống mãi, cho tới khi về tới nhà. Cậu kể với mẹ, đưa vàng cho mẹ xem, rồi nói:

"Mẹ thấy chưa, con nói đúng về mấy hạt đậu chứ. Chúng là đậu thần thật đấy."

Hai mẹ con sống nhờ túi vàng ấy được một thời gian, nhưng rồi cũng tiêu hết. Giắc bèn quyết định lên đỉnh cây đậu thử vận may lần nữa. Một buổi sáng đẹp trời, cậu dậy sớm, trèo lên cây đậu. Cậu leo, leo mãi, leo mãi, leo mãi, leo mãi, leo mãi, cho tới khi lại tới con đường, rồi tới ngôi nhà to thật to, cao thật cao lần trước. Quả nhiên, người đàn bà to thật to, cao thật cao đang đứng trên bậc cửa.

"Chào bà ạ," Giắc mặt dày nói. "Bà có thể làm ơn cho cháu chút gì ăn không ạ?"

"Đi đi, thằng bé," người đàn bà to cao nói, "không thì chồng tao ăn thịt mày làm bữa sáng đấy. Mà có phải mày là thằng nhóc từng tới đây một lần rồi không? Mày có biết không, đúng hôm ấy chồng tao mất một túi vàng."

"Lạ nhỉ bà," Giắc nói. "Cháu dám chắc cháu có thể kể cho bà nghe chút gì về chuyện ấy, nhưng cháu đói quá, chưa ăn gì thì cháu chẳng nói được."

Chà, người đàn bà to cao tò mò quá, nên đưa cậu vào nhà, cho cậu ăn. Nhưng cậu vừa mới bắt đầu nhai thật chậm, chậm hết mức, thì thịch! thịch! thịch! họ nghe tiếng chân gã khổng lồ, và vợ lão lại giấu Giắc vào lò.

Mọi chuyện diễn ra y như lần trước. Lão yêu tinh bước vào như lần trước, nói "Phi phai phô phăm", rồi ăn sáng hết ba con bò đực nướng. Rồi lão bảo:

"Bà ơi, mang con gà đẻ trứng vàng ra cho tôi."

Bà vợ mang gà ra. Lão yêu tinh bảo "Đẻ!", và con gà đẻ ra một quả trứng toàn bằng vàng. Rồi lão yêu tinh bắt đầu gật gù, ngáy khò khò tới rung cả nhà.

Giắc nhón chân bò ra khỏi lò, tóm lấy con gà vàng, chạy biến đi nhanh như chớp. Nhưng lần này con gà kêu cục tác, làm lão yêu tinh thức giấc. Giắc vừa ra khỏi nhà thì nghe tiếng lão gọi:

"Bà ơi, bà ơi, bà làm gì con gà vàng của tôi thế?"

Bà vợ nói:

"Sao thế ông?"

Nhưng Giắc chỉ nghe được có thế, vì cậu đã lao tới cây đậu, tụt xuống nhanh như cháy nhà. Về tới nhà, cậu cho mẹ xem con gà kỳ diệu, rồi bảo nó "Đẻ!". Và cứ mỗi lần cậu bảo "Đẻ!", nó lại đẻ một quả trứng vàng.

Chà, Giắc vẫn chưa thoả lòng. Chẳng bao lâu sau, cậu quyết định lên đỉnh cây đậu thử vận may thêm lần nữa. Một buổi sáng đẹp trời, cậu dậy sớm, trèo lên cây đậu. Cậu leo, leo mãi, leo mãi, leo mãi, cho tới khi lên tới đỉnh. Nhưng lần này cậu khôn hơn, không tới thẳng nhà lão yêu tinh. Gần tới nơi, cậu nấp sau một bụi cây chờ, cho tới khi thấy vợ lão yêu tinh xách xô đi lấy nước. Cậu bèn lẻn vào nhà, chui vào cái nồi đồng lớn.

Cậu nấp chưa được bao lâu thì nghe thịch! thịch! thịch! như lần trước, và lão yêu tinh cùng vợ bước vào.

"Phi phai phô phăm, ta ngửi thấy hơi máu thằng người Anh," lão yêu tinh hét lên. "Tôi ngửi thấy nó, bà ơi, tôi ngửi thấy nó."

"Thế à ông?" vợ lão yêu tinh nói. "Thế thì nếu là cái thằng ranh đã ăn trộm vàng của ông với con gà đẻ trứng vàng, chắc chắn nó chui vào lò rồi."

Cả hai lao tới cái lò. May sao Giắc không ở đó, và vợ lão yêu tinh nói:

"Ông lại phi phai phô phăm rồi đấy. Ồ, dĩ nhiên là thằng bé ông bắt được tối qua, mà tôi đã nướng cho ông ăn sáng. Tôi đãng trí quá, mà ông cũng cẩu thả quá, đến đứa sống với đứa chết cũng không phân biệt được."

Thế là lão yêu tinh ngồi xuống ăn sáng. Nhưng thỉnh thoảng lão lại lẩm bẩm: "Chà, tao dám thề là..." rồi đứng dậy lục lọi chạn thức ăn, tủ bếp, khắp mọi nơi. May sao lão chẳng nghĩ tới cái nồi đồng.

Ăn sáng xong, lão yêu tinh gọi:

"Bà ơi, bà ơi, mang cây đàn hạc vàng ra cho tôi."

Bà vợ mang đàn ra, đặt lên bàn trước mặt lão. Lão bảo "Hát!", và cây đàn hạc vàng cất tiếng hát hay tuyệt vời. Nó hát mãi cho tới khi lão yêu tinh ngủ thiếp đi, ngáy như sấm.

Giắc nhẹ nhàng nhấc nắp nồi đồng lên, tụt xuống khẽ như chuột, bò bằng hai tay hai đầu gối tới bên bàn. Cậu đứng dậy, tóm lấy cây đàn hạc vàng, lao ra cửa. Nhưng cây đàn kêu thật to:

"Chủ ơi! Chủ ơi!"

Lão yêu tinh thức dậy, vừa kịp thấy Giắc ôm đàn bỏ chạy.

Giắc chạy nhanh hết sức, lão yêu tinh lao theo sau. Suýt nữa lão đã tóm được cậu, nhưng Giắc chạy trước được một quãng, lại lách né lão mấy lần, mà cậu thì biết rõ mình chạy đi đâu. Khi cậu tới cây đậu, lão yêu tinh chỉ còn cách chừng hai chục thước, thì bỗng thấy Giắc như biến mất. Lão chạy tới cuối đường, thì thấy Giắc ở bên dưới đang leo xuống thục mạng.

Chà, lão yêu tinh chẳng dám tin vào cái thang như thế, nên lão đứng đó chờ, thế là Giắc lại chạy trước được thêm một quãng. Nhưng đúng lúc ấy cây đàn hạc lại kêu:

"Chủ ơi! Chủ ơi!"

Lão yêu tinh đu mình xuống cây đậu, cây đậu rung lên dưới sức nặng của lão. Giắc leo xuống, lão yêu tinh leo theo sau. Lúc ấy Giắc đã leo xuống, leo xuống, leo xuống gần tới nhà. Cậu gọi to:

"Mẹ ơi! Mẹ ơi! Mang cho con cái rìu, mang cho con cái rìu."

Mẹ cậu chạy ào ra, tay cầm cái rìu. Nhưng tới bên cây đậu, bà đứng sững lại vì sợ, vì bà thấy lão yêu tinh vừa ló ra dưới đám mây.

Nhưng Giắc nhảy xuống, chộp lấy cái rìu, bổ một nhát vào cây đậu, chặt đứt một nửa. Lão yêu tinh thấy cây đậu rung lắc, chao đảo, bèn dừng lại xem có chuyện gì. Giắc bổ thêm một nhát nữa, cây đậu đứt làm đôi, bắt đầu đổ nghiêng. Lão yêu tinh rơi xuống, vỡ đầu, và cây đậu đổ ập theo.

Giắc cho mẹ xem cây đàn hạc vàng. Nhờ đem đàn ra cho người ta xem, lại bán những quả trứng vàng, Giắc và mẹ trở nên rất giàu có. Cậu cưới một nàng công chúa cao quý, và họ sống hạnh phúc mãi mãi về sau.

— Hết —